โอ๊ย...โอ๊ย...ตะคริวกิน ลุกไม่ขึ้นแล้วววว
น้องๆชาว Dek-d.com เคยเป็นตะคริวกันหรือเปล่าจ๊ะ
แล้วเวลาเป็นทำอย่างไรถึงจะหาย วันนี้ พี่นัท มีวิธีมาบอกกันจ้า
พี่นัท ว่าก่อนอื่นเราต้องรู้สาเหตุกันก่อนว่ามันเกิดมากอะไร
ตะคริว คือ การที่มีการหดเกร็งของกล้ามเนื้ออย่างรุนแรงเป็นเวลานาน
ซึ่งมักเป็นที่กล้ามเนื้อแขนและขา โดยทั่วไปตะคริวมักเกิดไม่เกินสองนาที แต่อาจมีบางรายเกิดนานได้ถึงห้านาทีหรือนานกว่านั้น
ในบางรายอาจเกิดบ่อยจนทำให้เกิดความทุกข์ทรมานได้ โดยทั่วไปตะคริวมักเกิดกับนักกีฬาที่เล่นกีฬาหนัก
ผู้สูงอายุ ผู้หญิงมีครรภ์ ผู้ที่สูบบุหรี่จัด ผู้ป่วยโรคไตวายที่ได้รับการรักษาด้วยเครื่องไตเทียมและเกิดในตอนกลางคืน
แต่ก็อาจเกิดในคนอายุน้อยและเกิดได้ทุกเวลา อาการนี้ถึงแม้จะไม่ส่งผลเสียถึงแก่ชีวิต
แต่อาจก่อให้เกิดอันตรายได้ถ้าเกิดระหว่างว่ายน้ำ หรือขับรถ อาจทำให้เกิดอุบัติเหตุได้
สาเหตุของการเกิดตะคริว
สาเหตุการเกิดยังไม่ทราบแน่ชัด
มีหลายทฤษฎี อาจเกิดจากการที่เอ็นและกล้ามเนื้อไม่ได้มีการยืดตัวบ่อยๆ
ทำให้มีการหดรั้ง เกร็งได้ง่ายเมื่อมีการใช้กล้ามเนื้อนั้นมากเกินไป นอกจากนั้นยังอาจเกิดจากเซลล์ประสาทและเส้นประสาทที่ควบคุมการหดและคลายตัวของกล้ามเนื้อทำงานผิดปกติไป
และประการสุดท้ายอาจเกิดจากการไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อไม่ดีพอซึ่งมักพบในคนที่มีโรคที่ทำให้หลอดเลือดตีบ
เช่น โรคเบาหวาน เป็นต้น ซึ่งอาจแจกแจงสาเหตุเป็นข้อ ๆ ดังต่อไปนี้
- ร่างกายที่ขาดน้ำและเกลือแร่
เช่น ท้องเสียอย่างรุนแรง ผู้ที่ทานยาขับปัสสาวะ ผู้ที่เสียเหงื่อมาก
- การออกกำลังกายมากเกินไปโดยไม่ได้อบอุ่นร่างกายก่อน
( warm-up)
- การอยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานานๆ
เช่น นักเขียนเป็นตะคริวที่มือจากการจับปากกาเป็นเวลานาน
- กล้ามเนื้อมีเลือดมาเลี้ยงไม่เพียงพอ
เพราะกล้ามเนื้อต้องการออกซิเจนจากเลือดมากขึ้นในขณะที่มีการออกกำลังกายหนัก
- ความผิดปกติของฮอร์โมนบางชนิด
เช่น ต่อมธัยรอยด์ทำงานน้อย
วิธีแก้ตะคริว การดูแลตนเองเมื่อเป็นตะคริว การรักษาอาการตะคริว
วิธีบรรเทาอาการทั่ว ๆ ไป
1. ยืดกล้ามเนื้อที่เป็นตะคริว
เช่น ถ้าเป็นที่กล้ามเนื้อน่อง ให้เหยียดเข่าและกระดกปลายเท้าขึ้นหรือยืนกดปลายเท้ากับพื้น
งดเขาและโน้มตัวไปข้างหน้า 2. ทาและคลึงเบาๆ
ด้วยยาทาแก้ปวดหลังการยืดกล้ามเนื้อแล้ว 3. ประคบด้วยน้ำอุ่น โดยเฉพาะกล้ามเนื้อท้อง 4. ทานยาแก้ปวด เช่น พาราเซตามอล
ถ้าเป็นบ่อยมากควรหาสาเหตุ ตรวจเช็คว่ายาที่รับประทานอยู่เป็นสาเหตุของตะคริวได้หรือไม่
อาจต้องตรวจหาโรคทางกายดังกล่าวแล้ว อย่างไรก็ตามโดยทั่วไปมักไม่ค่อยพบสาเหตุ
การรักษาที่ดีดังที่กล่าวไปแล้วคือ
การยืดกล้ามเนื้อที่เกิดตะคริว นั้นให้คลายออกอย่างช้าๆ ตัวอย่างเช่น ถ้าเกิดตะคริวที่น่องจะทำให้เกิดเกร็งปลายเท้าจิกชี้ลงพื้นดิน
ก็ให้ทำการดันปลายเท้าให้กระดกขึ้นช้าๆ แต่ห้ามทำการกระตุก กระชากรุนแรงอย่างรวดเร็ว
เพราะจะเจ็บปวดจนกล้ามเนื้อฉีกขาดได้ ในรายที่เป็นบ่อยๆ มีการใช้ยาบางอย่าง เช่น
ควินีนและยาคลายกล้ามเนื้อบางชนิด ซึ่งอาจใช้ในระยะสั้นๆ เช่น 4-6 สัปดาห์และดูการตอบสนอง แต่ผลการศึกษาถึงประโยชน์ยังไม่ชัดเจนนักและอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงได้ในบางราย
เช่น เกล็ดเลือดต่ำ เม็ดเลือดขาวต่ำ ตับอักเสบ หูอื้อ เสียงดังในหู เวียนศีรษะได้ เป็นต้น
ดังนั้นโดยทั่วไปมักไม่ค่อยได้ใช้กันทั่วไป ถ้ามีอาการเกิดขึ้นบ่อยครั้งมาก ควรปรึกษาแพทย์
การป้องกัน ตะคริว
มีการอบอุ่นร่างกายก่อนออกกำลัง
ถ้าออกกำลังกายหนักควรดื่มน้ำและเกลือแร่ทดแทนให้เพียงพอ
ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
เพราะตะคริวมักเกิดในผู้ที่มีร่างกายอ่อนแอหรือคนที่ขาดการออกกำลังกายที่ดีพอ
การฝึกการยืดกล้ามเนื้อบ่อยๆ
อาจลดโอกาสการเกิดตะคริวได้ เช่น ที่น่องอาจทำได้โดยการกระดกเท้าขึ้นลง
หรือเอามือแตะปลายเท้าขณะเหยียดเข่า ปั่นจักรยานอยู่กับที่
หรือยืนบนส้นเท้าห่างผนัง 1 ฟุตแล้วเอามือทาบผนังและค่อยๆ เหยียดแขนออกเพื่อยืดกล้ามเนื้อประมาณ
30 วินาทีแล้วทำใหม่ เป็นต้น
ระวังไม่ให้ร่างกายขาดเกลือแร่
โดยรับประทานผลไม้ที่มีเกลือแร่สูง เช่น กล้วย
ดื่มน้ำให้เพียงพอ
เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างกายขาดน้ำ
ไม่ควรอยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานานๆ
งดสูบบุหรี่
พักผ่อนให้เพียงพอ
รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่
สวมรองเท้าที่พอเหมาะและอาจใส่ถุงเท้าตอนนอนเพื่อป้องกันการเกร็งของเท้า
ผู้สูงอายุควรค่อยๆ
ขยับแขนขาช้า ๆ และหลีกเลี่ยงอากาศเย็นมากๆ
เป็นยังไงกันบ้างจ๊ะ คราวหน้าถ้าน้องๆชาว Dek-d.com เป็นตะคริวก็อย่าลืมเอาวิธีนี้ไปลองใช้ดูนะจ๊ะ สำหรับน้องๆชาว Dek-d.com ที่เป็นบ่อยๆ
ควรไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุและแก้ไขต่อไปนะจ๊ะ
พี่นัท ขอขอบคุณข้อมูลจาก
นพ.วีรศักดิ์
เมืองไพศาล ,
mahidol.ac.th , wikipedia.org
และ ภาพประกอบจาก
pochnews.com