'Parasocial Relationship' ภาวะที่แฟนคลับคิดลึกซึ้ง(ข้างเดียว)กับศิลปินจนกระทบชีวิตจริง! []

วิว
'Parasocial Relationship' ภาวะที่แฟนคลับคิดลึกซึ้ง(ข้างเดียว)กับศิลปินจนกระทบชีวิตจริง!
     น้องๆ ชาว Dek-D เคยมีความรู้สึกรักศิลปินมากกว่าความรักของแฟนคลับทั่วไปมั้ยครับ? ความรู้สึกประมาณว่า รักแบบไม่ใช่แค่ชื่นชม แต่เรารักเค้าเหมือนกับคนรักทั่วไป รักเหมือนกับว่าเรารักคนๆ หนึ่งแบบต้องการเป็นแฟน ไม่ได้อยากเป็นแค่แฟนคลับด้วย (พี่วุฒิ ขอยกมือด้วยคนครับ 5555) 
 
      ถ้าน้องๆ เคยรู้สึกแบบนี้ บางทีอาจจะตกอยู่ในภาวะ ‘Parasocial Relationship หรือ การมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมกึ่งความจริงกับศิลปิน’ ว่าแต่ไอ้เจ้าอาการนี้มันเป็นยังไง? และจะลึกซึ้งขนาดไหน? มาเช็กตัวเองและหาคำตอบไปพร้อมๆ กันดีกว่าครับ

 
      มาเริ่มต้นถึงที่มาที่ไปของ Parasocial Relationship (การมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมกึ่งความจริง) กันดีกว่า ถ้าถามว่า มีการทำการศึกษาความสัมพันธ์นี้มาตั้งแต่เมื่อไหร่ คงไม่สามารถบอกได้แน่ชัด เพราะมีนักวิจัยหลายท่านที่ได้ทำการศึกษาประเด็นนี้มาตั้งแต่อดีต และแต่ละคนก็มีข้อสรุปที่ทั้งคล้ายและแตกต่างกัน วันนี้ พี่วุฒิ ยกตัวอย่างจากนักวิจัยทางด้านจิตวิทยาจากมหาวิทยาลัยชื่อดังที่ได้ทำการศึกษา ซึ่งแต่ละคนได้ทำการศึกษาและมีความเห็นดังต่อไปนี้ 
 
     คุณเจย์ เดอร์ริก (Jaye Derrick) ผู้ช่วยศาสตราจารย์ภาควิชาจิตวิทยา จากมหาวิทยาลัยฮุสตัน (Univeristy of Houston) สหรัฐอเมริกา ได้ทำการศึกษาความสัมพันธ์นี้หลังจากเธอได้นั่งดูซีรีส์เรื่อง Friends ละครทีวีชื่อดังระดับตำนานในช่วงปี 20 ปีก่อน ซึ่งเนื้อหาของละครก็ตรงตามชื่อเรื่องคือเกี่ยวกับเรื่องของเพื่อน เธอบอกว่าตอนนั้นดูแล้วอินมาก เหมือนตัวละครในเรื่องคือเพื่อนของเธอจริงๆ ประจวบเหมาะกับช่วงนั้นเธอทะเลาะกับแฟนและมีปัญหาชีวิตรุมเร้า ชีวิตของเธอในตอนนั้นเหมือนมีแค่ละครเรื่องนี้ที่เป็นเพื่อน ยิ่งตอนที่เธอเหนื่อยล้าและรู้สึกเต็มทีกับชีวิต ละครซีรีส์เรื่องนี้เรียกว่ามาได้ตรงเวลาพอดี แถมยิ่งอินไปกว่าเดิม เมื่อเธอได้ฟังเพลงประกอบซีรีส์ที่มีชื่อว่า I’ll be there for you. (ฉันจะอยู่เคียงข้างคุณ) มันยิ่งทำให้เธอรู้สึกว่าผูกพันมากขึ้นไปอีก และนั่นคือจุดเปลี่ยนที่ทำให้เธอเลือกหันหลังให้กับโลกความเป็นจริง และใช้เวลาชีวิตเกือบทั้งหมดยู่กับละครเรื่อง Friends   
 
'Parasocial Relationship' ภาวะที่แฟนคลับคิดลึกซึ้ง(ข้างเดียว)กับศิลปินจนกระทบชีวิตจริง!
ซีรีส์เรื่อง Friends
 
       มองดูเผินๆ มันก็เหมือนแค่ความชอบของคนทั่วไป เวลาเราติดละครอะไรมากๆ เราก็มักจะดึงตัวเองจากความอินออกมาไม่ได้ แต่ความรักที่เธอมอบให้กับซีรีส์เรื่องนี้ มันมากเกินคำว่าชอบ ไม่เหมือนกับแฟนละครทั่วไป เธอเลยคิดว่า หรือนี่มันคือความสัมพันธ์อีกรูปแบบหนึ่งหรือเปล่านะ? พอเกิดความสงสัย เธอเลยทำการศึกษาและสรุปความสัมพันธ์นี้ในชื่อ ‘Parasocial Relationship’ และได้สรุปลักษณะของความสัมพันธ์นี้ว่า
 
     มันคือความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นข้างเดียว มักพบในกลุ่มแฟนคลับกับศิลปินคนดังที่พวกเค้าชื่นชอบ ความสัมพันธ์แบบ Parasocial Relationship นั้นมันเป็นความรู้สึกจริงๆ ที่เกิดขึ้นกับคนที่เราอาจไม่เคยเจอเค้าตัวเป็นๆ และไม่ได้จำกัดว่าจะเกิดแค่กับคน เพราะมันสามารถเกิดได้กว้างกว่านั้นมาก บางคนอาจจะตกหลุมรักและสร้างความสัมพันธ์กับตัวการ์ตูนเรื่องโปรดก็ได้" 
 
     "ความสัมพันธ์นี้มันจะยิ่งเติบโตและลึกซึ้งมากขึ้นไปอีก เมื่อเราได้รู้ข้อมูลเกี่ยวกับคนนั้นมากขึ้น ผ่านหนังสือแม็กกาซีน ข่าว บทสัมภาษณ์ หรือจากวิดีโอการแสดงบน Youtube หรือบางทีเราอาจรู้แม้กระทั่งว่ามีใครชอบหรือเกลียดเค้าบ้าง และเราเองก็พร้อมจะปกป้องเสมอ ที่เห็นได้ชัดๆ คงจะเป็นบนอินสตาแกรมหรือทวิตเตอร์
 
'Parasocial Relationship' ภาวะที่แฟนคลับคิดลึกซึ้ง(ข้างเดียว)กับศิลปินจนกระทบชีวิตจริง!
 
     “จริงๆ แล้ว ระหว่างความสัมพันธ์แบบ Parasocial กับความสัมพันธ์ในชีวิตจริงของคนเรานั้นมีความคล้ายคลึงกันอยู่ และก็จะคงคล้ายๆ กับความรู้สึกที่เรามีต่อญาติพี่น้อง เพื่อนรัก เพื่อนร่วมงาน หรือคู่รักของเรา ถึงแม้ว่าเหล่าคนดังที่เราชื่นชอบนั้นจะไม่ได้มีรีแอคกับความรู้สึกที่เรามอบให้ เราเองก็คงเลือกปฏิบัติกับเค้าเหมือนกับเค้าคือคนทั่วๆ ไปที่เรารู้จักอยู่ดี เช่น บางคนอาจมีความรู้สึกงอนหรือโกรธศิลปิน งอนเอง สุดท้ายก็หายเอง เป็นต้น”
 
     “และถึงแม้มันจะมีความต่างที่เราเห็นชัดๆ คือ เหล่าศิลปินนั้นไม่สามารถตอบสนอง หรือช่วยเหลือเราได้เหมือนกับคนในชีวิตจริง อย่างสมมติว่าเราป่วย พวกเค้าก็คงไม่มาป้อนยา ป้อนอาหารให้เรา แต่พวกเค้าอาจมีส่วนช่วยอย่างมากในเรื่องของความรู้สึก และก็ช่วยเป็นพลังใจให้เราอย่างน่าเหลือเชื่อ อย่างเช่น พอเราเห็นพวกเค้าอยู่ในจอทีวี เราก็รู้สึกว่าเค้าอยู่ข้างๆ เสมอ และเราจะคิดเองว่า นี่! เห็นมั้ย เค้าแคร์ฉันอยู่นะ”

 
'Parasocial Relationship' ภาวะที่แฟนคลับคิดลึกซึ้ง(ข้างเดียว)กับศิลปินจนกระทบชีวิตจริง!
Cr. Unsplash
 
      ข้ามมาที่ฟากนักจิตวิทยาชื่อดังจาก วิทยาลัยเอ็มไพร์ มหาวิทยาลัยรัฐแห่งนิวยอร์ก (SUNY Empire State College) คุณเกย์ล สตีฟเวอร์ (Gayle Stever) ที่ได้ทำการศึกษาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ Parasocial Relationship เช่นกัน เธอกล่าวไว้ว่า
 
     “มันคืออาการหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับทางจิตวิทยาที่เกิดขึ้นเมื่อเราเอาตัวไปยึดติดกับใครคนใดคนหนึ่งเป็นพิเศษ และสำหรับความสัมพันธ์ที่เกิดเพียงข้างเดียวแบบนี้ ขอบอกเลยว่าหน้าจอโทรศัพท์ที่เราเอาแต่จ้องมองเค้าอยู่ข้างเดียวนั้น ไม่ใช่อุปสรรคสำหรับเราแม้แต่น้อย ถึงแม้ว่าเค้าจะไม่เคยรู้จักเราสักนิด แต่การที่เราได้ติดตามเค้าแค่เพียงฝ่ายเดียว แค่นี้มันก็สุขใจแล้ว และแม้ตอนสุดท้าย เราเองก็รู้อยู่แก่ใจว่าตัวศิลปินเองก็มีโลกของเค้า แต่ถึงอย่างนั้นก็เถอะ มันก็เป็นเรื่องยากที่จะให้เราตัดใจอยู่ดี
 
     “ถ้าให้จำแนกลักษณะของคนที่ตกอยู่ในภาวะนี้ บางทีพวกเค้าก็ไม่สามารถแยกความแตกต่างระหว่างผู้คนที่อยู่ตรงหน้าในชีวิตจริงกับคนที่อยู่ในจอโทรทัศน์ได้ เพราะว่ามันเป็นเรื่องธรรมดาที่เราจะตกหลุมรักใครสักคนที่อาจเป็นคนดัง และคิดว่ามันคงเป็นเรื่องปกติเหมือนกับการที่เราตกหลุมรักใครสักคนในชีวิตจริงนั่นแหละ

 
'Parasocial Relationship' ภาวะที่แฟนคลับคิดลึกซึ้ง(ข้างเดียว)กับศิลปินจนกระทบชีวิตจริง!
Cr. Unsplash
 
      สำหรับความสัมพันธ์แบบ Parasocial นี้ อย่างที่บอกไปว่าเป็นเรื่องที่นักวิจัยหลายคนได้ให้ความสนใจเยอะมาก เช่นเดียวกันกับ ดร. ริวา ผู้ช่วยศาสตรจารย์จากมหาวิทยาลัยชาปแมน (Chapman University) แห่งแคลิฟอร์เนีย ที่ได้บอกไว้ว่า ความจริงแล้วความสัมพันธ์นี้มันมีอิทธิพลมาจากสื่ออย่างแท้จริง และน่าจะเริ่มเกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงปี 1950 ช่วงเวลาที่สื่อวิทยุกำลังเฟื่องฟู เพราะในสมัยนั้นก็เคยเกิดกรณีศึกษาแบบนี้กับผู้ประกาศวิทยุกับผู้ฟังมาก่อน และเธอยังบอกอีกว่า โดยเฉพาะกับในตอนนี้ ยุคที่มีสื่อให้เสพหลากหลายรูปแบบ ความสัมพันธ์แบบ Parasocial นั้นก็อาจไม่ได้จำกัดว่าจะเกิดขึ้นในคนแค่เพียงเท่านั้น เพราะบางคนอาจเกิดอาการตกหลุมรักคาแรกเตอร์ตัวละคนในหนังสือนิยาย บ้างก็อาจตกหลุมรักตัวละครในเกม หรืออาจคิดลึกซึ้งกับตัวการ์ตูน เป็นต้น ซึ่งความเห็นนี้ได้เหมือนกับที่คุณเจย์ เดอร์ริก ได้บอกไว้ข้างต้น 
 
      "ผู้คนล้วนมีเหตุผลที่แตกต่างกันสำหรับความสัมพันธ์แบบนี้ที่เกิดขึ้น บางคนอาจใช้เพื่อหลบหนีจากความเป็นจริงในชีวิต บางคนอาจสร้างไว้เพื่อเป็นพื้นที่ของความสุข บางคนอาจใช้เป็นแรงผลักดันให้กับในชีวิต เป็นต้น ไม่ว่าอย่างไรก็ตามแต่ มันก็ขึ้นอยู่กับว่า เราคิดหรือจินตนาการกับศิลปินแค่ไหน เพราะบางคนอาจเห็นศิลปินคนนั้นเป็นคนในครอบครัว เป็นพี่น้อง เป็นลูก เป็นเพื่อน เป็นคนรัก หรือเป็นคุณแม่ที่เราอยากยกย่องนับถือ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับแต่ละคนที่คิดแตกต่างกันไป"
 
     จะว่าไปแล้ว ความสัมพันธ์แบบ Parasocial ที่เกิดขึ้นนั้น อาจไม่ใช่เรื่องเสียหายและก็ไม่ได้ทำร้ายใคร เพราะว่าถ้าความรู้สึกที่เรามอบให้มันบริสุทธิ์จริงๆ แต่มันก็จะมีกับหลายๆ กรณี ที่แฟนคลับนั้นอยากได้รับความสนใจ และพยายามล้ำเส้นกับศิลปินที่ตัวเองชื่นชอบจนมากเกินไป จนบางครั้งก่อให้เกิดพฤติกรรมที่ไม่ค่อยดีเท่าไหร่ และก่อให้เกิดอันตรายกับผู้อื่นอีกด้วย เและที่บางคนเป็นแบบนี้ ส่วนหนึ่งก็อาจมาจากพื้นฐานทางจิตใจ พูดง่ายๆ คือ บางคนอาจมีปัญหาทางจิตนั่นเอง  
 
'Parasocial Relationship' ภาวะที่แฟนคลับคิดลึกซึ้ง(ข้างเดียว)กับศิลปินจนกระทบชีวิตจริง!
ซาแซงแฟนพยายมบุกหอพักของวง EXO Cr. Twitter
 
     ยกตัวอย่าง เช่น ในปี 1981 มีชายคนหนึ่งตกหลุมรักนักแสดงสาว ‘โจดี ฟอสเตอร์’ เขาเลยยิงปืนใส่ ‘โรนัลด์ เรแกน’ อดีตประธานาธิบดีของสหรัฐในยุคนั้น เพียงหวังให้เธอหันมาสนใจเขาบ้าง หรือตัดพภาพมาที่วงการบันเทิงเกาหลี ที่มักเกิดเหตุการณ์แนวนี้เยอะมาก โดยเฉพาะกับพวกแฟนคลับที่พยายามใกล้ชิดศิลปินมากเกินไป (ซาแซงแฟน) อย่างวง EXO วงบอยแบนด์ชื่อดัง ก็เคยถูกแอบติดไมโครโฟนไว้ในห้องพัก แถมยังเคยมีแฟนคลับส่งรถตู้มารอรับเพื่อลักพาตัวอีกด้วย หรือที่พีคๆ หน่อยคือ ยอมโกนผมเพื่อให้ตัวเองสามารถเข้าห้องน้ำ เพื่อจะได้ใกล้ชิดกับเมมเบอร์ของวง เป็นต้น นอกจากจะลุกล้ำความเป็นส่วนตัวแล้ว ยังถึงว่าเป็นการไม่ให้เกียรติศิลปิน ถึงแม้ว่าจะอ้างว่าที่ทำไปนั้นเพราะรัก แต่ก็คงจะเป็นความรักที่เห็นแก่ตัว ไม่นึกถึงความรู้สึกคนอื่นดีๆ นี่เอง 

 
'Parasocial Relationship' ภาวะที่แฟนคลับคิดลึกซึ้ง(ข้างเดียว)กับศิลปินจนกระทบชีวิตจริง!
Cr. Unsplash

 
      เป็นอย่างไรบ้างครับ จากหลายๆ กรณีที่พี่ได้ยกตัวอย่างมาข้างต้น จะเห็นได้ว่า Parasocial Relationship นั้นมีทั้งข้อดีและข้อเสีย บางคนอาจจะใช้ความสัมพันธ์นี้เป็นแรงผลักดันให้กับชีวิตตัวเอง หรืออาจจะนำมาเป็นยารักษาจิตใจชั้นดีให้เรามีกำลังใจสู้ต่อกับโลกแห่งความเป็นจริง ทุกอย่างมันก็ขึ้นอยู่กับเราว่าจะสร้างความสัมพันธ์ข้างเดียวนี้ในขอบเขตไหน แต่ก็ต้องเตือนตัวเองไว้ว่า อย่าให้มันมากเกินไป เพราะมันอาจทำร้ายคนรอบข้าง รวมถึงคนที่เรารักด้วย
 
      จริงอยู่ที่ว่าในตอนนี้ เค้าอาจเป็นความสุขของเรามากที่สุด และมันคงเป็นเรื่องยากที่จะให้เราตัดใจแบบเด็ดขาด แต่ถึงอย่างไรก็ตาม เราก็ควรยอมรับกับและเตือนตัวเองว่า อย่าพยายามยึดติดว่าเค้าเป็นโลกทั้งใบของเรา เพราะในตอนสุดท้ายแล้วทั้งเราและตัวศิลปินที่ชื่นชอบ ทุกคนก็ต้องกลับไปมีโลกของตัวเองทั้งนั้น... 
 
   “สำหรับแฟนคลับแล้ว แม้จะต้องตื่นมาพบกับความจริง
แต่ความรู้สึกที่เกิดขึ้นกับศิลปินนั้น มันไม่ใช่เรื่องโกหกแน่นอน” 



 
Source:
https://www.dek-d.com/content/listwriter.php?writer=wut_

พี่วุฒิ - ผู้เขียน

มนุษย์ 4 มิติผู้หลงใหลในเพลงเกาหลี ชาเนสที และหมูกระทะ

[ดูผลงานที่ผ่านมา]

#Studyabroad #Parasocial Relationship #แฟนคลับ #ไอดอล #ศิลปิน #ดารา #ความรัก #จิตวิทยา

บทความที่นิยมอ่านต่อ

แสดงความคิดเห็น

บทความที่เปิดอ่านล่าสุด

ไม่มีบทความที่เปิดอ่านล่าสุด
เกี่ยวกับเรา ติดต่อ แจ้งปัญหา

เว็บ Dek-D

เข้าผ่านแอป ง่ายกว่า

ติดตั้งแอป
ติดตั้งแอป
ต้องการรับการแจ้งเตือนบทความใหม่ของหมวด ไหม?