รู้จักภาษา "Bolze" มรดกวัฒนธรรมชาวสวิส จากการผสมภาษาเยอรมันกับฝรั่งเศส []

วิว

รู้จักภาษา "Bolze" มรดกวัฒนธรรมชาวสวิส จากการผสมภาษาเยอรมันกับฝรั่งเศส
      สวัสดีค่ะน้องๆ ชาว Dek-D ทุกคน… พูดกันตามตรงคนไทยอย่างเราๆ นั้นไม่ค่อยชินกับสภาพแวดล้อมแบบพหุภาษาสักเท่าไหร่ เพราะคนทั่วไปก็จะสื่อสารด้วยภาษาไทยเท่านั้น อย่างมากที่สุดก็คงเป็นภาษาถิ่นที่มีคำศัพท์หรือสำเนียงแตกต่างกันไปมากกว่า แต่ความจริงแล้วยังมีอีกหลายประเทศในโลกเลยค่ะที่มีปัญหาเรื่องการสื่อสาร เนื่องจากมีภาษาที่ใช้จริงในประเทศหลากหลายมากๆ แถมไม่ใช่ภาษาที่คล้ายกันเลยด้วย อย่างประเทศ “สวิสเซอร์แลนด์” เองก็เป็น 1 ในนั้น ซึ่งการที่ใช้ภาษาต่างกันนี่เองที่ทำให้มีภาษาใหม่ๆ เกิดขึ้นมาด้วย ถ้าอยากรู้ว่าเป็นยังไงล่ะก็ เลื่อนตามลงมาได้เลย!

 
รู้จักภาษา "Bolze" มรดกวัฒนธรรมชาวสวิส จากการผสมภาษาเยอรมันกับฝรั่งเศส
Photo Credit: https://unsplash.com/
 
       หากพูดถึงสวิตเซอร์แลนด์แล้ว เชื่อว่าหลายๆ คนคงจะนึกถึงธรรมชาติสวยๆ และสภาพแวดล้อมที่น่าอยู่ เรียกได้ว่าเป็นอีก 1 จุดหมายที่คนปักธงอยากไปเยือนดูสักครั้ง แต่ถ้ามองในแง่ของคนที่ชอบด้านภาษาแล้วล่ะก็ ความน่าสนใจของประเทศนี้ไม่ได้มีแค่นั้นค่ะ เพราะสวิตเซอร์แลนด์มีภาษาราชการถึง 4 ภาษาด้วยกัน ได้แก่ ภาษาเยอรมัน ฝรั่งเศส อิตาเลียน และโรแมนช์ แถมแต่ละภาษายังมีสำเนียงท้องถิ่นของแต่ละพื้นที่ไปอีก เรียกได้ว่าเป็นประเทศเล็กๆ ที่อุดมไปด้วยความหลากหลายอันยิ่งใหญ่เลยค่ะ

 
       โดยปกติแล้วเรามักจะได้ยินว่าคนสวิสพูดภาษาเยอรมันกัน ซึ่งนั่นก็ถูกต้องค่ะ เพราะสัดส่วนของผู้ที่พูดภาษาเยอรมันมีมากที่สุดในประเทศถึง 60% แต่เอาเข้าจริงภาษาเยอรมันที่ใช้นั้นมีความแตกต่างจากภาษาเยอรมันมาตรฐานแบบในประเทศเยอรมนีและออสเตรียอยู่ คนจึงเรียกว่าภาษาสวิสเยอรมันกันซะมากกว่า ซึ่งคำศัพท์บางคำหรือสำเนียงการออกเสียงก็จะต่างออกไป อย่างเช่นคำว่า “Fahrrad” ที่คนเยอรมันใช้เรียกจักรยาน คนสวิสจะเรียกว่า "Velo" ซึ่งเป็นคำที่ยืมมาจากภาษาฝรั่งเศสแทน ถ้าไปใช้คุยกับคนเยอรมันแท้ๆ ก็จะเกิดอาการงงเป็นไก่ตาแตกแน่นอน
 
       แต่ถึงอย่างนั้นคนสวิสกลับไม่มีปัญหาในการสื่อสารกับคนที่พูดภาษาเยอรมันมาตรฐานทั้งสิ้น เพราะการเรียนการสอนในโรงเรียนจะใช้ภาษาเยอรมันมาตรฐานทั้งหมด รวมไปถึงงานเขียนในหนังสือ หรือแม้แต่ในสถานการณ์ที่เป็นทางการ พูดง่ายๆ ก็คือสวิสเยอรมันจะถูกใช้เป็นภาษาพูดกับคนสวิสด้วยกันเองเท่านั้น ถ้าเจอใครที่ไม่ใช้คนสวิสก็จะสลับมาใช้ภาษามาตรฐานได้ทันควันเลยค่ะ สุดยอดมาก

 
รู้จักภาษา "Bolze" มรดกวัฒนธรรมชาวสวิส จากการผสมภาษาเยอรมันกับฝรั่งเศส
ป้ายในประเทศสวิตเซอร์แลนด์จะมีหลายภาษา
Photo Credit: https://www.worldatlas.com/

 
       ในส่วนของภาษาฝรั่งเศสและอิตาเลียนที่ใช้ในสวิตเซอร์แลนด์ จะถูกเรียกว่าสวิสฝรั่งเศสกับสวิสอิตาเลียน เพราะมีคำศัพท์และสำเนียงที่ต่างออกไปเช่นกัน แต่ไม่หนักหนาขนาดกรณีของสวิสเยอรมันกับเยอรมันมาตรฐานค่ะ คนที่เรียนภาษามาตรฐานไปก็ยังสามารถสื่อสารกันรู้เรื่องได้อยู่ ดีไม่ดีคนต่างชาติยิ่งชอบภาษาแบบสวิสด้วยซ้ำ อย่างการนับตัวเลขในภาษาฝรั่งเศสนั้นค่อนข้างที่จะยุ่งยาก สมมุติถ้าเราจะพูดว่า "90" ในภาษาฝรั่งเศส จะต้องเป็น quatre-vingt-dix (หมายถึง 4-20-10) ในขณะที่สวิสฝรั่งเศสจะพูดแค่ว่า Nonante ที่แปลว่า 90 เลย แน่นอนว่าช่วยให้ชีวิตชาวต่างชาติง่ายขึ้นเยอะค่ะ 55555 ส่วนสวิสอิตาเลียนนั้นมีจุดที่ต่างกับอิตาเลียนมาตรฐานหลักๆ เลยก็คือการยืมคำจากภาษาฝรั่งเศสและเยอรมันมาใช้ด้วย อย่างเช่นคำว่า "ครัวซองค์" ภาษาอิตาเลียนจะเรียกว่า cornetto แต่สวิสอิตาเลียนจะเรียกว่า chifer ที่ยืมมาจากเยอรมันแทน

 
รู้จักภาษา "Bolze" มรดกวัฒนธรรมชาวสวิส จากการผสมภาษาเยอรมันกับฝรั่งเศส
ภาษาโรแมนช์บนหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น
Photo Credit: http://www.wikiwand.com/

 
       ในขณะที่ภาษาสุดท้ายอย่างโรแมนช์นั้นถูกกำหนดให้เป็นภาษาราชการของรัฐเกราบึนเดิน (Graubünden) ในปี 1996 เพราะเป็นภาษาที่มีพูดกันอยู่แค่ภายในรัฐเท่านั้น มีผู้ที่พูดภาษานี้ได้แค่ 37,000-40,000 คน และส่วนใหญ่มักอาศัยอยู่ในพื้นที่ไกลๆ ล้อมรอบด้วยภูเขา เลยเป็นสาเหตุที่ทำให้ภาษาโรแมนช์ยังคงอยู่มาจนถึงปัจจุบันได้โดยที่ไม่โดนภาษาอื่นๆ กลืนหายไปซะก่อน และถึงจะเป็นภาษาจากตระกูลโรมานซ์ แต่ว่ามีการยืมคำศัพท์และโครงสร้างมาจากภาษาเยอรมันเยอะเลยค่ะ 
 
       อย่างไรก็ตามถึงจะบอกว่ามีภาษาราชการ 4 ภาษา แต่ไม่ใช่ว่าคนสวิสทุกคนจะพูดได้ทุกภาษาที่กล่าวมานะคะ อย่างที่บอกไปว่าภาษาโรแมนช์เองมีผู้พูดแค่เฉพาะที่รัฐเกราบึนเดิน ภาษาอื่นๆ ก็จะแบ่งโซนกันไป ยกเว้นเหล่ารัฐที่อยู่ระหว่างพื้นที่ 2 ภาษาก็อาจจะใช้ทั้ง 2 ภาษาเลยค่ะ อย่างเช่น รัฐเบิร์น รัฐวาเล รัฐฟรีบูรก์ ที่ใช้ทั้งภาษาเยอรมันและภาษาฝรั่งเศส 

 
        ถึงตอนนี้เราจะได้เข้าเรื่องสักทีค่ะ 5555 สำหรับภาษาที่จะพาน้องๆ มารู้จักกันในวันนี้ก็คือภาษา “Bolze” เป็นภาษาที่ใช้กันเฉพาะในโซน Basse-Ville (Lower town) ของรัฐฟรีบูรก์เท่านั้น ลับในลับไปอี๊ก ภาษา Bolze เกิดจากการผสมกันของภาษาเยอรมันและฝรั่งเศส สันนิษฐานกันว่าน่าจะถูกพัฒนาขึ้นมาในช่วงปฏิวัติอุตสาหกรรมในศตวรรษที่ 19 ซึ่งเป็นช่วงที่เหล่าชาวนาชาวไร่อพยพจากชนบทเข้ามาหางานทำในเมือง
 
       รัฐฟรีบูรก์นั้นอยู่ตรงกลางระหว่างรัฐโวที่พูดภาษาฝรั่งเศสเป็นหลัก กับรัฐเบิร์นที่พูดสวิสเยอรมันเป็นหลัก พอคนที่พูดภาษาต่างกันมาเจอกันจึงกลายเป็นว่ามีปัญหาพูดกันไม่เข้าใจค่ะ แต่ด้วยความที่ต้องทำงานร่วมกัน คนเหล่านี้ก็ต้องหาทางที่จะสื่อสารให้รู้เรื่อง เพราะฉะนั้นก็เลยพัฒนาภาษาใหม่ขึ้นมาด้วยการผสมเจ้า 2 ภาษาที่เป็นปัญหาเข้าด้วยกันซะเลย 

 
       ความน่าสนใจของภาษา Bolze อยู่ตรงที่ถึงจะเป็นคนที่รู้ทั้งสวิสเยอรมันและสวิสฝรั่งเศสก็ไม่สามารถเข้าใจได้ว่าเค้าคุยอะไรกันอยู่ อาจจะจับได้เป็นคำๆ เท่านั้น ปัจจุบันคนที่พูดภาษานี้ได้มีจำนวนไม่มาก และคนที่พูด Bolze ได้ก็พยายามใช้สื่อสารกันเองเพื่อรักษาภาษาเอาไว้ เนื่องจากเค้ามองว่ามันเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ฟรีบูรก์ และถือเป็นมรดกวัฒนธรรมที่ส่งต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่น แถมเป็นภาษาที่สร้างขึ้นโดยคนที่เชี่ยวชาญทั้ง 2 ภาษาจริงๆ (Bilingual) มาถึงตรงนี้แล้วเรามาดูตัวอย่างกันดีกว่าค่ะว่ามันแตกต่างกันยังไงบ้าง
 
ภาษาอังกฤษ: Open your umbrella
ภาษาฝรั่งเศส: Ouvre ton parapluie
ภาษาเยอรมัน: Öffne deinen Regenschirm
ภาษา Bolze: Tuuf dy Paraplüi

 
       สังเกตได้ว่าคำศัพท์บางคำนั้นยังมีหน้าตาคล้ายกับฝรั่งเศสหรือเยอรมันอยู่ ในขณะที่บางคำก็ออกทะเลไปไกลมาจากไหนก็ไม่รู้ค่ะ 5555 แต่ถ้าคนไหนยังรู้สึกว่าไม่สะใจเราลองมาฟังเป็นคลิปเสียงดู คนที่รู้ภาษาเยอรมันหรือฝรั่งเศสเองก็ลองมาฟังกันดูค่ะว่าจะรู้เรื่องมั้ย 

 

       “It's Saturday morning at 10:00. The housewives from the Au quarter have done the housework and are going shopping. On this day there are always a lot of people at the butcher's. Mostly women who want their Sunday ‘bratwurst’. Everyone wants to be first in line: ‘It's my turn now, I'd like a kilo of pork sausage and two beef’.” (คลิปเสียงและคำแปลจาก Elise Morard - Fribourg Tourism)

 
       เป็นยังไงกันบ้างคะ ฟังกันออกมั้ย ส่วนพี่ได้ยินแค่คำว่า Morgen ที่แปลว่า Morning ชัดๆ คำเดียว 55555 ฟังออกหรือไม่ออกยังไงลองมาแลกเปลี่ยนความเห็นกันดูได้เลยค่ะ พี่จะรออ่านเอง >< ส่วนใครที่มีโอกาสไปเที่ยวในโซน Basse-Ville แล้วเจอคนพูดภาษา Bolze ได้ ก็อย่าลืมลองให้เค้าช่วยสอนดูนะคะ น่าจะสนุกไม่เบาเลย        

 
Sources:
https://www.dek-d.com/content/listwriter.php?writer=yelly

พี่เยลลี่ - ผู้เขียน

อักษรศาสตร์ เอกมโน โทติ่ง หิวชานมตลอดเวลาและเป็นทาสลูกน้องแมว

[ดูผลงานที่ผ่านมา]

#Studyabroad #Bolze #ภาษา #สวิสเซอร์แลนด์

บทความที่นิยมอ่านต่อ

แสดงความคิดเห็น

บทความที่เปิดอ่านล่าสุด

ไม่มีบทความที่เปิดอ่านล่าสุด
เกี่ยวกับเรา ติดต่อ แจ้งปัญหา

เว็บ Dek-D

เข้าผ่านแอป ง่ายกว่า

ติดตั้งแอป
ติดตั้งแอป
ต้องการรับการแจ้งเตือนบทความใหม่ของหมวด ไหม?