วรรณกรรมโลกออนไลน์ ศิลปศาสตร์เชิงอิสระหรือกลยุทธ์ทางการตลาด

           สวัสดีน้องๆ ชาวDek-D.Com ทุกคนจ๊ะ วันนี้พี่ปัดมีบทความดีๆ ของน้องEmperorsss มาแนะนำให้อ่านกันจ๊ะ อ่านบทความนี้แล้วทำให้พี่ปัดมองเห็นความแตกต่างของนักเขียนแบบการตลาดและแบบศิลปศาสตร์ อย่างชัดเจน แต่พี่ปัดขอบอกก่อนนะว่าบทความนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของน้องEmperorsss เท่านั้น

ที่มา :  จักรพรรดิ_หน่อง  < My.iD >

ประเด็น วรรณกรรมโลกออนไลน์ ศิลปศาสตร์เชิงอิสระหรือกลยุทธ์ทางการตลาด

โดย Emperorsss

         เมื่อกล่าวถึงงานประพันธ์สร้างสรรค์สมัยใหม่ หลายคนคงคิดถึงงานที่แสดงอยู่ในโลกไซเบอร์ที่ปัจจุบันมีหลายฝ่ายเอาจริงเอาจังและเห็นว่ามันน่าสนใจไม่ต่างจากผลงานที่จัดแสดงอยู่ในแกลลอรี่มีชื่อของเมืองใหญ่ๆหรือพิพิธภัณฑ์ รวมถึงหอสมุดชั้นนำ

         เพราะสังคมสมัยใหม่มีผู้ใช้อินเตอร์เน็ตเป็นจำนวนมาก และยิ่งมีกลิ่นของปัจจัยสำคัญที่ไหลเวียนอย่างไม่หยุดนิ่งตลอดทุกวินาที นายทุนและผู้บริโภคเกือบทุกกลุ่มที่ใช้คอมพิวเตอร์มักมองเห็นงานศิลปะเหล่านี้เผยแพร่รูปภาพ สื่อมัลติมีเดียหรือลายลักษณ์อักษรแสดงทักษะทั้งในเชิงพาณิชย์และเชิงศิลปะ หากลองมองย้อนกลับไปพูดถึงเรื่องราวของอินเตอร์เน็ตตั้งแต่เริ่มมีการใช้ระบบเชื่อมต่อความเร็วสูง ADSL วงการออนไลน์ได้ให้ความสำคัญกับมัลติมีเดียมากขึ้น

         เมื่อปัจจัยหลักไหลเวียนในโลกไซเบอร์อย่างต่อเนื่องและง่ายต่อการแพร่หลาย นักลงทุนที่มุ่งทำธุรกรรมในสภาวะสังคมปกติและสังคมออนไลน์ ขอใช้คำว่า "สังคมปกติ" แทนสังคมที่เราอยู่อาศัย ซึ่งเราเดินไปพบหน้าคร่าตากัน แบบจับต้องกายหยาบได้ และ "สังคมออนไลน์" แทนสังคมที่เกิดขึ้นในระบบเน็ตเวิร์คหรืออินเตอร์เน็ตตามที่เราเข้าใจ

         สังคมออนไลน์เป็นสังคมเปิดที่ใครก็รู้จักกันได้ ไม่จำกัดเพศ คุณวุฒิและวัยวุฒิ ทุกคนพูดคุยกันได้ แสดงความรู้สึกผ่านแป้นพิมพ์และส่งทอดออกสู่สาธารณะออนไลน์ เช่นนั้นแล้ว งานศิลปะต่างๆย่อมสามารถปรากฏให้เห็นได้อย่างแน่นอน และนี่คือโลกยุคใหม่

         แต่ในประเด็นนี้มุ่งเน้นผลงานที่เรียกว่า วรรณกรรมออนไลน์หรืองานประพันธ์ที่ถูกเผยแพร่อยู่บนระบบเน็ตเวิร์ค และมันมีทั้งแบบฟรีและเสียค่าใช้จ่าย ขอพูดถึงแบบเสียค่าใช้จ่ายก่อนมันก็คือ คุณต้องเสียเงินซื้อมาด้วยการทำธุรกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อได้ผลงานนั้นถ้ากึ่งสินค้าทั่วไปก็ชำระราคาและรับสินค้าในลักษณะรูปเล่มมาครอบครอง แต่ถ้าเป็นธุรกรรมออนไลน์แบบเข้มข้น จะเป็นในลักษณะชำระราคาผ่านระบบอินเตอร์เน็ต และรับผลงานในรูปแบบไฟล์ PDFหรืออิเล็กทรอนิกส์บุ๊ค(E-Book) ซึ่งปัจจุบันมีหลายเว็บไซต์ที่เปิดให้บริการ

         เมื่อถามว่า แล้วส่วนที่เป็นวรรณกรรมออนไลน์แบบฟรีเป็นอย่างไร ก็คือผลงานที่ถูกโพสต์หรืออัพโหลดข้อมูลเข้าระบบเน็ตเวิร์คเพื่อให้นักอ่านออนไลน์เข้ามาอ่านและแสดงความคิดเห็นต่อผลงานชิ้นนั้นๆ ซึ่งหากมองด้วยหลักทฤษฎีทั่วไป อาจมองได้ว่าผู้ประพันธ์ควรจะแสดงผลงานอย่างใดก็ได้ หากแต่มันเป็นผลงานที่สร้างสรรค์ด้วยหลักพื้นฐานของงานประพันธ์ที่ไม่ผิดจรรยาบรรณและเป็นที่ยอมรับของสังคม หากแต่ในความเป็นจริง ผลตอบรับและอุปสงค์นักบริโภคหรือ Demand มันกลับ
บีบบังคับให้อุปสงค์ของผู้ผลิตหรือ Supply ต้องเป็นไปตามหลักการสมดุล

         ง่ายๆ เมื่อมีความต้องการจึงเกิดการตอบสนอง และนั่นคือหลักที่แทรกอยู่ในอิสระเสรีของงานเขียนออนไลน์ที่ถูกลากไปทิศทางใดทิศทางหนึ่งอย่างเลี่ยงไม่ได้เพื่อให้เกิดธุรกรรมและกระบวนการของเชิงพาณิชย์ ยกเว้นเสียแต่ว่า ผู้ผลิตผลงานนั้นๆ ไม่ได้ต้องการสนองตอบให้ผู้บริโภคหรือใครก็ตามที่ตนไม่เล็งเห็น และเน้นแสดงความเป็นปัจเจกของตนให้สังคมรู้

         กลุ่มผู้ผลิตผลงาน คือนักประพันธ์ มีปัจจัยที่ทำให้เกิดแรงจูงใจสร้างผลงานหนึ่งคือจากตัวเอง ต่อมาคือ สภาพกระแสนิยมของสังคม ความต้องการของนายทุนและค่าความนิยมต่อแนวความคิดทั้งมวลที่ก่อให้เกิดธุรกรรมหรือค่าตัวเลขที่มากขึ้น

         แต่ก็ยังมีกลุ่มนักประพันธ์อีกกลุ่มที่สร้างผลงานตรงข้ามจากข้างต้นที่กล่าวมานั่นคือ พวกเขาเป็นนักประพันธ์มีชื่อที่ต้องการเช็คอุปสงค์ใหม่ของกลุ่มนักอ่าน หรือสร้างชื่อเสียงจากแนวความคิดเรื่องความล้ำสมัย(Post Modern) นักประพันธ์กลุ่มนี้มีความแตกต่างของแนวความคิดและหลักการดำเนินงาน ซึ่งบางคนเป็นพวกอนุรักษ์นิยมคือ เขียนเพราะใจรัก เขียนเพราะอยากเขียน และมันเป็นส่วนหนึ่งให้เกิดแนวคิดล้ำสมัย

         ทีนี้มามองถึงกระบวนการวิเคราะห์ว่าผลงานพวกนี้มีแรกผลักดันของศิลปศาสตร์หรือการตลาดมากกว่ากัน หากมองกันด้วยหลักวิเคราะห์ประเมินสถานการณ์ อาจจะคิดได้คร่าวๆดังนี้คือ

กลุ่มผู้ผลิตผลงาน(นักประพันธ์) แบบการตลาด 
         จุดเด่นหรือจุดแข็ง : แนวทางชัดเจนมีคุณสมบัติเหมาะแก่การนำเสนอต่อสำนักพิมพ์หรือเพื่อใช้ในการค้า มีหลักเกณฑ์และรูปแบบตายตัวหรืออาจจะใช้หลักของแพทเทิร์นมาประกอบการสร้างผลงาน จึงทำให้ใช้เวลาในการผลิตผลงานมีความแน่นอนด้วยปัจจัยข้างต้น และเป็นที่ยอมรับต่อนักอ่านได้ง่ายเพราะใช้หลักมุ่งเน้นให้ติดตลาดและเจาะจงกลุ่มนักอ่านได้ง่าย
         จุดด้อยหรือจุดอ่อน : มีความซ้ำซากในส่วนของพล็อต เนื้อหามีขอบเขตในการนำเสนอ หลักการของโครงสร้างตายตัว พล็อตสามารถเดาได้ง่ายและระดมความคิดสร้างสรรค์ได้จำกัด หากผู้ประพันธ์ต้องการสื่อแนวความคิดเพิ่มเติม จำเป็นต้องตัดทอนและวางองค์ประกอบให้ดี จึงจะไม่ขัดต่อกระบวนการหลักในเชิงการตลาด
         โอกาส : กลุ่มผู้บริโภคมีขอบเขตกว้าง เป็นที่ยอมรับของตลาดได้ง่าย มีลักษณะดึงดูดนักลงทุนหรือสำนักพิมพ์ให้สนใจในแนวความคิดและมุ่งเน้นเชิงพาณิชย์เช่นเดียวกันโดยเฉพาะโอกาสที่จะเป็นจุดสนใจทำได้ง่าย 
          อุปสรรค : มีคู่แข่งจำนวนมาก และตัวเลือกรวมถึงสินค้าทดแทนมีจำนวนมาก จำเป็นต้องใช้
เครดิตหรือชื่อเสียงในการผลักดันให้โดดเด่น หรือลดอัตราแข่งขันลง รวมถึงในบางครั้งมักเป็นที่โจมตีของนักวิจารณ์ จึงเป็นการดิสเครดิต ทำให้บทบาทของผู้บริโภคมีส่วนอ่อนไหวต่อกระแสหลักของจูงใจหรือการให้ความสนใจ

กลุ่มผู้ผลิตผลงาน(นักประพันธ์) แบบศิลปศาสตร์ 
         จุดเด่นหรือจุดแข็ง : แนวทางหลากหลายซึ่งส่งผลดีต่อการนำเสนอเพื่อทำให้เป็นงานเชิงคุณภาพที่มีคุณลักษณะเป็นของตนเอง เนื้อหามีความยืดหยุ่นสูง มีแนวทางหลากหลายแต่คงไว้ด้วยเอกลักษณ์ ในงานชิ้นเดียวกันสามารถแยกและแก้ไขได้หลายจุด หรือเชื่อมโยงสู่หลักงานประพันธ์ทั้งแบบอนุรักษ์นิยมและแบบล้ำสมัยได้
          จุดด้อยหรือจุดอ่อน : ไม่มีแนวทางแน่นอนในการสร้างผลงานที่ก่อให้เกิดความสนใจของตลาดหลัก ความเสี่ยงของเนื้อหาอาจไม่เป็นที่ยอมรับ หรือมีช่องโหว่ของหลักการเขียนในส่วนของการนำเสนออย่างตายตัว จึงทำให้เสียเวลาในการเรียบเรียงหรือการวางผังงานให้เป็นไปตามแพทเทิร์นที่ชัดเจน
           โอกาส : กลุ่มผู้บริโภคใหม่ๆหรือการสร้างสรรค์งานให้เป็นที่ยอมรับในกลุ่มผู้บริโภคเฉพาะกลุ่มมีคู่แข่งน้อยเพราะแนวทางเป็นเอกลักษณ์ มักไม่มีการเปรียบเทียบ และนักวิจารณ์มักต้องใช้เวลาในการขัดเกลาบทวิจารณ์งาน และปัจเจกความคิดเหล่านี้ส่งผลให้ผู้บริโภคอาจไม่ได้สนใจในเนื้อของการวิจารณ์
           อุปสรรค : ปัจจัยในการดึงดูดผู้บริโภคน้อย ยิ่งเมื่อไม่มีเครดิตหรือชื่อเสียงแล้ว โอกาสที่
ผู้บริโภคจะสนใจในกรณีที่จะมีคู่แข่งในตลาดหรือไม่ จึงมีอัตราใกล้เคียงกัน มีความเสี่ยงต่อความอ่อนไหวของกระแสตลาดหลัก กลุ่มผู้บริโภคมีเฉพาะกลุ่ม หรืออาจไม่เป็นที่ยอมรับของสังคมหมู่มาก การจะเข้าถึงของผู้บริโภคไม่ได้ขึ้นอยู่ที่เนื้อหาแต่ขึ้นอยู่กับความสนใจเป็นหลัก

           ทั้งนี้กระบวนการวิเคราะห์ประเมินสถานการณ์ดังกล่าวไม่ได้เป็นไปตามหลักตายตัวมีข้อยืดหยุ่นซึ่งมันขึ้นอยู่กับตัวของผู้ประพันธ์เอง และผู้บริโภคในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่งหรือง่ายๆ ตามกระแสสังคมหมู่มาก แต่ที่อ้างถึงเป็นเพียงแนวความคิดคร่าวๆของผู้เขียนบทความ

           เมื่ออ่านถึงจุดนี้ วรรณกรรมออนไลน์หรือผลงานที่กลั่นกรองว่าดีและมีคุณค่าในระบบเน็ตเวิร์คเพื่อออนไลน์ให้ผู้บริโภคได้บริโภคตามความต้องการ จึงเป็นสิ่งที่มีทั้งแง่มุมที่สอดคล้องกับศิลปศาสตร์ในเชิงของการรังสรรค์งานขึ้นมาเป็นผลงานสำเร็จ แต่ในทางสังคม งานเหล่านี้ยังคงต้องมีแนวสนับสนุนจากผลของการเอื้อประโยชน์โดยปัจจัยเชิงการตลาดเพราะเมื่อพิจารณาให้ดี กรอบอิสระในการนำเสนอผลงานคือทฤษฎีพื้นฐานของการประพันธ์ผลงานสู่สาธารณะ แต่มีตัวคัดสรรอีกระดับหนึ่งคือการยอมรับ โดยมีความต้องการของกระแสสังคม คอยบีบให้เกิดแบบแผนบางอย่างขึ้น

           โดยบางครั้งงานประพันธ์แบบอนุรักษ์นิยมคือการเขียนด้วยใจ หรือจะด้วยเหตุผลอันใดมาดลใจให้เกิดงานชิ้นนั้นขึ้นมา จนหลายคนเรียกนักประพันธ์แบบนี้บ่อยๆว่า "นักเขียนไส้แห้ง" เพราะโอกาสที่จะได้รับการยอมรับมันไม่ใช่ประเด็นหลักเท่าการอยากจะเขียน แม้บางคนหรือส่วนน้อยจะติดลมบนมีชื่อเสียงขึ้นมา ซึ่งมันคือส่วนน้อย และนี่เองทำให้เกิด นักเขียนโมเดิร์น หรือพวกที่มองการตลาด มองอะไรที่มันเป็นปัจจุบันมากกว่า และท้ายสุดเมื่อมีความเบื่อหน่ายจึงเกิดนักเขียนที่อยากจะกระโดดไปสู่อนาคต คือนักเขียนแนวโพสต์โมเดิร์นขึ้นมา

          ซึ่งแท้จริง นักเขียนแนวโพสต์โมเดิร์นมีความเป็นอนุรักษ์นิยมอยู่คือเขียนด้วยแนวทางที่อยากเขียน แต่มีหัวทางด้านการเอาข้อมูลเชิงการตลาดมาใช้คู่กันไป และมันส่งผลสำเร็จต่อพวกเขา การจะเข้าใจหลักการเหล่านี้ นักประพันธ์งานแบบล้ำสมัย ต้องรู้จักก่อนว่าอะไรคืออนุรักษ์นิยม หรืออะไรคือนักเขียนแนวตลาดตามกระแสหลัก แล้วจึงกระโดดสู่งานระดับล้ำสมัยได้ นักเขียนในอดีต หรือบุคลากรด้านศิลปะในอดีตหลายท่านก็เป็นโพสต์โมเดิร์นเพราะผลงานของพวกเขาแม้ดำรงอยู่จนมาถึงปัจจุบัน แต่ก็ยังคงร่วมสมัย ซึ่งมันบ่งบอกได้ว่าเขาทำผลงานเพื่ออนาคตในเวลานั้น และเวลานี้มันกลายเป็นผลงานร่วมสมัย

          หากแต่แท้จริง ถ้าผลงานชิ้นนั้นไม่เข้าทางกระแสสังคม ผลงานของเขาก็จะยังคงเป็นผลงานที่รอการยอมรับและมันอาจกลายเป็นงานเชิงอนุรักษ์นิยม ไปจนกว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงในอนาคตจนผลงานของเขาเป็นโมเดิร์น ทั้งๆที่เขาอาจจะปรารถนาให้มันเป็นโพสต์โมเดิร์นก็ตาม

          เช่นนั้นแล้วมาถึงส่วนสุดท้าย ผลงานประพันธ์ วรรณกรรมออนไลน์นั้นเมื่อมองแล้วในแง่มุมของศิลปะ ความอิสระในแนวทางมีตัวแปรเป็นกาลเวลาและค่านิยมของกระแสสังคมที่จะบ่งบอกว่ามันเป็นศิลปะตามลักษณะใดหรืออาจจะมองด้วยตัวแนวทางแบ่งแยกออกไปเป็นปัจเจกลักษณะ ซึ่งในเชิงการตลาดแล้ว กลยุทธ์ที่แทรกอยู่ในผลงานนั้น แม้ไม่ได้ชัดเจนสำหรับบางผลงานแต่มันก็มีหลักให้คิดและวิเคราะห์ได้เช่นกัน ขึ้นอยู่กับว่าเราสนใจมองแง่ใด

          โดยตัวของผู้เขียนนั้น ก็เป็นนักประพันธ์คนหนึ่งและก็เป็นผู้บริโภคด้วยเช่นกันจึงพอเข้าใจสภาพจิตใจที่เราได้ทำและถูกทำ และได้เขียนเป็นงานชิ้นนี้ขึ้นมาเพื่อแสดงวิสัยทัศน์ต่อวรรณกรรมออนไลน์ ที่มีความหลากหลายและสามารถพบเห็นได้ในโลกอินเตอร์เน็ตอย่างกว้างขวาง

           น้องๆ ชาวDek-D.Com รู้สึกยังไงกันบ้างจ๊ะ หลังจากที่ได้อ่านบทความนี้กันจบแล้ว พี่ปัดรู้สึกว่าถึงแม้นักเขียนแบบการตลาดหรือแบบศิลปศาสตร์จะมีความแตกต่างกัน แต่ขอให้ผลิตงานเขียนออกมาจากใจ จากสิ่งที่ตั้งใจอยากจะเขียน ซึ่งสิ่งนี้พี่ปัดคิดว่าเป็นสิ่งที่นักเขียนทุกคนควรจะมีเป็นอันดับแรกในการเขียน

พี่ปัดขอขอบคุณบทความดีๆ จากน้องEmperorsssค่ะ