“บั้งไฟ” vs “บ้องไฟ” ที่ถูกคือคำไหน ??

            สวัสดีครับ.. สรุปแล้วประเพณีทางภาคอีสานของบ้านเราเรียก “บ้องไฟ” หรือ “บั้งไฟ” กันแน่ครับ ?? พี่ลาเต้ เชื่อว่าต้องมีน้องๆ หลายคนที่เรียกใช้ผิดแน่นอน.. วันนี้ก็เลยมีคำเรียกที่ถูกต้องมาฝากครับ..

             แท้ที่จริงแล้วประเพณีการจุดดอกไม้ไฟขึ้นบนท้องฟ้าขอฝนหน้าแล้ง ซึ่งเป็นประเพณีความเชื่อของทางภาคอีสานนั้น มีชื่อเรียกที่ถูกต้องตามราชบัญฑิตยสถานว่า “บ้องไฟ” นั้นเองครับ

             บ้องไฟ คือ ดอกไม้ไฟชนิดหนึ่งมีหางยาวทำด้วยกระบอกไม้ไผ่ หรือกระบอกเหล็ก ภายในจะบรรจุดินปืน มีขนาดต่างๆ แต่ที่เป็นขนาดใหญ่มี ๒ ชนิด คือ “บ้องไฟหมื่น” กับ “บ้องไฟแสน” บ้องไฟหมื่นใช้ดินปืนหนัก ๑๒ กิโลกรัม บ้องไฟแสนใช้ดินปืนหนัก ๑๒๐ กิโลกรัม

             ประเพณีนี้ทางภาคอีสาน และในประเทศลาว นิยมทำบ้องไฟในเดือน ๖ เพื่อบูชาเทวดาขอให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล อันเป็นประเพณีสืบเนื่องมาจากความเชื่อถือที่ว่า พระพรหมกับพญานาคเป็นเพื่อนกัน และได้สัญญากันว่า ปีหนึ่งจะต้องส่งข่าวถึงกันครั้งหนึ่ง ถ้าปีใดพญานาคสบายดีก็ให้ทำบ้องไฟจุดขึ้นไปบนสวรรค์ เมื่อพระพรหมเห็นบ้องไฟ ถ้าพระพรหมสบายดีก็จะสั่งให้พระพิรุณทำฝนตกลงมา

             นอกจากนี้ คำว่า บ้องไฟ ในภาษาถิ่นก็จะเรียก และออกเสียงไม่เหมือนกัน เช่น ทาง ภาคเหนือจะเรียกว่า “บอกไฟ” หรือภาคกลางจะเรียก “จรวด” “ตรวจ” หรือ “กรวด” ส่วนคำว่า “บั้งไฟ” นั้นน่าจะเกิดจากการเพี้ยนของเสียงครับ

             เอาหละครับ.. ถือเป็นภาษาไทยเรื่องใกล้ตัวที่หลายคนเข้าใจผิดนะครับ.. เอาเป็นว่าต่อไปนี้คำเรียกที่ถูกต้องคือ “บ้องไฟ” ครับ.. สุดท้ายนี้ พี่ลาเต้ ต้องขอขอบคุณ หนังสือพิมพ์เดลินิวส์ และ ราชบัณฑิตยสถาน ที่มีเรื่องราวภาษาไทยดีๆ แบบนี้มาให้อ่านกันครับ..

             ลาเต้ลิขิต : ชาวเด็กดีคนไหนเคยไปเที่ยวประเพณีบุญบั้งไฟ เอ๊ย บ้องไฟ บ้างนะ.. ^_^