"สะพานแขวน" ประเทศไทยมีด้วยหรือ??

               สวัสดีค่า^^ ในช่วงทุกๆ เช้าและทุกๆ เย็น เชื่อว่ามีน้องๆ หลายคนต้องเดินทางและใช้ทางด่วน บางทีก็ต้องข้ามสะพานจากฝั่งพระนครมาฝั่งธน หรือฝั่งธนไปฝั่งนคร เป็นชีวิตประจำวัน ซึ่งสะพานในกรุงเทพฯ ถือเป็นประติมากรรมอย่างหนึ่งเลยก็ว่าได้ เพราะแต่ละแห่งสวยงามจริงๆ ยิ่งเวลากลางคืนนะ โรแมนติกอย่าบอกใครเชียว
 

              แล้วน้องๆ เคยสงสัยมั้ยคะว่า ทำไมบางสะพานเป็นเหล็ก เช่น สะพานพุทธ แต่บางสะพานก็เป็นลวดสลิงพาดเต็มไปหมด อย่างสะพานแขวน(สะพานพระราม9) นอกจากจะเป็นความหลากหลายของการออกแบบแล้ว ยังมีเรื่องของความเหมาะสมในการใช้งานอีกด้วย ซึ่งวันนี้พี่มิ้นท์จะมาอธิบายให้หายสงสัยกันไปเลยว่า สลิงบนสะพานแขวน-สะพานขึง มีไว้ทำอะไรกัน

              แต่ก่อนอื่น ต้องทำความเข้าใจกับน้องๆ ใหม่ก่อนว่า จริงๆ แล้ว สะพานพระราม 9 หรือสะพานแขวนที่เรียกกันติดปากเนี่ย ไม่ใช่สะพานแขวนนะ แต่เป็น "สะพานขึง" และอีกหลายสะพานในประเทศไทย เช่น สะพานพระราม 8, สะพานภูมิพล หรือ สะพานวงแหวนอุตสาหกรรม ที่สวยงามทะลุฟ้า ก็เป็นสะพานขึงทั้งหมด แต่คนไทยเหมารวมว่าเป็นสะพานแขวนซะงั้น

              สะพานแขวนและสะพานขึง มีรูปแบบที่ต่างกันอย่างเห็นได้ชัด ถ้าเป็นสะพานแขวน (suspension bridge) จะมีสายเคเบิลหลักที่โยงจากฝั่งนึงไปอีกฝั่งนึง และจะไปพาดอยู่บนเสาระหว่างฝั่ง โดยน้ำหนักบนสะพาน เหมือนกับการเอาสายเคเบิลไปแขวนกับโครงสะพานนั่นเอง  และจะมีสายโยงย่อยๆ จากเคเบิลลงมาผูกติดกับตัวสะพาน ทำให้แรงดึงเกิดขึ้นที่สายเคเบิลหลักและถูกถ่ายออกไปยังฐานยึดของสายเคเบิลทั้งสองฝั่ง ส่วนเสาตรงกลางทั้งสองจะเป็นตัวที่รับน้ำหนักของสะพาน ดังรูป

              ถ้าน้องๆ นึกภาพไม่ออก ก็ดูรูปประกอบด้านล่างได้เลย ภาพนี้เป็นสะพานแขวน Clifton-Suspension-Bridge ของประเทศอังกฤษ แล้วจะรู้ว่ามันแตกต่างจากสะพานแขวน(ที่เข้าใจผิด)บ้านเราตั้งเยอะ

               ภาพนี้เป็นสะพานแขวน Golden gate ประเทศอเมริกา สวยเว่อร์มาก

               ทีนี้มารู้จักกับสะพานขึงกันบ้าง  สะพานขึง (Cable Stay bridge) จะมีลักษณะเหมือนสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา บ้านเรา ที่จะมีสลิงเรียงๆๆ และไปยึดติดกับยอดเสา เวลาขับรถผ่านก็จะสวยงามมาก จุดที่แตกต่างจากสะพานแขวนอย่างเห็นได้ชัดสุดๆ ก็คือ สลิงของสะพานขึงจะยึดตรึงสะพานไว้กับโครงเสาโดยตรง มีจุดรวมแรงการรับน้ำหนักเพียงจุดเดียว ซึ่งถ้าเรามองจากด้านข้างจะเห็นคล้ายๆ กับตัว A นั่นเอง แต่สะพานแขวนจะมีสายเคเบิลหลักคอยรับน้ำหนักเอาไว้ก่อนส่งถ่ายไปยังฐานยึดทั้งสองฝั่ง

               สะพานประเภทนี้มีในประเทศไทยหลายสะพานเลย เช่น สะพานพระราม 9, สะพานพระราม 8, สะพานวงแวนอุตสาหกรรม และสะพานกาญจนาภิเษก
 
               แม้ว่า สะพานแขวน และสะพานขึง จะมีรุปแบบที่แตกต่างกัน แต่ก็มีอะไรบางอย่างที่คล้ายกัน นั่นก็คือ การอาศัย "แรงดึง" เป็นการรับน้ำหนักของสะพาน โดยมีเคเบิล เป็นวัสดุหลักที่สำคัญในการทำสะพาน เพราะจะต้องทำหน้าที่รับน้ำหนักและสร้างสมดุล ซึ่งเคเบิลแต่ละเส้นจะต้องแข็งแรงมาก ไหนจะต้องรับน้ำหนักสะพานแล้ว ยังมีน้ำหนักของรถยนต์ที่วิ่งไปมาบนสะพานอีก นอกจานี้ยังมีผลกระทบในเรื่องของสภาพแวดล้อม ทั้งลม ฝน 
              โดยเคเบิลหนึ่งเส้น จะประกอบไปด้วยเส้นหลายๆ เส้นพันอยู่ด้วยกัน ซึ่งจะต้องชุบสังกะสี และอาบขี้ผึ้งเพื่อกันสนิมก่อนด้วย หลังจากนั้นจึงนำไปตีเกลียวให้ได้ขนาดใหญ่และแข็งแรง ดังนั้นการจะสร้างสะพานประเภทนี้ได้ จึงต้องออกแบบและวางแผนกันเป็นอย่างดี ตั้งแต่ในเรื่องอุปกรณ์กันเลยทีเดียว

               คำถามต่อไป น้องๆ เคยสังเกตกันอีกรึป่าว ว่าทำไมสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา หรือสะพานข้ามแม่น้ำใหญ่ๆ จึงออกแบบให้สะพานขึงเป็นส่วนใหญ่..
               คำตอบก็คือ สะพานขึงเป็นที่นิยมและเหมาะกับสะพานที่ต้องการความกว้างของสะพานมากๆ และมีลักษณะพิเศษคือ จะไม่มีตอม่อ หรือโครงสร้างใดๆ กีดขวางด้านล่างสะพาน แต่จะเอาไปไว้บนฝั่งแทน ซึ่งเหมาะกับแม่น้ำเจ้าพระยา ที่จะมีเรือขนส่งสินค้าลำใหญ่ๆ ผ่านตลอด และไม่กีดขวางการไหลของน้ำนั่นเอง

               พอพี่มิ้นท์เขียนเรื่องนี้เสร็จ รู้สึกภูมิใจขึ้นมาทันทีเลยว่า บ้านเมืองเราก็มีของสวยๆ งามๆ ให้ได้เห็นกันด้วย อย่างเช่น สะพานพระราม 8 ถือที่ว่าเป็นสะพานขึงแบบอสมการที่ติดอันดับ 5 ของโลก รองจากเยอรมนี โดยนับจากความยาวของช่วงสะพาน และยาวเป็นอันดับ 1 ของโลกในกลุ่มสะพานขึงแบบอสมการเสาเดี่ยว 3 ระนาบ แล้วน้องๆ ล่ะ ภูมิใจมั้ย^^