มันคือ ศัตรูตัวฉกาจของสมอง!?

         ความเครียด เป็นตัวการอันแสนเลวร้าย เป็นตัวฉุดความคิดดีๆ ไปจากสมอง เป็นตัวฉุดรั้งให้เราทุกคนเกิดอาการไม่รู้เรื่อง ไปถึงอารมณ์เสีย โกรธ ทุกข์ใจที่ทำอะไรไม่เคยสำเร็จ 

         ชาว Dek-D อย่างพวกเราก็ถูกสอนมาว่าต้องใช้สมองในการเรียน ต้องสะสมเป็นคะแนน ไม่ว่าจะเป็นวิชาการ ดนตรี หรือศิลปะก็ตาม สารพัดสิ่งที่เราๆ ทำล้วนถูกโยนไปเป็นเรื่องของสมอง ได้เกรดน้อย ก็โดนว่าว่าสมองไม่ดี แต่จริงๆ แล้ว ไม่ใช่ว่าตัวเราไม่มีสมอง จึงได้คะแนนน้อย แต่เพราะ คนเราแต่ละคนก็มีความถนัดแต่ละด้าน ทำให้เราสนใจและชอบเรียนรู้ในแต่ละเรื่องต่างๆ กันไป  แต่ที่แน่ๆ การที่เราต้องถูกว่าทุกครั้งที่คะแนนสอบออก หรือเราเครียดเองที่เรียนไม่เก่งเท่าเพื่อน ทั้งหมดนี้ยิ่งทำให้เรา "แย่" ลงกว่าเดิมนะคะ ทั้งนี้ส่วนหนึ่งก็เพราะมีเจ้าความเครียดเข้ามากดดันการทำงานของสมองเรานั่นเองค่ะ

ความทุกข์ ความเครียดดูเป็นเรื่องของจิตใจ 

และไม่น่าเกี่ยวกับการทำงานของร่างกายและสมองใช่ไหมคะ

แต่จริงๆ แล้วร่างกายและจิตใจ เราต้องทำงานควบคู่กันค่ะ โดยเฉพาะในการเรียนรู้เรื่องต่างๆ 

               เวลาที่เราเครียด สมองจะสั่งให้ต่อมใต้สมองส่งสารเคมีไปตามอวัยวะต่างๆ เพื่อเตือนให้เตรียมตัวรับความเครียด และต่อมหมวกไต (Adrenal Gland) จะหลั่งสารที่เรียกว่าคอร์ติซอล (Cortisol) ออกมาเพื่อรองรับความเครียดที่จะตามมาหรือกำลังเกิดอยู่ แต่หากความเครียดมากเกินไป เซลล์สมองจะไม่ทำงาน ส่งผลไปสู่การทำงานของอวัยวะต่างๆ ในร่างกายเรา เกิดอาการล้าสมองตื้อ คิดอะไรไม่ออก  ปวดหัว ความดันขึ้น หอบหืดกำเริบ แถมยังไปกระตุ้นให้น้ำตาลในเลือดสูงหรือต่ำลงได้ อาจถึงขั้นช็อก พาลไปถึงแขนขา เมื่อยล้า เหมือนไม่มีแรง ความอดทนต่ำกว่าปกติ

               เราอาจเจอเรื่องคล้ายๆ กันนี้บ่อยๆ ซึ่งเป็นตัวอย่างที่ทำให้เห็นว่า อารมณ์เครียด ไม่เป็นผลดีต่อการทำงานของสมองเราเลย  จริงๆ แล้วความเครียดบ้างเป็นสิ่งที่ดีนะคะ เครียดแบบพอมีแรงกดดันบ้าง เพราะมันกระตุ้นให้สมองเราทำงานได้เต็มศักยภาพ ทำให้เราเกิดความสงสัยใคร่รู้ อย่างกรณีหงุดหงิดเพราะไม่เข้าใจ พอไม่เข้าใจเราก็ต้องไปหาคำตอบ หรือเกิดอาการปิ๊งแวบขึ้นมากระทันหัน เช่น แต่ก่อนหน้านี้คิดยังไงก็คิดไม่ออก พรุ่งนี้ต้องส่งรายงานโดยกดดันด้วยเวลาจำกัด สมองเลยแล่นขึ้นมากระทันหัน ทำงานเสร็จทั้งที่ก่อนหน้านี้นึกอะไรไม่ออกเลย แต่ไม่ใช่จะโชคดีปิ๊งแบบนี้ทุกกรณีนะคะ มันทำให้คิดได้ไวก็จริง แต่อาจทำให้เราพลาดบางจุด เพราะไม่มีเวลาตรวจทานก็ได้ค่ะ และยังมีปัจจัยอื่นๆ เช่น พอมีความรู้อยู่บ้างแล้วนะคะ ไม่ใช่ว่าไม่รู้อะไรเลยแล้วปิ๊งขึ้นมา แบบนั้นไม่ใช่เรื่องของสมองค่ะ น่าจะเป็นอัศจรรย์ระลึกชาติได้ไปแล้ว (ฮา)

           โดยสรุปแล้ว ถ้าเราไม่เครียด เราก็จะเรียนรู้ได้ดีมากกว่ามากๆ เลย เราอาจจะหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่ทำให้เราเครียดไม่ได้ แต่ถ้าเราเข้าใจว่าความเครียดที่มากเกินไปมันไม่ดีแบบนี้ เราจะได้เตือนสติตัวเองได้ ในยามที่เราเหนื่อยล้า เราควรพักหรือหาทางหลบเลี่ยงมากกว่าทนต่อความเครียดนั้นๆ เช่น หยุดคิดสักครู่ หันไปดื่มน้ำ นวดปุ่มสมอง ฟังเพลงเบาๆ มองสีเขียวจากต้นไม้ หรือมองฟ้าแจ่มใสสักพัก แล้วค่อยกลับมาทำงานค่ะ ความเครียดทำให้สมองเราไม่สามารถทำงานได้ดีฉันใด งานที่เรากำลังทำ หรือสถานการณ์ที่เรากำลังเผชิญ ก็จะไม่ดีฉันนั้น

แหล่งข้อมูล, ภาพประกอบ:
    http://www.natureshealthypeople.com/stress_cortisol.html
    http://thebrain.mcgill.ca/flash/a/a_08/a_08_m/a_08_m_dep/a_08_m_dep.html