มารอดู"ฝนดาวตก" คืนวันแม่ปี 50

            หากฟ้าเปิดสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า เป็นลูกไฟขนาดใหญ่สีขาว-เหลือง ด้านโรงแรมภูเก็ตสั่งซื้อกล้องดูดาวไว้บริการนักท่องเที่ยว ม.ราชภัฏเตรียมสนามฟุตบอลไว้รองรับ ขณะที่เชียงใหม่เตรียมจัดให้ความรู้แก่คนที่สนใจ 

            นายวรวิทย์ ตันวุฒิบัณฑิต นักดาราศาสตร์ หอดูดาวบัณฑิต ตลาดบางบ่อ อ.แปลงยาว จ.ฉะเชิงเทรา กล่าวว่า ช่วงวันที่ 12 สิงหาคม ซึ่งตรงกับวันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ หรือ วันแม่แห่งชาติ จะเกิดปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ ฝนดาวตกเปอร์เซอิด ซึ่งดาวตกเกือบครึ่งหนึ่งของฝนดาวตกกลุ่มนี้สว่างมาก ส่วนใหญ่มีสีขาว-เหลือง และมีอัตราการเกิดค่อนข้างถี่ เคลื่อนเข้าสู่บรรยากาศโลกด้วยอัตราเร็วประมาณ 59 กิโลเมตรต่อวินาที และข้อมูลจากองค์การอุกกาบาตสากล คาดหมายว่าช่วงปะทะดาวตกสูงสุด 59 ดวงต่อชั่วโมง เฉลี่ยราวนาทีละ 1 ดวง โดยชุดฝนดาวตกเปอร์เซอิดสวยงามมาก เป็นรองจากฝนดาวตกลีโอนิดส์ที่เป็นราชาแห่งฝนดาวตกเท่านั้น

            นายวรวิทย์ กล่าวอีกว่า ผลจากการเฝ้าติดตามเพื่อศึกษาปรากฏการณ์และบันทึกภาพทางดาราศาสตร์บนท้องฟ้าตลอด 10 ปี ไม่มีโอกาสมองเห็นฝนดาวตกเปอร์เซอิดมากนัก เนื่องจากประเทศไทยเป็นช่วงฤดูฝน ท้องฟ้าปิด หากสภาพท้องฟ้าเปิดจะสามารถมองเห็นฝนดาวตกเปอร์เซอิดได้ดี เนื่องจากไม่มีแสงจันทร์รบกวน

            "ฝนดาวตกเปอร์เซอิดเกิดขึ้นเมื่อโลกโคจรผ่านธารสะเก็ดดาวหาง ดาวหางสวิฟต์-ทัตเทิล ที่โคจรรอบดวงอาทิตย์ด้วยคาบการโคจรประมาณ 130 ปี ความเร็วประมาณ 53 กิโลเมตรต่อวินาที เข้ามาใกล้ดวงอาทิตย์ครั้งล่าสุดเมื่อปี 2535 ที่ถูกรังสีจากดวงอาทิตย์ทำให้ผิวดาวหางระเหิดปลดปล่อยแก๊สและฝุ่นออกมาในอวกาศ สะเก็ดดาวจำนวนมากที่หลุดออกมาจากดาวหางยังคงล่องลอยอยู่ในอวกาศ หากวงโคจรของสะเก็ดดาวเหล่านั้นผ่านใกล้วงโคจรโลกจะทำให้เกิดดาวตกที่กำเนิดจากแหล่งเดียวกันจากกลุ่มดาวเปอร์เซอิด ใกล้กับกลุ่มดาวแคสซิโอเปียในซีกฟ้าเหนือ เรียกว่าฝนดาวตกศาสตร์ ฝนดาวตกเปอร์เซอิด" นายวรวิทย์กล่าว

            วิธีการชมให้มองทางขอบฟ้าสูงประมาณ 45 องศา ด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ เส้นทางการเคลื่อนที่ของดาวตกจะมีแนวที่ดูคล้ายพุ่งออกมาจากกลุ่มดาวเปอร์เซอิดใกล้กับกลุ่มดาวแคสซิโอเปียในซีกฟ้าเหนือ เริ่มตั้งแต่ประมาณเวลา 22.00 น. วันที่ 12 สิงหาคม เป็นต้นไป ต่อเนื่องไปถึงเช้าวันที่ 13 สิงหาคม จะเริ่มเห็นถี่ขึ้นทีละน้อย ถี่มากที่สุดช่วงเวลาประมาณ 04.00-05.00 น. การสังเกตดาวตกให้เห็นชัดควรดูจากที่ฟ้ามืด ห่างจากเมืองใหญ่ ไม่มีแสงไฟรบกวน ไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ใดๆ เพียงแต่นอนดู มองขึ้นไปบนท้องฟ้าเท่านั้น ลักษณะส่วนใหญ่จะพบเป็นลูกไฟขนาดใหญ่ สีขาว-เหลือง แต่มีอุปสรรคไม่สามารถชมปรากฏการณ์ได้มาตลอดช่วง 10 ปี คือ สภาพท้องฟ้าปิด เพราะอยู่ในช่วงฤดูฝน

            ด้านนายศักดิ์ชาย เพชรช่วย อาจารย์ประจำโปรแกรมวิชาฟิสิกส์ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต กล่าวว่า ได้จัดกิจกรรมโดยพานักศึกษาของชมรมดูดาวและนักศึกษาที่สนใจ ร่วมกันดูปรากฏการณ์ดังกล่าวที่บริเวณสนามฟุตบอลของมหาวิทยาลัย เพื่อกระตุ้นให้นักศึกษาสนใจและเรียนรู้ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่เกิดขึ้น ส่วนจะมองเห็นหรือไม่ก็คงต้องลุ้นกันเนื่องจากช่วงนี้อยู่ในภาวะความกดอากาศต่ำ ทำให้มีฝนตกเกือบทุกวัน

            นายศักดิ์ชาย กล่าวว่า การจัดกิจกรรมดูดาว หรือปรากฏการณ์บนท้องฟ้าที่ผ่านมา จะเน้นสำหรับนักศึกษาและประชาชนที่สนใจเท่านั้นยังไม่มีการจัดสำหรับนักท่องเที่ยว แต่มีผู้ประกอบการโรงแรมบางแห่งเริ่มให้ความสนใจ ล่าสุดมีการติดต่อประสานมาว่าทางโรงแรมได้ซื้อกล้องดูดาวมาไว้แล้ว 1 ตัว เพื่อจัดกิจกรรมดูดาวเป็นประจำ 

            ส่วนที่ จ.เชียงใหม่ รศ.บุญรักษา สุนทรธรรม ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ กล่าวว่า ปรากฏการณ์ฝนดาวตกเปอร์เซอิด ที่จะเกิดขึ้นในช่วงวันที่ 12 สิงหาคม 2550 สามารถมองเห็นได้ทั่วโลก ประชาชนเป็นจำนวนมากจึงตั้งตารอชมปรากฏการณ์ครั้งนี้ โดยเฉพาะในประเทศไทย ฝนดาวตกเปอร์เซอิดเกิดขึ้นตรงกับวันแม่แห่งชาติ ซึ่งถือเป็นวันสำคัญของประชาชนชาวไทยทั้งประเทศด้วย ทางสถาบันดาราศาสตร์ได้เตรียมจัดกิจกรรมเกี่ยวกับฝนดาวตกเปอร์เซอิดขึ้น เพื่อให้ความรู้แก่ประชาชนทั่วไปเพราะคาดว่าปรากฏการณ์ฝนดาวตกครั้งนี้จะได้รับความสนใจจากประชาชนเป็นจำนวนมาก

            "ปีนี้ค่อนข้างโชคดีเพราะตรงกับแรม 14 และ 15 ค่ำ หรือคืนเดือนมืด แต่ในส่วนของประเทศไทยและภาคเหนือตรงกับช่วงฤดูฝน ท้องฟ้าอาจถูกเมฆบดบังจนชมปรากฏการณ์ฝนดาวตกได้ไม่ชัดเจนเท่าที่ควร เมื่อเปรียบเทียบกับต่างประเทศสามารถรับชมได้ชัดเจนกว่า เพราะท้องฟ้าเปิด ประชาชนจึงตื่นตัวกันมากเนื่องจากฝนดาวตกเปอร์เซอิดมีความสวยงามไม่แพ้ฝนดาวตกเลโอนิดส์" รศ.บุญรักษา กล่าว

            ข้อมูลฝนดาวตกเปอร์เซอิดจากเว็บไซต์ darasart.com ระบุว่าคนไทยมักเรียกฝนดาวตกนี้ว่า "ฝนดาวตกวันแม่" เพราะเป็นฝนดาวตกที่มีช่วงสูงสุดอยู่ราววันที่ 12 สิงหาคม ซึ่งตรงกับวันเฉลิมพระชนมพรรษา หรือวันแม่แห่งชาติ

            ข้อมูลจากเว็บไซต์ดังกล่าวยังระบุว่า การสังเกตฝนดาวตกเปอร์เซอิด ฝนดาวตกนี้มีจุดเรเดียน หรือจุดกำเนิดอยู่ในกลุ่มดาวเปอร์เซอุส ใกล้กับดาวแกมม่าเปอร์ซี่ ซึ่งวันที่ 11-12 สิงหาคม กลุ่มดาวนี้จะเริ่มขึ้นจากขอบฟ้าหลังเที่ยงคืนไปแล้ว ดังนั้นช่วงการสังเกตดีที่สุดต้องราวๆ ตี 2 - ตี 3 แต่ทั้งนี้ต้องขึ้นอยู่กับช่วงเวลาเกิดขึ้นสูงสุดของฝนดาวตกในปีนั้นๆ การสังเกตให้มองไปทางฟ้าซีกเหนือ (เพราะกลุ่มดาวเปอร์เซอุสเป็นกลุ่มดาวฟ้าซีกเหนือ) แล้วมองท้องฟ้ามุมกว้างๆ ซึ่งดาวตกจะปรากฏห่างจากจุดเรเดียนประมาณ 30-40 องศาโดยรอบ จะมีทิศทางผ่านกลุ่มดาวแคสซิโอเปีย กลุ่มดาวสารถี และกลุ่มดาวแอนโดรเมด้า เป็นส่วนใหญ่

            ในปี 2550 นี้ ตรงกับคืนเดือนมืด แรม 15 ค่ำ ทำให้ไม่มีอุปสรรคจากแสงจันทร์มารบกวนแต่ตรงกับฤดูฝนของประเทศไทย ทำให้ต้องเสี่ยงลุ้นกับสภาพอากาศว่าจะเป็นใจหรือไม่ ฝนดาวตกเปอร์เซอิดปกติจะเริ่มมีตั้งแต่วันที่ 17 กรกฎาคม บ้างเล็กน้อย จนถึงวันที่ 24 สิงหาคม แต่เกิดขึ้นมากที่สุดจะตรงกับช่วงต่อของวันที่ 12 สิงหาคม ถึงรุ่งเช้าวันที่ 13 สิงหาคม

            เอาหละ....ขอให้น้องๆทุกคนไม่ง่วงนอนซะก่อน สำหรับคืนวันนั้นนะครับ....จะได้มีโอกาสได้ดู “ฝนดาวตก” เป็นบุญตากับเขาสักที.....ส่วน พี่ลาเต้ งานนี้ไม่พลาดแน่นอนครับ ขอสแตนต์บายแต่เช้าเลยแล้วกัน...ที่สำคัญ พี่ลาเต้ จะขอพรเรื่องความรักจากฝนดาวตกด้วย...อิอิ...