สวัสดีค่ะน้องๆ ชาว Dek-D.com... ตั้งแต่ช่วงต้นเดือนมีนาคมที่ผ่านมาไม่มีข่าวไหนที่ชวนลุ้นและน่าติดตามได้เท่ากับการหายตัวไปจากจอเรดาร์ของสายการบินมาเลเซียแอร์ไลน์ เที่ยวบิน MH370 ซึ่งตอนนี้เริ่มมีการสอบสวนไปทีละขั้น แต่ก็ยังต้องติดตามกันต่อไปว่าผลจะเป็นอย่างไร
เกริ่นมาแบบนี้พี่มิ้นท์ไม่ได้มาไขปริศนาเกี่ยวกับเครื่องบินลำนี้หรอกนะคะ แต่จะมาพูดถึงประเด็นที่น้องๆ อาจจะสงสัยว่าทำไมถึงรู้ได้ว่าเครื่องบินหายไป แล้วเรดาห์ที่เขาพูดถึงกันคืออะไร มีไว้ทำอะไร รวมไปถึงเรื่องการเดินทางบนท้องฟ้าว่าจะเหมือนบนท้องถนนไหม ทำไมไม่ค่อยเห็นเครื่องบินชนกันกลางอากาศ ไม่เคยเห็นเครื่องบินลำอื่นบินพร้อมกับเราหรือบินสวนกันเลย สารพัดคำถามที่น้องๆ อยากรู้ พี่มิ้นท์มีเกร็ดคำตอบมาฝากค่ะ
เกริ่นมาแบบนี้พี่มิ้นท์ไม่ได้มาไขปริศนาเกี่ยวกับเครื่องบินลำนี้หรอกนะคะ แต่จะมาพูดถึงประเด็นที่น้องๆ อาจจะสงสัยว่าทำไมถึงรู้ได้ว่าเครื่องบินหายไป แล้วเรดาห์ที่เขาพูดถึงกันคืออะไร มีไว้ทำอะไร รวมไปถึงเรื่องการเดินทางบนท้องฟ้าว่าจะเหมือนบนท้องถนนไหม ทำไมไม่ค่อยเห็นเครื่องบินชนกันกลางอากาศ ไม่เคยเห็นเครื่องบินลำอื่นบินพร้อมกับเราหรือบินสวนกันเลย สารพัดคำถามที่น้องๆ อยากรู้ พี่มิ้นท์มีเกร็ดคำตอบมาฝากค่ะ
ปกติแล้วการเดินทางด้วยเครื่องบินแทบจะไม่เหมือนการขับรถบนท้องถนนเลย เพราะตั้งแต่วินาทีแรกที่เครื่องบินกำลังจะเคลื่อนตัวออกจากสนามบินต้นทางไปจนถึงสนามบินปลายทาง จะมีการควบคุมโดยเจ้าหน้าที่ควบคุมจราจรทางอากาศ (Air Traffic Controller หรือ ATC) หมายความว่านักบินไม่สามารถขับมั่วตามอำเภอใจ หรือปาดซ้าย แซงขวาบนท้องฟ้าแบบระยะประชิดเหมือนการขับรถบนถนน ซึ่งในแต่ละวันมีเที่ยวบินบินอยู่บนน่านฟ้าทั่วโลกเป็นหลักหมื่นเที่ยวบินเลยทีเดียวนะคะ บางลำก็มีจุดหมายปลายทางเดียวกัน ใช้เส้นทางเดียวกัน บางลำก็ต้องสวนกัน หากนักบินขับสะเปะสะปะ หายนะอาจจะมาเยือนได้โดยไม่รู้ตัว
แล้วการควบคุมจราจรทางอากาศทำอะไร?
การควบคุมการจราจรทางอากาศมีความสำคัญมากๆ อย่างที่ได้พูดไปแล้ว คือ ทุกๆ วันมีเที่ยวบินเป็นหมื่นๆ เที่ยว การเดินทางไปยังจุดหมายต่างๆ ถ้าไม่ได้จัดการอย่างเป็นระเบียบก็จะเกิดอุบัติเหตุได้ง่ายมากเลย แล้วน้องๆ ลองคิดดูว่าเครื่องบินชนกันมันจะน่ากลัวขนาดไหน(จริงๆ แล้วเหตุการณ์เครื่องบินชนกันก็เคยเกิดขึ้นนะคะ แต่โอกาสเกิดน้อยมาก) ดังนั้นจึงพูดได้ว่าเจ้าหน้าที่ควบคุมการจราจรทางอากาศเป็นผู้อยู่เบื้องหลังความสะดวกและความปลอดภัยของการบินเลยก็ว่าได้
การควบคุมจราจรทางอากาศ มีการนำระบบเรดาร์และวิทยุมาใช้ โดยหอควบคุมการบินของสนามบินจะทำหน้าที่ควบคุมการขึ้นและลงของเครื่องบินให้เป็นระเบียบและมีความปลอดภัยภายในรัศมีของการควบคุมของสนามบินนั้นๆ หากน้องๆ เคยไปสนามบินก็อาจจะสังเกตเห็นเสาอากาศเรดาร์ได้ค่ะ โดยงานควบคุมการจราจรทางอากาศจะแบ่งออกเป็น 3 ชนิดตามบริเวณที่ควบคุมค่ะ คือ
- การควบคุมจราจรทางอากาศบริเวณท่าอากาศยาน(Aerodrome Control Service) ครอบคลุมรัศมี 5-10 ไมล์ทะเลรอบท่าอากาศยาน ที่ความสูงตั้งแต่พื้นดินถึง 2,000 ฟุต และรับผิดชอบควบคุมจราจรของอากาศยานบนทางวิ่ง ทางขับ ลานจอดด้วย พูดง่ายๆ คือ กำหนดทางวิ่งขึ้น-ลง ให้เหมาะสมกับสภาพอากาศ, จัดลำดับการเข้าออกของเครื่องบิน, แจ้งข้อมูลกับนักบิน, ให้คำอนุญาตนำเครื่องขึ้น เป็นต้น
- การควบคุมจราจรทางอากาศ เขตประชิดท่าอากาศยาน (Approach Control Service) คือ บริเวณที่พ้นจากการควบคุมจราจรทางอากาศบริเวณท่าอาศยานไปแล้ว และนับความสูงตั้งแต่ 2,000 - 11,000 ฟุต
- การควบคุมจราจรทางอากาศตามเส้นทางบิน (Area Control Service) ถ้านอกเหนือจาก 2 เขตแรกแล้วก็จะเข้าสู่ Area control จะมีการแบ่งเขตไว้ชัดเจน ทำหน้าที่คอยดูแลจนกระทั่งเครื่องบินนั้นเดินทางถึงที่หมาย หรือเดินทางพ้นเขตประเทศไปแล้ว
ทีนี้หน้าที่ในการจัดการการเดินทางให้ปลอดภัยก็ไม่ได้ตกอยู่ที่เจ้าหน้าที่ควบคุมฯ เท่านั้น นักบินเองก็ต้องให้ความร่วมมือด้วย โดยก่อนนำเครื่องบินออกจากสนามบิน นักบินจะต้องทำแผนการบินส่งให้กับ ATC ทุกครั้ง ย้ำกว่าทุกครั้งค่ะ แผนการบินจะประกอบไปด้วยรุ่นของเครื่องบิน อุปกรณ์ประจำเครื่อง สนามบินปลายทาง สนามบินสำรอง เชื้อเพลิงที่ใช้ในการบินมีเท่าไหร่ ต้องไปเส้นทางไหน ความเร็วและเพดานบินที่ต้องการ (เพดานบินก็คือระดับความสูงของการบินนั่นเอง) เวลาที่เครื่องจะขึ้น เวลาที่คาดว่าเครื่องจะไปถึง เวลาที่จะผ่านประเทศต่างๆ ฯลฯ
เมื่อ ATC ได้รับข้อมูลก็จะต้องตรวจสอบ ก่อนจะพิมพ์ข้อมูลลงในแถบกระดาษรายงาน และจะมีการอัพเดทข้อมูลตลอดเวลาหลังจากที่นักบินได้รับอนุญาตให้นำเครื่องออกได้ ซึ่งขั้นตอนระหว่างนี้จะละเอียดซับซ้อนและต้องมีการประสานงานกันระหว่างเจ้าหน้าที่หอบังคับการบินและเจ้าหน้าที่ควบคุมภาคพื้นดินอย่างละเอียดมากๆ ค่ะ
ภายในหอควบคุมการบินจะมีจอภาพขนาดใหญ่ที่แสดงตำแหน่ง ข้อมูลเกี่ยวกับเครื่องบินแต่ละลำที่อยู่ภายในรัศมีของการควบคุมฯ ตำแหน่งและข้อมูลเหล่านี้ได้มาจากการหาตำแหน่งโดยเรดาร์และสัญญาณวิทยุที่ส่งจากสนามบิน ดังนั้นตำแหน่งของเครื่องบินที่แสดงผลผ่านจอภาพก็จะเคลื่อนที่อยู่เรื่อยๆ ตามตำแหน่งจริงที่เครื่องบินลำนั้นบินอยู่ เจ้าหน้าที่ฯ จะนำข้อมูลเหล่านี้มาใช้ควบคุมและแนะนำให้เครื่องบินบินไปตามเส้นทางบินอย่างปลอดภัย
จนกระทั่งเครื่องบินเข้าเขตรัศมี 50 ไมล์ทะเลจากสนามบินปลายทาง เครื่องจะถูกส่งต่อเข้าเขตการควบคุม Approach Control ของสนามบินนั้นๆ และเมื่อเข้าสู่ 5-10 ไมล์ทะเล Approch Controller ก็จะส่งต่อการควบคุมให้หอบังคับการบิน เพื่อนำเครื่องแลนดิ้งลงอย่างปลอดภัย
เล่ามาให้เห็นภาพทั้งหมดนี้ น้องๆ อย่าเพิ่งคิดว่าง่ายนะคะ เพราะยังมีหลายปัจจัยเข้ามาเกี่ยวข้องทำให้เจ้าหน้าที่ควบคุมจราจรทางอากาศต้องทำงานหนักขึ้น เช่น สภาพอากาศ หรือ บางช่วงเวลาที่มีการจราจรคับคั่ง เช่น มีเครื่องบินต้องการลงจอดสนามบินเดียวกันพร้อมๆ กัน ATC ต้องจัดการตามลำดับก่อนหลังให้ลงตัว หรือ ถ้า ATC มองจากจอเรดาร์แล้วพบว่ามีการจราจรหนาแน่น เจ้าหน้าที่อาจจะกำหนดให้นักบินเพิ่มหรือลดเพดานบินเพื่อให้บินที่ความสูงระดับต่างกัน โดยมีระยะปลอดภัยคือ ห่างกันในแนวราบ 5 ไมล์ทะเล(ประมาณ 8 กิโลเมตร) และระยะห่างในแนวตั้งอย่างน้อย 1,000 ฟุต ดังนั้นที่การที่เราต้องบินอย่างโดดเดี่ยว ไม่เห็นเครื่องบินลำอื่นก็เป็นเพราะมีการควบคุมการจราจรไม่ให้บินใกล้กัน เพราะจะเกิดอันตรายนั่นเอง
เห็นการควบคุมการจราจรที่เป็นระบบขนาดนี้แล้ว ทำให้รู้เลยว่าไม่ว่าเครื่องบินเราจะบินไปไหน อยู่ตรงไหนของท้องฟ้าก็สามารถตรวจสอบแบบเรียลไทม์ได้ และยังมั่นใจได้เหมือนเดิมว่าเครื่องบินเป็นการเดินทางที่ปลอดภัยที่สุดในโลก ซึ่งก็ต้องขอชื่นชม ATC ที่ทำหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะว่าไปพี่มิ้นท์เคยได้ยินมาว่าอาชีพ ATC เป็นอาชีพที่เครียดที่สุดในโลกด้วยนะคะ เพราะต้องจัดการการจราจรทางอากาศให้เป็นระเบียบและปลอดภัย ซึ่งช่วงเวลาแค่ 1 นาที ATC ไม่ได้ควบคุมเครื่องบินแค่เครื่องเดียว ก็เท่ากับว่า ATC ต้องดูแลคนหลายพันชีวิตให้ไปถึงปลายทางที่ต้องการ ดังนั้นคนที่จะทำงานนี้ได้จึงต้องมีความรู้ ความสามารถ มีความรอบคอบ และต้องมีใจรักในงานนี้จริงๆ
สุดท้าย... น้องๆ ชาว Dek-D ได้รู้เบื้องลึกเบื้องหลังของการบินและการควบคุมจราจรทางการบินแล้ว รู้สึกยังไงกันบ้างคะ มีใครได้แรงบันดาลใจอยากเป็น ATC บ้างมั้ยเอ่ย เล่าสู่กันฟังได้น้า
สุดท้าย... น้องๆ ชาว Dek-D ได้รู้เบื้องลึกเบื้องหลังของการบินและการควบคุมจราจรทางการบินแล้ว รู้สึกยังไงกันบ้างคะ มีใครได้แรงบันดาลใจอยากเป็น ATC บ้างมั้ยเอ่ย เล่าสู่กันฟังได้น้า
อ้างอิงข้อมูลและภาพประกอบจาก
www.aerothai.co.th/, http://aviation.eau.ac.th/,
http://science.howstuffworks.com/transport/flight/modern/air-traffic-control2.htm,
http://youngvoicesadvocates.com/advocate-matthew-published-in-communities-digital-news-on-air-traffic-control/,
http://airtrafficcontroller.co/,www.telegraph.co.uk/
www.shockmd.com/2012/01/16/two-approaches-to-patient-safety/,
www.bbc.com/news/world-europe-19992234,
www.airport-int.com/gallery/air-traffic-control-management-and-simulation-systems/
25 ความคิดเห็น
สาขานี้น่าเรียนมากเลยอยากลองดูสักครั้ง บทความนี้ทำให้หายข้อข้องใจไปได้เยอะเชียวค่ะ
(เครื่องบินโบอิ้งของมาเลเซียที่หายไปก็ปริศนาทำไมถึงหาไม่เจอลุ้นผลอยู่เหมือนกัน อย่างกับว่าดูหนังสืบสวนสอบสวน)
เดี๋ยวพี่ฝรั่งก้คงเอามาทำเป้นหนัง
ความรู้เยอะเลยค่ะ พี่มิ้น ^^
เปงอาชีพ ที่ต้องมีความรับผิดชอบมากอ้ะ ขอบคุณ สำหรับ ความรุ้ดีๆ น้ะค่ะ
ความรับผิดชอบสูงมากๆเลยนะคะ เสมือนว่าชีวิตทุกคนบนเครื่องบินขึ้นอยู่กับ ATC เลยนะคะเนี่ย
เครื่องบินคงไม่ชนกันบนน้ำหรอกครับ
ถถถถถถถถถ+
ปล.No Drama :P
ATC มีอำนาจที่สุดแล้ว เครื่องบินจะไปไหนไม่ได้ถามไม่ได้รับอนุญาตจากATC ไม่ว่าจะตอนLanding/takeoff เครื่องจากเข้าGate ออกจากGate หรือตอนTaxiway ทุกอย่างจะขออนุญาตจากATCทั้งหมด
ความปลอดภัยสูงมากๆ
หนูว่า ถ้าหาเจอแล้ว ................
จะมีอะไรอีกเล่า! ก็มีแต่จะเอามาทำหนัง == (หรือป่าว)
ได้ความรู้มากค่ะ^^
อยากเป็น ATC อ้ะ
อยากเรียนATCมากๆเลยย-/- ยิ่งอ่านยิ่งอยากเรียน ขอบคุณนะคะ :3