สวัสดีน้องๆ ชาว Dek-D.com ค่ะ ทุกครั้งที่มีข่าวยานอวกาศไปสำรวจดาวต่างๆ และส่งข้อมูลกลับมายังโลก น่าตื่นเต้นทุกครั้งเลยนะคะ เพราะเราจะได้รับการค้นพบแปลกๆ ใหม่ๆ ที่ต้องร้องว้าวทันทีที่ได้ยิน จนถึงตอนนี้ก็เข้าสู่ยุคที่สำรวจกันแล้วว่ามนุษย์จะไปอยู่ดาวดวงไหนได้บ้าง ไม่แน่รุ่นลูกรุ่นหลานเราอาจจะได้ย้ายไปอยู่ดาวดวงอื่นกันบ้างล่ะ^^
นอกจากดาวเคราะห์ต่างๆ ในระบบสุริยจักรวาลแล้ว น้องๆ อาจจะมีคำถามว่า เอ..มียานลำไหนเคยไปสำรวจดวงอาทิตย์ไหม ร้อนขนาดนั้น ขอตอบว่ามีค่ะ นี่แหละมนุษย์ ทำได้ทุกอย่างจริงๆ นับจากอดีตมา มียานสำรวจดวงอาทิตย์แล้วหลายลำ ส่วนเหตุผลที่มนุษย์ต้องส่งยานอวกาศไปดวงอาทิตย์ก็เพราะดวงอาทิตย์มีอิทธิพลกับโลกโดยตรง ดังนั้นจึงต้องสำรวจและสังเกตการณ์ ทั้งในเรื่องของชั้นบรรยากาศดวงอาทิตย์ ตรวจวัดลมสุริยะ รังสีอินฟราเรดและรังสีอัลตราไวโอเล็ตจากดวงอาทิตย์ ไปดูกันว่ามียานสำรวจลำไหนน่าสนใจบ้าง
นอกจากดาวเคราะห์ต่างๆ ในระบบสุริยจักรวาลแล้ว น้องๆ อาจจะมีคำถามว่า เอ..มียานลำไหนเคยไปสำรวจดวงอาทิตย์ไหม ร้อนขนาดนั้น ขอตอบว่ามีค่ะ นี่แหละมนุษย์ ทำได้ทุกอย่างจริงๆ นับจากอดีตมา มียานสำรวจดวงอาทิตย์แล้วหลายลำ ส่วนเหตุผลที่มนุษย์ต้องส่งยานอวกาศไปดวงอาทิตย์ก็เพราะดวงอาทิตย์มีอิทธิพลกับโลกโดยตรง ดังนั้นจึงต้องสำรวจและสังเกตการณ์ ทั้งในเรื่องของชั้นบรรยากาศดวงอาทิตย์ ตรวจวัดลมสุริยะ รังสีอินฟราเรดและรังสีอัลตราไวโอเล็ตจากดวงอาทิตย์ ไปดูกันว่ามียานสำรวจลำไหนน่าสนใจบ้าง
1. ยานยูลิสซิส (Ulysses)
credit : https://en.wikipedia.org/wiki/Ulysses_(spacecraft)
ตั้งแต่ที่มนุษย์เริ่มส่งดาวเทียมดวงแรกขึ้นสู่อวกาศสำเร็จ เมื่อปี ค.ศ.1957 ประเทศสหรัฐอเมริกาได้ส่งดาวเทียมไปสำรวจดวงอาทิตย์และห้วงอวกาศระหว่างวงโคจรดาวเคราะห์หลายลำ แต่วงโคจรของดาวเทียมเหล่านี้ดันอยู่ใกล้เคียงกับระนาบวงโคจรโลก ซึ่งเกือบทับกับระนาบเส้นศูนย์สูตรของดวงอาทิตย์ บริเวณขั้วของดวงอาทิตย์ก็เลยยังไม่ค่อยได้รับการสำรวจเท่าไหร่
"ยานยูลิสซิส" ก็เลยเหมือนพระเอกขี่ม้าขาวที่องค์การนาซาได้ร่วมกับองค์การอวกาศยุโรป ได้ส่งขึ้นไปสำรวจขั้วของดวงอาทิตย์ได้เป็นลำแรก เมื่อปี ค.ศ.1990 ไม่ใช่แค่ขั้วของดวงอาทิตย์นะคะ ยานยูลิสซิสถูกส่งไปศึกษาดวงอาทิตย์ในทุกละติจูดเลย
2. ยานโซโห (SOHO : Solar and Heliospheric Observatory)
credit : https://en.wikipedia.org/wiki/Solar_and_Heliospheric_Observatory
ยานโซโห ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศเมื่อปี ค.ศ.1995 นับเป็นยานที่ทำภารกิจร่วมกันระหว่างองค์การนาซาของสหรัฐฯ และองค์การอวกาศยุโรป เพื่อศึกษาบรรยากาศชั้นนอกของดวงอาทิตย์ ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับลมสุริยะ และศึกษาโครงสร้างภายในดวงอาทิตย์ด้วยการวิเคราะห์สเปคโตรมิเตอร์ของโคโรนา ซึ่งจะโคจรไปอย่างช้าๆ รอบดวงอาทิตย์เพื่อส่งข้อมูลไปยังศูนย์ควบคุมภาคพื้นดิน
ในช่วงแรก ยานลำนี้มีการวางแผนไว้ว่าจะมีอายุการใช้แค่ 2-3 ปี แต่ปรากฏว่าทนทานเกินความคาดหมาย ในทุกวันนี้ก็ยังใช้งานได้อยู่ค่ะ ข้อมูลจากยานโซโหเป็นประโยชน์ต่อนักดาราศาสตร์มากเลยทีเดียว เพราะช่วยให้เข้าใจธรรมชาติของลมสุริยะจากดวงอาทิตย์ได้ดีขึ้น นอกจากนี้เมื่อกันยายนปี ค.ศ.2016 ยานโซโฮก็ได้ค้นพบดาวหางดวงที่ 3,000 ซึ่งนับว่าเป็นยานที่ค้นพบดาวหางได้มากที่สุดด้วย
3. ยานสเตอริโอ (STEREO: Solar Terrestrial Relation Observatory)
credit : https://en.wikipedia.org/wiki/STEREO
สำหรับยานสเตอริโอ เป็นยานสังเกตการณ์ดวงอาทิตย์ของสหรัฐฯ ค่ะ ถูกส่งขึ้นไปในอวกาศเมื่อปี ค.ศ.2006 ความพิเศษคือ เป็นยานฝาแฝด 2 ลำ มีชื่อว่า Stereo-A และ Stereo-B สองลำนี้จะโคจรรอบดวงอาทิตย์ด้านหน้าและด้านหลังค่ะ มีเป้าหมายก็เพื่อศึกษาโครงสร้างปรากฏการกณ์ที่เกิดขึ้นภายในดวงอาทิตย์ เช่น การปลดปล่อยมวลของดวงอาทิตย์ที่ส่งผลให้เกิดพายุสุริยะ และยังทำให้เราเห็นดวงอาทิตย์ได้ 360 องศาจากการที่ยาน 2 ลำบินประกบหน้า-หลังดวงอาทิตย์นั่นเอง
4. ยานเอสดีโอ (SDO: Solar Dynamics Observatory)
credit : https://en.wikipedia.org/wiki/Solar_Dynamics_Observatory
เป็นยานสำรวจของสหรัฐฯ อีกเช่นกัน เพิ่งถูกส่งขึ้นไปเมื่อปี ค.ศ.2010 นี้เอง ยานเอสดีโอ ขึ้นชื่อว่าเป็นยานที่มีเทคโนโลยีล่้ำหน้ามากที่สุดในประวัติศาสตร์การสำรวจดวงอาทิตย์ของนาซา หน้าที่หลักของยานเอาดีโอก็คือการสำรวจเข้าไปภายในดวงอาทิตย์เพื่อสังเกตการณ์พายุสุริยะ ทำให้มนุษย์เข้าใจกระบวนการเกิดและโครงสร้างของสนามแม่เหล็กดวงอาทิตย์ และสามารถบันทึกข้อมูลที่เป็นภาพได้เยอะมากๆ และบันทึกข้อมูลได้ถึง 24 ชั่วโมงเลยล่ะค่ะ
ทั้ง 4 ยานนี้เป็นยานสำคัญๆ ในกลุ่มยานอวกาศสำรวจดวงอาทิตย์ ซึ่งยังมีอีกหลายลำที่มีเป้าหมายไปสังเกตการณ์ดวงอาทิตย์ค่ะ อย่างเช่น เมื่อปี 2013นาซาก็ได้ส่งยานไอริส (IRIS: Interface Region Imaging Spactrograph) ขึ้นไปสำรวจชั้นบรรยากาศของดวงอาทิตย์ในช่วงความยาวคลื่นอัลตราไวโอเลตเพื่อหาคำตอบเกี่ยวกับความแตกต่างของอุณหภูมิที่บริเวณชั้นบรรยากาศของดวงอาทิตย์
เท่านั้นยังไม่พอ ในปี ค.ศ.2018 อยากให้น้องๆ รอติดตาม เพราะนาซาได้คาดการณ์ว่าจะส่งยานลำใหม่ชื่อ ยานโซลาร์พร็อบพลัส (SPP: Solar Probe Plus) มีภารกิจไปวัดแหล่งกำเนิดพลังงานและถ่ายภาพชั้นบรรยากาศของดวงอาทิตย์ให้ได้มากที่สุด ว่ากันว่าจะเป็นยานที่เข้าไปใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุดด้วย เอาเป็นว่า ปีหน้ามีแผนจะปล่อยยานลำนี้ แต่การติดตามผลต้องรอไปอีก 6 ปี ในปี ค.ศ.2024 จะได้เห็นผลงานกัน อย่าลืมติดตามกันนะ
ขอขอบคุณข้อมูลจาก
หนังสือเรื่อง ยานสำรวจระบบสุริยะ. สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน),
www.rmutphysics.com/charud/naturemystery/sci3/space/Msun.html,
http://narit.or.th/index.php/astronomy-news/586-nasa-sun-observatory
1 ความคิดเห็น
อยากจะบอกว่า บรรทัดสุดท้ายนี้จงใจหรือพิมพ์หล่น? "อย่าติดตามกันนะ" ^^
ขอบคุณมากค่ะ^^