ดาวหางโฮล์ม...และเรื่องน่ารู้เกี่ยวกับดาวหาง

 น้องๆรู้ไหมว่าช่วงปลายเดือนตุลาคมที่ผ่านมา มีปรากฎการณ์ทางดาราศาสตร์ที่น่าสนใจมากๆ เกิดขึ้น น้องๆรู้ไหมว่า เป็นปรากฏการณ์อะไร ติ๊กต็อกๆๆๆ คิดออกไหมเอ่ย งั้นพี่ปอบอกให้ ช่วงปลายเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ได้เกิดปรากฏการณ์ที่คนเราสามารถเห็นดาวหางได้อย่างชัดเจน เจ้าดาวหางนี้มีชื่อว่า ดาวหางโฮมส์ คุ้นๆไหมเอ่ย ถ้าไม่คุ้นไม่เป็นไร เรามาร่วมทำความรู้จักกับเจ้าดาวหางดวงนี้เลย

 ดาวหางโฮมส์ (17P/Holmes) เป็นดาวหางที่มีวงโคจรสั้น โคจรรอบดวงอาทิตย์ในระยะเวลาประมาณ 7 ปี ค้นพบโดยนักดาราศาสตร์สมัครเล่นชาวอังกฤษ ชื่อ เอ็ด  วิน โฮมส์ ในปี ค.ศ. 1892 ดาวหางโฮมส์มี   วงโคจรอยู่ระหว่างดาวอังคารและดาวพฤหัสบดี โดยปกติมักจะไม่เป็นที่สนใจเนื่องจากไม่สามารถเห็นได้ด้วยตาเปล่า
 
 โดย  ในวันที่ 24 ตุลาคม 2550 เกิดปรากฏการณ์การปลดปล่อยฝุ่นละอองและก๊าซออกมาจากตัวดาวหางอย่างรุนแรง (outburst) ทำให้ดาวหางมีความสว่างขึ้นทันทีทันใดถึงประมาณ 1 ล้านเท่า จนสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่าจากบริเวณเมืองใหญ่ แม้จะมีแสงจันทร์รบกวนก็ตาม และในระหว่างวันที่ 25-28 ตุลาคมที่ผ่านมา ดางหางโฮมส์มีความสว่างปรากฏถึงค่าประมาณ  2.0-2.5 โชติมาตร มี โคมา (coma) ที่มองเห็นได้ชัดด้วยตาเปล่า  ปัจจุบันดาวหางโฮมส์ปรากฏอยู่ในท้องฟ้าในกลุ่มดาวเปอร์ซีอุส (Perseus) ห่างจากดาวอัลฟาเปอร์ซิไอ (Alpha-Persei) ไปทางตะวันออกประมาณ 4 องศา และจะปรากฏอยู่ในกลุ่มดาวเปอร์ซีอุสไปจนถึงประมาณต้นปี 2551  
  

 

                                    รูป ดาวหางโฮล์ม

  ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัดว่ากลไกใดที่ทำให้ดาวหางดวงนี้พ่นฝุ่นและก๊าซออกมามากมายในช่วงระยะเวลาสั้น ๆ และยังไม่ทราบแน่ว่าดาวหางดวงนี้จะมีความสว่างเปลี่ยนไปอย่างไร  ซึ่งก็คงจะต้องติดตามกันต่อไป

  พี่ปอเชื่อว่าน้องๆหลายคนคงจะสงสัยว่า เอ๊ะ ดาวหางนี่เป็นยังไงกันนะ เป็นดาวที่มีหางหรือเปล่า ทำไมถึงต้องชื่อดาวหางล่ะ น้องๆไม่ต้องสงสัยกันต่อไปแล้วล่ะครับ พี่ปอนำความรู้ดีๆเกี่ยวกับดาวหางมาฝากแล้ว มาดูกันเลย

   ดาวหาง (Comet)เป็นวัตถุในท้องฟ้าที่ไม่มีแสงในตัวเองประกอบด้วยฝุ่นผง ก้อนนำแข็งและก๊าซแข็งตัว และจะเคลื่อนที่รอบดวงอาทิตย์เป็นรูปวงรีมาก ขณะที่อยู่ไกลจากดวงอาทิตย์จะไม่มีหาง ไม่มีแสงสว่าง เมื่อ โคจรเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ พลังงานทั้งในรูปความร้อนและลมสุริยะ (อนุภาคมีประจุจะถูกปล่อยออกมาจากดวงอาทิตย์ สว่นใหญ่ประกอบด้วยโปรตอนและอิเลกตรอน) ทำให้นำแข็งกลายเป็นไอ ดาวหางจะขยายตัวใหญ่ขึ้น สว่างขึ้น และพลังงานดังกล่าวจะพลักดันให้หางพุ่งในทิศตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ส่วนหางจะมีทั้งที่เป็นฝุ่น ก๊าซและโมเลกุลที่มีประจุไฟฟ้า

                                 รูป ดาวหางบนท้องฟ้า

   ดาวหางแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม

   1.Periodical Comets คือ ดาวหางที่มีวงโคจรแน่นอน เช่นดาวหางฮัลเลย์จะมาปรกฏให้เห็นทุกๆ 76 ปี


   2.Non-Periodical Comets คือดาวหางที่มีวงโคจรที่ไม่แน่นอน


   เรื่องควรรู้เกี่ยวเกี่ยวกับดาวหาง

    ดาวหางฮัลเลย์ (Halley) โคจรเข้ามาใกล้โลกมากที่สุดประมาณวันที่ 12-15 พฤษภาคม 1988 และวงโคจรของดาวหางนี้จะเข้ามาใกล้โลกทุกๆ 76ปี แสดงว่า เราจะเห็นดาวหางฮัลเลย์อีกครั้งในปี ค.ศ.2064

    
    ดาวหาง Shoemaker - Levy 9 ชนดาวพฤหัสบดี เมื่อวันทื่ 18 กรกฎาคม 1988 ค้นพบโดย Carolyn Shoemaker ชาวอเมริกัน

    ดาวหาง Hale-Bopp ซึ่งค้นพบโดย Alan Hales และ Thomas Bopp ชาวอเมริกันได้ชื่อว่า เป็นดาวหางที่มีขนาดใหญ่ที่สุดและสว่างที่สุด เข้ามาใกล้โลกที่สุดระหว่างปลายเดือนมีนาคมถึงต้นเดือนพฤษภาคม ปี พ.ศ.2538 ดาวหางที่จะมีส่วนประกอบของดาวหางแยกออกมาเป็น 3 ส่วน ซึ่งประกอบด้วยที่เป็นไอออนมีสีส้ม ส่วนที่เป็นโซเดียมมีสีเหลือง และส่วนที่เป็นฝุ่นผงมีสีเขียว
ดาวหาง Ikeya-Seki โคจรมาให้เห็นบนโลกในปี ค.ศ. 1965 นับได้ว่าเป็นดาวหางที่สว่างมากที่สุดเป็นอันดับ 2 รองจากดาวหาง Hale-Bopp
ดาวหาง Centaur 2060 Chiron ค้นพบโดย C.T.Kowal ในวันที่ 18 ตุลาคม ค.ศ. 1977 ได้ชื่อว่าเป็นดาวหางที่มีขนาดใหญ่ที่สุดมีเส้นผ่าศูนย์กลาวประมาณ 182 km

    ดาวหาง Encke เป็นดาวหางที่เวลาเคฃื่อนที่รอบวงโคจรสั้นที่สุด คือ 1,198 วัน วงโคจรอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุด 4.95X10000000 km และมีความเร็วในวงโคจรขณะนั้น 2.54X100000 km/h
ดาวหาง Mcnaught-Russel lค้นพบโดย Robert H. Mcnaught และ Kenneth S.Russell ในวันที่ 17 ธันวาคม ค.ศ. 1993 เป็นดาวหางที่มีเวลาเคลื่อนที่รอบวงโคจรยาวที่สุด คือ 1,550ปี

    ก็ได้ความรู้กันเต็มอิ่มเลยใช่ไหมครับน้องๆเกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่เราสามารถเห็นดาวหางโฮล์มได้อย่างชัดเจน แล้วก็ได้ความรู้เกี่ยวกับดาวหางเพิ่มขึ้นด้วย พี่ปอก็ขอฝากทิ้งท้ายไว้เหมือนเดิมว่า ความรู้ไม่ได้มีแต่ในห้องเรียนนะครับ หมั่นศึกษาค้นคว้าหาความรู้อย่างสม่ำเสมอนะครับ แล้วพี่ปอจะนำความรู้ดีๆมาฝากน้องๆอีกครับ

           พี่ปอขอขอบคุณข้อมูลจากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์และวิกิพีเดีย