มารู้จัก...ตึกเรียนหลังแรกของจุฬาฯ

สวัสดีครับ...น้องๆชาว Dek-D ทุกคน...วันนี้ พี่ลาเต้ มาพร้อมกับเรื่องน่ารู้ของมหาวิทยาลัยที่ได้ขึ้นชื่อว่าเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกของประเทศไทย...ซึ่งหากน้องๆหลายคนที่ผ่านไปมาแถวย่านมหาวิทยาลัยแห่งนี้ คงจะต้องสะดุดตากับตัวอาคาร “เทวาลัย” อย่างแน่นอน...ซึ่งวันนี้ พี่ลาเต้ ก็มีประวัติเรื่องน่ารู้ของอาคารแห่งนี้มาให้ได้อ่านกันด้วยครับ...

โดยหลังจากที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จขึ้นครองสิริราชสมบัติได้ 52 วัน ทรงมีพระบรมราชโองการประกาศสถาปนาโรงเรียนมหาดเล็กที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตั้งขึ้นเป็น โรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ด้วยทรงพระราชดำริที่จะขยายการจัดการศึกษาของกุลบุตรให้มีความรู้ความสามารถเพื่อรับราชการในทุกกระทรวงทบวงกรม

ในการจัดตั้งโรงเรียน  ข้าราชการพลเรือนฯนี้เป็นการรวมโรงเรียนที่สอนวิชาต่าง ๆ ที่แยกย้ายกันอยู่ในขณะนั้น ให้มารวม ณ ที่แห่งเดียวกันและทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้  กำหนดที่ดินในเขตพระคลังข้างที่ที่สระปทุมเป็นเขตโรงเรียนมีเนื้อที่รวม 1,309 ไร่ ได้พระราชทานเงินที่เหลือจากราษฎรเรี่ยไรกันสร้างพระบรมรูปเป็นอนุสาวรีย์ถวายแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวให้เป็นทุนทรัพย์สำหรับก่อสร้างมหาวิทยาลัย และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ Dr.Carl Doring นายช่าง ชาวเยอรมัน ซึ่งรับราชการที่ กระทรวงมหาดไทย และ Dr. Edward Healey นายช่างชาวอังกฤษที่รับราชการอยู่ที่ กระทรวงศึกษาธิการขณะนั้นศึกษาลักษณะอาคารที่เมืองสุโขทัยและสวรรคโลกเพื่อออกแบบให้คล้ายคลึงกัน 

หลังจากก่อสร้างรากฐานอาคารแล้ว พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรง  วางศิลาพระฤกษ์เมื่อวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2458 ต่อมาวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2459 ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ สถาปนาโรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ขึ้นเป็น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ขึ้นอยู่ในกระทรวงธรรมการ

อาคารหลังแรกของจุฬา ลงกรณ์มหาวิทยาลัยนี้ต่อมาได้ใช้เป็นสถานที่เรียนของคณะอักษรศาสตร์ซึ่งเป็นหนึ่งใน คณะแรก ๆ ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นิสิตอักษรศาสตร์ มักเรียกอาคารเรียนของตนว่า เทวาลัย โดยไม่ทราบว่าผู้ใดเป็นผู้ขนานนาม เข้าใจกันว่าคงเป็นที่รูปร่างลักษณะของ  ตัวอาคารที่คล้ายคลึงกับที่อยู่อาศัยของเทวดา จึงพากันเรียกว่า เทวาลัย

เทวาลัย หรือตึกอักษรศาสตร์ มีลักษณะทางสถาปัตย กรรม ประติมากรรมงดงามและมีกลิ่นอายประวัติศาสตร์จารึกอยู่ทุกหนทุกแห่งไม่ว่าจะเป็นศิลาพระฤกษ์ ตราแผ่นดินประจำรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวที่หน้าบันมุขด้านเหนือ ตราจักรตรี ประจำพระบรมราชจักรีวงศ์ที่อกครุฑหน้าบันทิศเหนือและทิศใต้ นอกจากนี้ยังมีรูปแกะสลักพระสุรัสวดี (เทพีแห่งวิชาการ) นั่งบนหลังนกยูง ซึ่งนิสิตคณะอักษรศาสตร์ถือเป็นสัญลักษณ์ของคณะ มีอรุณเทพบุตร นาค เหรา มังกร ลวดลายดอกบัว กลีบบัว ที่เพดาน ลายกนกงดงามทั้งซุ้มหน้าบัน คันทวยหัวเสา และกรอบช่องลม ล้วนเป็นประติ มากรรมที่งดงามและทรงคุณค่าของชาติ

สมเด็จพระเทพรัตน ราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นสมเด็จเจ้าฟ้าพระองค์แรกที่ทรงศึกษาในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและทรงศึกษา ณ เทวาลัย แห่งนี้ ทรงเป็นนิสิตเก่าคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยรุ่นที่ 41 ทรงรับพระราชทานปริญญาอักษรศาสตรบัณฑิตเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2520 และทรงรับพระราชทานปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2524

เก้าสิบปีที่ผ่านมา จุฬา ลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้พัฒนาขึ้น ทั้งด้านความรู้และจำนวนนิสิต มีคณะใหม่ ๆ เพิ่มขึ้น มีอาคารเรียนเพิ่มขึ้น ปัจจุบันอาคารเทวาลัยของคณะอักษร ศาสตร์ถูกโอนเป็นส่วนกลางของมหาวิทยาลัย คณะอักษรศาสตร์เหลืออาคารเรียนเพียง ตึกเดียวที่รับโอนจากคณะพาณิชยศาสตร์เดิม ซึ่งสภาพชำรุดทรุดโทรมและมีห้องเรียนไม่พอเพียงสำหรับใช้ในการเรียนการสอน

พพี่ลาเต้ขอขอบคุณข้อมูลจากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์พ