Teen Coach EP.32 : "ดูหนังเรื่องเดิมๆ ซ้ำไปซ้ำมา" อาจบอกถึงสภาพจิตใจของเราได้...

ใครเป็นแบบนี้บ้าง? สมัคร streaming ไว้เยอะแยะไปหมด ทั้ง Netflix, Disney+, Viu, WeTv, IQIYI, YouTube ฯลฯ แต่พอถึงเวลาอยากดูหนังจริงๆ ดันไม่รู้จะดูอะไรดี เข้าแอปนู้นออกแอปนี้ วนไปวนมาอยู่เป็นชั่วโมงๆ สุดท้ายลงเอยว่า กดดูหนังเรื่องเก่าๆ ที่เราเคยดูมาแล้ว

ใครที่เป็นแบบนี้ไม่ต้องตกใจ หรือคิดว่าตัวเองผิดปกตินะคะ เพราะจริงๆ ในช่วงสถานการณ์ Covid-19 ที่ผ่านมา หลายคนต้องเรียนออนไลน์ หรือ work from home ดูเหมือนน่าจะมีเวลาในการดูหนังใหม่ๆ มากกว่าสถานการณ์ปกติ แต่กลับมีคนจำนวนมากเลือกทำอะไรซ้ำๆ เช่น ดูหนังเรื่องเดิมๆ ฟังเพลงเดิมๆ อ่านหนังสือเล่มเดิมๆ คล้ายอาการไม่ยอม move on แต่จริงๆ แล้วพฤติกรรมแบบนี้มีคำอธิบายทางจิตวิทยาอยู่ค่ะ

หนังโปรดของเราที่ดูกี่ทีก็รู้สึกสนุก สบายใจ ให้ดูกี่รอบก็ไหวแบบนี้ เรียกว่า “Comfort Film” โดยนักจิตวิทยาทีชื่อว่า Pamela Rutledge ได้อธิบายปรากฏการณ์นี้ไว้ว่า การที่คนเราดูภาพยนตร์หรือรายการทีวีเดิมๆ ซ้ำๆ แท้จริงเป็นการควบคุมอารมณ์อย่างหนึ่ง ที่ทำให้รู้สึกว่าสามารถควบคุมสถานการณ์บางอย่างได้ ต่างจากสถานการณ์ในชีวิตจริงที่ไม่สามารถควบคุมได้ Comfort Film จึงเป็นสิ่งที่ทำให้เรารู้สึกปลอดภัย สบายใจ เสมือนมี safe zone ให้จิตใจ ในขณะที่โลกภายนอกเต็มไปด้วยความวิตกกังวล

นอกจากนี้ ยังมีนักจิตวิทยาที่ชื่อว่า Neel Burton อธิบายปรากฎการณ์นี้ไว้ว่า การดูหนังซ้ำๆ ยังถือเป็นความรู้สึกอาลัยอาวรณ์อย่างหนึ่ง ที่ทำให้เราได้ย้อนไปสู่ความรู้สึกดีๆ ในอดีต เปรียบเสมือนการถูกปลอบประโลมจากโลกภายนอกอันแสนวุ่นวาย และการวนอยู่กับสิ่งเดิมซ้ำๆ ในบางครั้งทำให้เกิดความสบายใจได้มากกว่า เพราะสร้างความสงบให้จิตใจ ไม่ต้องลุ้นระทึกตื่นเต้นกับสิ่งต่างๆ มากเกินไป ซึ่งเป็นธรรมชาติของมนุษย์ที่มักจะชอบอยู่กับสิ่งที่คาดเดา หรือทำนายได้ โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่ไม่แน่นอนเช่นนี้ หัวใจเราจะยิ่งต้องการความแน่นอน และความมั่นคงมากเป็นพิเศษ

แล้วการดูหนังซ้ำๆ แบบนี้มันจะเป็นอะไรมั้ย เหมือนคนไม่ move one รึเปล่า?

คำตอบคือ “ไม่เลยค่ะ” เราสามารถดูหนังซ้ำๆ กี่สิบรอบก็ได้โดยไม่ต้องติดใจอะไรทั้งสิ้น และจริงๆ แล้วการดูหนังซ้ำๆ ยังมีข้อดีอีกด้วยนะ เพราะนักวิจัยพบว่า ความอาลัยอาวรณ์นี่แหละจะสามารถช่วยสร้างมุมมองทางบวก (optimism) ให้เรื่องราวที่เกิดขึ้นในอนาคตได้ และยังช่วยลดการเกิดความเหงาและความวิตกกังวลด้วย

ดังนั้นหากเราแค่ดูหนังซ้ำๆ ไม่เป็นไรเลยค่ะ มันเป็นการพักหัวใจและหลีกหนีความเป็นจริงที่หดหู่บางอย่าง เข้าไปใน comfort zone เพื่อเติมความสุขให้ตัวเอง ตราบใดที่เราไม่ถึงกับขั้นจมอยู่กับอดีตจนไม่เป็นอันทำอะไร หรือมัวอยู่ในภวังค์เพ้อถึงเรื่องราวเก่าๆ การทำอะไรซ้ำๆ ย้อนอดีตบ้างก็ไม่ใช่เรื่องที่แย่เลยค่ะ

อย่างไรก็ตาม หากเมื่อไหร่ที่เราเริ่มรู้สึกว่าเครียดจนรับมือไม่ไหว ทั้งการเรียนที่มีศักยภาพน้อยลง การใช้ชีวิตที่ผิดปกติ เริ่มนอนไม่หลับ รู้สึกแย่ อย่าปล่อยทิ้งไว้เด็ดขาดค่ะ เพราะเมื่อไหร่ที่ความรู้สึกและอารมณ์ของเรามันเกินความควบคุม แสดงว่าถึงเวลาแล้วที่เราจะไปพบกับผู้เชี่ยวชาญ นักจิตวิทยา หรือจิตแพทย์ เพื่อขอรับคำปรึกษาที่เหมาะสม

แล้วในช่วง Covid-19 ที่ผ่านมา น้องๆ คนไหนดูหนังเรื่องอะไรซ้ำๆ หลายรอบบ้าง อย่าลืมมาแชร์ให้ฟังนะคะ