อากาศจะอาดกี่โมง? สำรวจนโยบายแก้ฝุ่น PM 2.5 จาก 4 พรรคใหญ่ #เลือกตั้ง69

ช่วงนี้หลายพื้นที่ต้องเผชิญกับอากาศขมุกขมัว พร้อมค่าฝุ่น PM 2.5 ที่พุ่งสูงเกินค่ามาตรฐาน แถมมีแนวโน้มจะรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งฝุ่นเหล่านี้ไม่ใช่แค่ทำให้แสบตา ไอ หรือหายใจไม่สะดวกเท่านั้น แต่ยังส่งผลระยะยาวต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของเราทุกคนเลยล่ะ ️

เมื่อปัญหาฝุ่นไม่ใช่เรื่องไกลตัว การเลือกตั้ง 2569 ที่จะมาถึงนี้ จึงไม่ใช่แค่การเลือกผู้แทน แต่ยังเป็นการกำหนดทิศทางด้านอากาศสะอาดอีกด้วย วันนี้ One More Course เลยขอพาทุกคนไปส่องนโยบายจาก 4 พรรคใหญ่เขาพูดถึงแนวทางการแก้ปัญหา PM 2.5 ยังไงกันบ้าง? // ว่าแล้วก็ตามไปส่องกันเลยยย! 

ข้อควรรู้ก่อนเข้าคูหาเลือกตั้ง 2569 

การเลือกตั้งครั้งนี้ ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ในวันที่ 8 ก.พ. 2569 จะได้รับ “บัตร 3 ใบ” ได้แก่

• บัตรเลือกตั้ง สส. (สีเขียว)> กาเลือกผู้สมัคร (เบอร์คน)
• บัตรเลือก สส. บัญชีรายชื่อ (สีชมพู) > กาเลือกพรรคการเมือง (เบอร์พรรค)
• บัตรออกเสียงประชามติ (สีเหลือง) > กาเห็นชอบ-ไม่เห็นชอบให้มีรัฐธรรมนูญใหม่

*กรณีเลือกตั้งนอกเขต จะต้องไปใช้สิทธิ 2 วัน ได้แก่

1 ก.พ. 2569: กา 2 ใบ คือ บัตรเลือกตั้ง สส. และ บัตรเลือก สส. บัญชีรายชื่อ

8 ก.พ. 2569: กา 1 ใบ คือ บัตรออกเสียงประชามติ

 

เช็กบัตรให้ครบ กาให้ถูก และใช้สิทธิของตัวเองให้เต็มที่นะ!

พรรคประชาชน

เริ่มต้นด้วย “พรรคประชาชน” ที่มองปัญหา PM 2.5 เป็นวิกฤตโครงสร้างที่ต้องแก้ด้วยการจัดการเชิงระบบ ไม่ใช่การแก้เฉพาะหน้าเฉพาะฤดูกาล นโยบายจึงเน้นการรวมศูนย์บัญชาการ ใช้ข้อมูล เทคโนโลยี และกฎหมายเป็นเครื่องมือหลัก ควบคู่ไปกับการกระจายอำนาจให้ท้องถิ่นและสร้างความรับผิดชอบแก่ผู้ก่อมลพิษ โดยมีเป้าหมายคือ ‘การแก้ฝุ่นจากต้นตอ’ ทั้งในประเทศและข้ามพรมแดน 

นโยบายด้านคุณภาพอากาศ

• แก้ปัญหาระบบบัญชาการปัญหา PM2.5
  ตั้ง “ศูนย์บัญชาการมลพิษทางอากาศ (CACC)” ทำหน้าที่รวมอำนาจสั่งการจากทุกกระทรวงที่เกี่ยวข้อง แทนการทำงานแบบแยกส่วน 
• ส้มสู้ไฟป่า แก้ปัญหา PM2.5
  จัดการไฟป่าด้วยฐานข้อมูลและเทคโนโลยี ควบคู่การปลดล็อกให้ท้องถิ่นมีอำนาจและงบประมาณในการจัดการไฟป่า เน้นการหยุดไฟตั้งแต่ต้นทางก่อนลุกลามเป็นวิกฤตฝุ่น 
• แก้ฝุ่นพิษภาคเกษตร ลด PM2.5
  ผลักดัน “ระบบเกษตรไม่เผา” ใช้ข้อมูลดาวเทียมคาดการณ์พื้นที่เสี่ยง สนับสนุนเครื่องจักรไถกลบ และการแปรรูปเศษวัสดุทางการเกษตรสร้างรายได้ พร้อมกำหนดให้ผู้รับซื้อผลผลิตมีส่วนรับผิดชอบตลอดห่วงโซ่การผลิต เพื่อหยุดฝุ่นจากต้นตอ
• แก้มลพิษทางอากาศข้ามแดน ลด PM2.5
  ยกระดับปัญหาฝุ่นข้ามแดนสู่เวทีโลก ผลักดันให้มลพิษอากาศเป็นวาระความมั่นคงทางสุขภาพ สร้างมาตรฐานสากลเพื่อคุ้มครองสุขภาพประชาชน 
• ลดมลพิษทางอากาศจากรถยนต์ ลด PM2.5
  เดินหน้า “คมนาคมสะอาด” ด้วยการจำกัดเขตมลพิษต่ำ กำหนดอายุรถเก่า และยกระดับระบบขนส่งสาธารณะผ่านตั๋วร่วม เพื่อลดฝุ่นในการจราจร
• แก้ PM2.5 ผู้ปล่อยมลพิษต้องรับผิดชอบ
  เปลี่ยนมลพิษให้เป็นต้นทุน พร้อมผลักดัน “พ.ร.บ. อากาศสะอาด” บังคับผู้ก่อมลพิษแบกรับค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพและสังคม เป็นการใช้มาตรการการเงินปรับพฤติกรรมการปล่อยฝุ่น 
• แก้ปัญหามลพิษอากาศอุตสาหกรรม ลด PM2.5
  ผลักดัน “กฎหมาย PRTR” (กฎหมายการรายงานและเปิดเผยการปลดปล่อยและเคลื่อนย้ายมลพิษ) บังคับโรงงานเปิดเผยข้อมูลการปล่อยมลพิษต่อสาธารณะ เพิ่มบทบาทประชาชนในการตรวจสอบและเฝ้าระวังแหล่งกำเนิดฝุ่นพิษรอบตัว

พรรคเพื่อไทย

ทางด้าน “พรรคเพื่อไทย” ก็ได้ย้ำว่า อากาศสะอาดคือสิทธิขั้นพื้นฐานของคนไทยทุกคน การแก้ปัญหา PM 2.5 ต้องอาศัยกฎหมายที่บังคับใช้ได้จริง มีมาตรฐานเดียวกันทั้งประเทศ และครอบคลุมทุกแหล่งกำเนิดมลพิษ นโยบายจึงมุ่งไปที่การแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างจากต้นทาง ควบคู่กับการยกระดับความร่วมมือทั้งในประเทศและระดับภูมิภาค เพื่อฟื้นฟูคุณภาพชีวิต สุขภาพ และเศรษฐกิจ

นโยบายอากาศสะอาด

• ผลักดัน พ.ร.บ. อากาศสะอาด
  วางกรอบการจัดการคุณภาพอากาศ ครอบคลุมแหล่งกำเนิดหลัก มีกลไกกำกับ ตรวจสอบ และบทลงโทษที่มีประสิทธิภาพ
• ยกระดับปัญหา PM2.5 เป็นวาระแห่งชาติ
  กำหนดเป็นภารกิจระยะยาวของรัฐที่ต้องมีความต่อเนื่องและจริงจัง
• ขยายความร่วมมือระดับภูมิภาค
  รับมือมลพิษข้ามพรมแดน ควบคู่การเพิ่มพื้นที่สีเขียว และผลักดันเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำในระยะยาว
• เชื่อมข้อมูลอากาศเป็นระบบเดียว
  พัฒนากฎหมายและกลไกการจัดการอากาศร่วมกัน 
• ลดฝุ่นจากต้นทางทุกภาคส่วน
  ไม่ว่าจะเป็นในภาคเกษตร อุตสาหกรรม และการคมนาคม พร้อมส่งเสริมยานยนต์ไฟฟ้าและพลังงานสะอาดในเมืองใหญ่
• เสริมพลังท้องถิ่นและความร่วมมือภาคส่วนต่างๆ
  ขยายบทบาทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เชื่อมการทำงานของภาครัฐ ท้องถิ่น และภาคเอกชน ในการควบคุมการเผาและการจัดการไฟป่า

พรรคภูมิใจไทย

ขณะที่ “พรรคภูมิใจไทย” มองว่าปัญหาฝุ่น PM2.5 จะไม่สามารถแก้ไขได้อย่างยั่งยืน หากขาดความจริงจังในการบังคับใช้กฎหมายและการทำงานอย่างต่อเนื่อง พรรคจึงเสนอการแก้ปัญหาเชิงรุก โดยอาจตั้งคณะกรรมการสู้ฝุ่นที่บูรณาการ 7 กระทรวง มีแผนปฏิบัติการชัดเจนและเดินหน้าได้ตลอดทั้งปี พร้อมพัฒนาระบบข้อมูลและแพลตฟอร์มติดตามค่าฝุ่นของประเทศ ควบคู่ไปกับการผลักดันพลังงานสะอาด อุตสาหกรรมใหม่ และยานยนต์ไฟฟ้าเพื่อลดมลพิษ โดยมีนโยบายดังนี้

นโยบายเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม

• ลดแหล่งกำเนิดฝุ่นจากพลังงานและการเดินทางในชีวิตประจำวัน
  โดยผูกการแก้ PM2.5 เข้ากับการลดภาระค่าครองชีพของประชาชนในระยะยาว
• ผลักดันระบบขนส่งสาธารณะเป็นยานยนต์ไฟฟ้า (EV)
  โดยเฉพาะรถเมล์ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล เสนอค่าโดยสารเริ่มต้น 10 บาท สูงสุดไม่เกิน 40 บาท พร้อมตั้งเป้าเปลี่ยนรถเมล์ทั้งหมดเป็น EV ภายใน 3 ปี
• รถมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าราคาต่ำ
  เชื่อมพลังงานสะอาดเข้ากับการเดินทาง ใช้เครดิตพลังงานสำหรับการชาร์จไฟ ช่วยลดมลพิษในชุมชน โดยสนับสนุนให้ประชาชนสามารถซื้อรถมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าได้ในราคาต่ำ ผ่อนชำระยาว
• ส่งเสริมพลังงานสะอาดระดับครัวเรือน
  ผ่านโครงการติดตั้งโซลาร์เซลล์หลังคาบ้านฟรี พร้อมระบบเครดิตพลังงานจากการขายไฟฟ้าส่วนเกินให้รัฐ 

พรรคประชาธิปัตย์

ปิดท้ายด้วย “พรรคประชาธิปัตย์” ที่มองว่าประชาชนไทยไม่ควรต้อง “ทน” สูดอากาศที่เต็มไปด้วยฝุ่นพิษและสารก่อมะเร็งอีกต่อไป ปัญหา PM 2.5 ไม่ได้กระทบแค่สิ่งแวดล้อมแต่ยังเป็นภัยคุกคามต่อสุขภาพในระยะยาว ขณะเดียวกันประเทศยังขาดข้อมูลเชิงลึกและเครื่องมือที่แม่นยำในการจัดการ รวมไปถึงการรับมือกับฝุ่นข้ามพรมแดนที่ควบคุมได้ยากด้วย พรรคจึงเสนอนโยบายดังต่อไปนี้

นโยบายฝุ่น PM 2.5 ลดได้

• ติดตั้ง Super Sensor ทั่วประเทศ
  พัฒนาระบบตรวจวัดอากาศที่สามารถตรวจจับสารก่อมะเร็งใน PM 2.5 ได้โดยตรง เพื่อให้รัฐมีข้อมูลเชิงลึกและออกมาตรการควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษได้ตรงจุด
• ใช้ข้อมูลนำการป้องกัน
  เชื่อมข้อมูลจาก Super Sensor กับมาตรการด้านสาธารณสุข สิ่งแวดล้อม และการควบคุมแหล่งปล่อยฝุ่น ลดความเสี่ยงด้านสุขภาพของประชาชนในระยะยาว
• ตัดวงจรฝุ่นจากการเผา
  งดนำเข้าสินค้าเกษตรจากประเทศเพื่อนบ้านที่มาจากการเผาพื้นที่ เพื่อลดแรงจูงใจในการเผาและลดฝุ่นข้ามพรมแดน
• สร้างมาตรฐานการค้าเพื่ออากาศสะอาด
  ใช้นโยบายการค้าเป็นเครื่องมือกดดันให้การผลิตสินค้าเกษตรไม่สร้างมลพิษ ย้ำว่าคุณภาพอากาศของประชาชนไม่ใช่สิ่งที่ต่อรองได้ 

……….

________________________________