น้ำเหนือ VS น้ำทะเลหนุน ต่างกันยังไง ทำไมต้องระวังเมื่อมาพร้อมกัน

น้ำเหนือ VS น้ำทะเลหนุน ต่างกันยังไง

ช่วงหน้าฝนหรือช่วงที่ต้องเฝ้าระวังสถานการณ์น้ำ เรามักได้ยินทั้งคำว่า “น้ำเหนือมา” และ “น้ำทะเลหนุนสูง” อยู่บ่อยๆ นะคะ โดยเฉพาะเมื่อพูดถึงพื้นที่ตอนล่างของลุ่มน้ำ จนหลายคนอาจเข้าใจว่าสองคำนี้เป็นเรื่องเดียวกัน หรือเป็นน้ำที่กำลังไหลมาเจอกัน แต่จริงๆ แล้ว น้ำเหนือและน้ำทะเลหนุนเป็นคนละปัจจัย และเกิดขึ้นจากคนละด้านของระบบน้ำค่ะ โดยสิ่งที่ทำให้ต้องจับตาก็คือ ทั้งสองสถานการณ์สามารถเกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกัน และมีผลต่อระดับน้ำรวมถึงการระบายน้ำในพื้นที่ตอนล่างได้ด้วย

“น้ำเหนือ” คืออะไร

คำว่า “น้ำเหนือ” ใช้กล่าวถึงน้ำจากพื้นที่ตอนบนที่ไหลมาตามระบบลำน้ำลงสู่พื้นที่ตอนล่าง ปริมาณน้ำที่ไหลลงมาจึงเป็นหนึ่งในข้อมูลสำคัญที่ต้องติดตาม โดยเฉพาะในช่วงที่มีฝนตกมากหรือมีน้ำสะสมอยู่ในลุ่มน้ำตอนบน

โดยหากมีน้ำเหนือไหลลงมาปริมาณมาก ระดับน้ำในแม่น้ำก็สามารถเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย และเมื่อมีปริมาณมากเกินกว่าที่ลำน้ำจะรองรับได้ ก็อาจทำให้เกิดน้ำล้นตลิ่งในบางพื้นที่ด้วย

“น้ำทะเลหนุน” คืออะไร

ส่วนคำว่า "น้ำทะเลหนุน" เกี่ยวข้องกับช่วงที่ระดับน้ำทะเลสูงและส่งผลต่อระดับน้ำบริเวณปากแม่น้ำและแม่น้ำตอนล่าง โดยไม่ได้หมายถึง “น้ำทะเลสูงขึ้น” แต่ยังเกี่ยวข้องกับการระบายน้ำจากแม่น้ำออกสู่ทะเลด้วย เพราะในช่วงที่ระดับน้ำบริเวณปลายทางสูง การระบายน้ำอาจทำได้ช้าลง นี่จึงเป็นเหตุผลที่หน่วยงานบริหารจัดการน้ำต้องติดตามจังหวะน้ำทะเลขึ้น-ลงควบคู่ไปกับปริมาณน้ำในแม่น้ำ

ถ้าจะเทียบกับน้ำเหนือให้เห็นภาพ น้ำเหนือเป็นเรื่องของน้ำที่ไหลมาจากตอนบน ส่วนน้ำทะเลหนุนเป็นปัจจัยจากระดับน้ำบริเวณปลายทางที่ส่งผลต่อการระบายน้ำนั่นเอง

ทำไมต้องกังวลเมื่อ “น้ำเหนือ + น้ำทะเลหนุน”

จุดนี้เป็นส่วนที่ทำให้สองคำซึ่งดูเหมือนไม่เกี่ยวกัน กลายเป็นเรื่องที่มักถูกพูดถึงพร้อมกันในรายงานสถานการณ์น้ำ ให้น้องๆ ลองนึกภาพแม่น้ำเป็นเส้นทางที่นำน้ำจากพื้นที่ตอนบนไหลลงไปสู่ปลายทางนะคะ หากช่วงนั้นมีน้ำจากตอนบนไหลลงมามาก ขณะเดียวกันระดับน้ำทะเลบริเวณปลายทางก็อยู่ในช่วงหนุนสูง การระบายน้ำบริเวณตอนล่างอาจทำได้ช้าลง

เมื่อสองปัจจัยเกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกัน การประเมินสถานการณ์จึงไม่สามารถดูเฉพาะว่า น้ำเหนือมาเยอะแค่ไหน แต่ต้องดูประกอบกันทั้งปริมาณน้ำจากตอนบน ระดับน้ำในแม่น้ำ และระดับน้ำทะเล โดยเฉพาะในพื้นที่ตอนล่างและพื้นที่ลุ่มต่ำริมแม่น้ำ  เพื่อประเมินสถานการณ์พื้นที่ที่อาจเสี่ยงน้ำท่วมหรือน้ำรอการระบายนั่นเองค่ะ