หมายเรียก-หมายศาล-หมายจับ ต่างกันอย่างไร
เรื่องกฎหมายใกล้ตัวที่ทุกคนควรรู้!
เมื่อพูดถึงเรื่องกฎหมาย น้องๆ ชาว Dek-D หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า “หมายเรียก” “หมายศาล” หรือ “หมายจับ” ผ่านข่าวสารต่างๆ กันบ้าง แต่รู้หรือไม่ว่าหมายทั้ง 3 ประเภทนี้มีความหมายและผลทางกฎหมายแตกต่างกันค่ะ และการได้รับหมายก็ไม่ได้หมายความว่าเราทำผิดกฎหมายเสมอไป ที่แน่ๆ ไม่อยากได้สัก “หมาย” เลยใช่ไหมล่ะ?
1. หมายเรียก คืออะไร ได้รับแล้วต้องไปตามหมายเรียกไหม
หมายเรียก คือ หนังสือที่ออกโดยเจ้าหน้าที่หรือศาลซึ่งมีอำนาจตามกฎหมาย เพื่อเรียกให้บุคคลไปพบหรือเข้าร่วมกระบวนการทางกฎหมาย เช่น ไปให้ปากคำในฐานะพยาน หรือไปรับทราบข้อกล่าวหาในฐานะผู้ต้องหา
หมายเรียกอาจออกโดยพนักงานสอบสวน เจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจตามกฎหมาย หรือศาล แล้วแต่กรณี
การได้รับหมายเรียกไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นกระทำความผิดเสมอไป เพราะอาจถูกเรียกไปให้ข้อมูลในฐานะพยานก็ได้
ถ้าได้รับหมายเรียกแล้วไม่ไป จะเกิดอะไรขึ้น
ผู้ได้รับหมายเรียกควรไปตามวัน เวลา และสถานที่ที่ระบุไว้ หากมีเหตุจำเป็นที่ไม่สามารถไปได้ ควรรีบติดต่อเจ้าหน้าที่ผู้ออกหมายเพื่อชี้แจงเหตุผลและดำเนินการตามขั้นตอนที่เกี่ยวข้อง
สำหรับคดีอาญา หากผู้ต้องหาไม่มาตามหมายเรียกโดยไม่มีเหตุอันสมควร กฎหมายให้สันนิษฐานว่าอาจมีพฤติการณ์หลบหนี ซึ่งอาจเป็นเหตุให้เจ้าหน้าที่ร้องขอต่อศาลเพื่อออกหมายจับได้ หากเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย
ทั้งนี้ ไม่มีกฎทั่วไปว่าต้องออกหมายเรียกครบ 2 ครั้งก่อนจึงจะขอหมายจับได้เสมอไปค่ะ
2. หมายศาล คืออะไร ทำไมได้รับแล้วไม่ควรเพิกเฉย
หมายศาล เป็นคำเรียกทั่วไปของเอกสารหรือหมายที่ออกโดยศาล เพื่อแจ้งให้บุคคลดำเนินการบางอย่างตามกระบวนการยุติธรรม
หมายศาลมีหลายประเภท เช่น หมายเรียกจำเลย หมายนัดพิจารณาคดี หมายจับ หรือหมายค้น ซึ่งแต่ละประเภทมีวัตถุประสงค์และผลทางกฎหมายแตกต่างกัน
ดังนั้น การได้รับหมายศาลไม่ได้หมายความว่าจะต้องถูกจับกุมหรือจำคุกเสมอไป แต่ต้องตรวจสอบก่อนว่าเป็นหมายประเภทใด และศาลกำหนดให้ดำเนินการอะไร
ถ้าได้รับหมายศาลแล้วไม่ไป จะเกิดอะไรขึ้น
ผลที่ตามมาขึ้นอยู่กับประเภทคดีและรายละเอียดของหมาย เช่น
- คดีแพ่ง หากเป็นจำเลยแล้วไม่ยื่นคำให้การหรือไม่ไปศาลตามขั้นตอนที่กำหนด อาจถูกพิจารณาว่าขาดนัดยื่นคำให้การหรือขาดนัดพิจารณา ทำให้เสียโอกาสในการต่อสู้คดี และศาลอาจดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปตามกฎหมาย
- คดีอาญา หากเป็นจำเลยหรือพยานที่มีหน้าที่ต้องมาศาล แต่ไม่มาตามนัดโดยไม่มีเหตุอันสมควร อาจมีผลทางกฎหมาย เช่น ศาลอาจพิจารณาออกหมายจับเมื่อเข้าเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
เมื่อได้รับหมายศาล จึงควรอ่านรายละเอียดให้ครบถ้วน ตรวจสอบกำหนดเวลา และปรึกษาทนายความหากไม่แน่ใจเกี่ยวกับสิทธิหรือหน้าที่ของตนเองค่ะ
3. หมายจับ คืออะไร ได้รับหมายจับแล้วจะเกิดอะไรขึ้น
หมายจับ คือ หมายที่ออกโดยศาล เพื่อให้อำนาจเจ้าหน้าที่จับกุมบุคคลตามที่ระบุไว้ในหมาย และนำตัวเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม
โดยทั่วไป ตำรวจหรือพนักงานสอบสวนไม่สามารถออกหมายจับเองได้ แต่สามารถยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอออกหมายจับเมื่อมีเหตุและหลักฐานตามที่กฎหมายกำหนด
เหตุที่อาจนำไปสู่การออกหมายจับ เช่น
- มีหลักฐานตามสมควรว่าบุคคลนั้นน่าจะกระทำความผิดอาญาที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงเกิน 3 ปี
- มีหลักฐานตามสมควรว่าน่าจะกระทำความผิดอาญา และมีเหตุอันควรเชื่อว่าจะหลบหนี ยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน หรือก่อเหตุอันตรายอื่น
- ผู้ต้องหาไม่มาตามหมายเรียกหรือตามนัดโดยไม่มีเหตุอันสมควร จนเข้าเงื่อนไขที่กฎหมายให้สันนิษฐานว่าอาจหลบหนี
หากมีหมายจับ เจ้าหน้าที่สามารถจับกุมได้ทันทีหรือไม่
เจ้าหน้าที่สามารถดำเนินการจับกุมตามหมายจับได้ โดยต้องปฏิบัติตามขั้นตอนและเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด รวมถึงข้อจำกัดเกี่ยวกับสถานที่และวิธีการจับกุม
อย่างไรก็ตาม การถูกออกหมายจับไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นมีความผิดแล้ว เพราะการพิจารณาว่ามีความผิดหรือไม่ยังต้องเป็นไปตามกระบวนการยุติธรรม
นอกจากนี้ กฎหมายยังเปิดช่องให้เจ้าหน้าที่จับกุมบุคคลโดยไม่มีหมายจับได้ในบางกรณี เช่น การกระทำความผิดซึ่งหน้า หรือกรณีอื่นที่กฎหมายกำหนด
นอกจากนี้ ยังมีคำว่า หมาย... อีกหลายคำที่เกี่ยวกับกฎหมาย มาดูตัวอย่างกันค่ะ
- หมายค้น หมายที่ศาลออกเพื่อให้เจ้าหน้าที่มีอำนาจเข้าตรวจค้นสถานที่ บุคคล หรือสิ่งของตามวัตถุประสงค์และเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
- หมายขัง หมายที่ศาลออกเพื่อให้ควบคุมตัวผู้ต้องหาหรือจำเลยไว้ระหว่างดำเนินคดีตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด
- หมายจำคุก หมายที่ศาลออกเพื่อให้เจ้าหน้าที่นำตัวบุคคลไปรับโทษจำคุกตามคำพิพากษาหรือคำสั่งศาล
- หมายปล่อย หมายที่ศาลออกเพื่อให้เจ้าหน้าที่ปล่อยตัวบุคคลที่ถูกควบคุมหรือคุมขัง เมื่อมีเหตุให้ปล่อยตัวตามกฎหมาย
- หมายนัด เอกสารที่ศาลออกเพื่อแจ้งให้คู่ความ พยาน หรือผู้เกี่ยวข้องมาศาลตามวันและเวลาที่กำหนด เช่น นัดไกล่เกลี่ยหรือนัดพิจารณาคดี
- หมายเรียกพยาน หมายที่ออกเพื่อให้บุคคลมาให้ถ้อยคำหรือเบิกความในฐานะพยานต่อเจ้าหน้าที่หรือศาล
- หมายเรียกจำเลย หมายที่ศาลออกเพื่อเรียกบุคคลที่ถูกฟ้องเป็นจำเลยให้ดำเนินการตามกระบวนพิจารณาคดี
- หมายบังคับคดี หมายที่ศาลออกเพื่อให้ดำเนินการบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งศาล เช่น ยึดหรืออายัดทรัพย์สินตามเงื่อนไขของกฎหมาย
หมายเหตุ หมายค้น หมายขัง หมายจำคุก และหมายปล่อย เป็นประเภทของหมายอาญาที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ส่วนคำอื่นๆ เป็นเอกสารหรือหมายในกระบวนการทางกฎหมายที่มีวัตถุประสงค์แตกต่างกันค่ะ
ที่มา
https://www.drthawip.com/book/export/html/1377https://tiwanonlaw.com/summons/https://thac.or.th/th/posts/writ-importance-and-what-to-dohttps://justicechannel.org/read/justice-litigation/law-vocab-11https://lawnode.org/eli/th/code/2477/code_crmc_2477/section/60
0 ความคิดเห็น