อายัดทรัพย์ VS ยึดทรัพย์ ต่างกันอย่างไร ถูกอายัดทรัพย์หรือยึดทรัพย์แล้วจะได้คืนไหม

อายัดทรัพย์ VS ยึดทรัพย์ ต่างกันอย่างไร 

ในคดีอาญา เช่น ฉ้อโกง ฟอกเงิน เจ้าหน้าที่มีสิทธิยึดหรืออายัดทรัพย์อะไรได้บ้าง 

ถูกอายัดทรัพย์หรือยึดทรัพย์แล้วจะได้คืนไหม

เวลาเห็นข่าวคดีอาญาที่เกี่ยวข้องกับการฉ้อโกงหรือฟอกเงิน น้องๆ ชาว Dek-D.com หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า “อายัดทรัพย์” หรือ “ยึดทรัพย์” โดยเฉพาะเมื่อมีการตรวจสอบเส้นทางการเงินหรือทรัพย์สินที่สงสัยว่าเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด แต่รู้ไหมว่า 2 คำนี้มีความหมายและวิธีดำเนินการแตกต่างกันค่ะ ส่วนจะต่างกันอย่างไรไปทำความเข้าใจพร้อมกันเลยค่ะ

อายัดทรัพย์ คืออะไร

อายัดทรัพย์ คือ การใช้มาตรการทางกฎหมายเพื่อจำกัดสิทธิในการโอน จำหน่าย หรือจัดการทรัพย์สินตามขอบเขตคำสั่งอายัด โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันไม่ให้ทรัพย์สินที่อาจเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดถูกยักย้าย ปกปิด หรือซ่อนเร้นระหว่างการตรวจสอบ

ทั้งนี้ การอายัดทรัพย์ไม่ได้หมายความว่าเจ้าหน้าที่ต้องนำทรัพย์สินออกจากการครอบครองของเจ้าของเสมอไป แต่เป็นการจำกัดสิทธิตามคำสั่งที่ออกโดยผู้มีอำนาจตามกฎหมาย

ยึดทรัพย์ คืออะไร

ยึดทรัพย์ คือ การที่เจ้าหน้าที่ใช้อำนาจตามกฎหมายเข้าควบคุมทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องกับคดี โดยอาจมีวัตถุประสงค์เพื่อเก็บรักษาไว้เป็นพยานหลักฐาน หรือดำเนินการตามมาตรการเกี่ยวกับทรัพย์สินที่อาจเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด

อย่างไรก็ตาม การยึดทรัพย์เพื่อเป็นพยานหลักฐานในคดีอาญา กับการยึดทรัพย์สินตามกฎหมายฟอกเงิน มีวัตถุประสงค์และขั้นตอนทางกฎหมายแตกต่างกันอีกดังนี้

อายัดทรัพย์ VS ยึดทรัพย์ ต่างกันตรงไหน

ความแตกต่างสำคัญอยู่ที่วิธีการจัดการทรัพย์สิน โดย การอายัดเน้นจำกัดสิทธิในการจัดการทรัพย์สิน ส่วนการยึดเป็นการเข้าควบคุมทรัพย์สินตามกฎหมาย

ทั้งนี้ ไม่ใช่ว่าเมื่อบุคคลถูกกล่าวหาว่ากระทำความผิด เจ้าหน้าที่จะสามารถยึดหรืออายัดทรัพย์สินทั้งหมดได้ทันทีนะคะ เพราะต้องมีอำนาจและเข้าเงื่อนไขตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องด้วย 

คดีฉ้อโกงหรือฟอกเงิน เจ้าหน้าที่อายัดทรัพย์ได้เลยไหม

การมีคดีอาญาไม่ได้หมายความว่าจะต้องมีการยึดหรืออายัดทรัพย์สินทุกครั้ง แต่ต้องพิจารณาข้อเท็จจริง พยานหลักฐาน และเงื่อนไขตามกฎหมาย

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่คดีฉ้อโกงทุกกรณีจะเข้าข่ายความผิดมูลฐานตามกฎหมายฟอกเงิน เช่น กฎหมายกำหนดให้ความผิดเกี่ยวกับการฉ้อโกงประชาชนเป็นความผิดมูลฐานประเภทหนึ่ง จึงต้องพิจารณาลักษณะความผิดเป็นรายกรณี

ถูกยึดหรืออายัดทรัพย์ จะได้คืนไหม

มีโอกาสได้คืน หากเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย โดยเจ้าของทรัพย์หรือผู้มีสิทธิอาจยื่นคำร้องตามกระบวนการที่เกี่ยวข้อง ดังนี้

• กรณีอายัดทรัพย์ตามกฎหมายฟอกเงิน ผู้ถูกสั่งยึดหรืออายัด หรือผู้มีส่วนได้เสีย สามารถแสดงหลักฐานว่าทรัพย์สินไม่เกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด เพื่อขอเพิกถอนคำสั่งตามมาตรา 48 ได้
• กรณียึดทรัพย์ไว้เป็นพยานหลักฐานในคดีอาญา เจ้าของหรือผู้มีสิทธิอาจยื่นคำร้องเพื่อขอรับทรัพย์สินไปดูแลหรือใช้ประโยชน์ระหว่างการสอบสวนได้ ตามเงื่อนไขของประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 85/1
• กรณีมีการร้องขอให้ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดินตามกฎหมายฟอกเงิน เจ้าของหรือผู้มีส่วนได้เสียอาจยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อแสดงสิทธิของตนตามเงื่อนไขกฎหมาย

นอกจากนี้ กฎหมายฟอกเงิน มาตรา 49/1 ยังเปิดโอกาสให้มีการนำทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิดไปคืนหรือชดใช้ให้แก่ผู้เสียหาย โดยต้องผ่านกระบวนการยื่นคำร้องและคำสั่งศาลตามที่กฎหมายกำหนดค่ะ

ดังนั้น การยึดหรืออายัดทรัพย์จึงไม่ใช่การริบทรัพย์โดยอัตโนมัติ และไม่ได้หมายความว่าทรัพย์สินจะต้องตกเป็นของแผ่นดินเสมอไป

สุดท้ายนี้ เสพข่าวกันอย่างมีสตินะคะ และอย่าลืมติดตามดราม่าพร้อมหาความรู้เรื่องกฎหมายไว้ด้วย เพื่อวันหน้าเราจะได้ไม่ตกเป็นผู้เสียหายเสียเองค่ะ