ระวัง..โรคสายพันธุ์ใหม่..คนไหนเลี้ยงสัตว์ต้องอ่าน..

ไม่อยากพูดให้น่ากลัวนะครับ...แต่จากได้ตามข่าวอยู่ทุกวันทราบมาว่าช่วงนี้ทางกรมควบคุมโรคเขาได้ตรวจพบเชื้อโรคชนิดใหม่ ซึ่งเป็นเชื้อโรคที่ติดมากับสัตว์นำเข้าจากต่างประเทศ เช่นพวก กิ้งก่า อีกัวน่า ที่ชอบเลี้ยงกันนั่นแหละครับ...ซึ่งเราควรจะทราบและป้องกันไว้ด้วย...ส่วนรายละเอียดของโรคนี้จะเป็นยังไงไปตามได้จากข่าวเลยครับ...

หลังจากที่ นพ.ธวัช  สุนทราจารย์ อธิบดีกรมควบคุมโรค ระบุว่ามีการตรวจพบ “โรคทูลารีเมีย” เป็นครั้งแรกในเมืองไทย โดยติดต่อจาก “สัตว์ฟันแทะ” เช่น กระต่ายหนู โค และสุนัข เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลประจวบคีรีขันธ์ และเสียชีวิตในเวลาต่อมา นับเป็นคนไทยรายแรกถูกโรคชนิดนี้คร่าชีวิต ข้อเท็จจริงดังกล่าวสร้างความตื่นกลัวในแวดวงสัตว์เลี้ยงบ้านเราไม่น้อย

หากย้อนไปในรอบกว่า10 ปีที่ผ่านมา พบว่าวงการสัตว์เลี้ยง และผู้นิยมสัตว์แปลกในเมืองไทย มีการสั่งนำเข้าสัตว์แปลกหลากหลายพันธุ์ที่ไม่มีในบ้านเรา หรือที่เรียกว่า "เอเลี่ยน" เช่น งูตระกูลนอร์มอล บอล จากทวีปแอฟริกา ซึ่งบางชนิดมูลค่าสูงถึงตัวละ 1.2-2.8 แสนบาท หนูไร้ขน หรือ หนูลาวาเดือดจากสหรัฐอเมริกาตัวละ 1 หมื่นบาท กระต่ายเนเธอร์แลนด์ ดวอฟ ซึ่งพันธุ์กระต่ายพื้นเมืองของประเทศเนเธอร์แลนด์จิ้งจกสีใบไม้ หรือ เดย์เก๊กโก้ จากมาดากัสการ์ ซื้อขายในตลาดสัตว์เลี้ยงเมืองไทยตัวละ1,000 บาท กิ้งก่าเวลด์คามิเลี่ยน นำเข้าจากดินแดนทวีปแอฟริกาดวงตาของมันสามารถกลอกกลิ้งไปมาได้ 180 องศา และ กิ้งก่าเบียดดราก้อน เจ้าของฉายา "กิ้งก่าเคราดำ" มีถิ่นเกิดในแถบทะเลทรายทวีปออสเตรเลีย

 

นอกจากนี้ยังมี กบอาร์ติน่า ฮอน ฟร็อก มีถิ่นกำเนิดในประเทศแถบอเมริกาใต้ไม่ว่าจะเป็น บราซิล อาร์เจนตินา หรือปารากวัย มูลค่าตั้งแต่ตัวละ 800 บาท ไปจนถึงตัวละ 3 หมื่นบาทแม้แต่สุนัข พันธุ์เกรย์ฮาวนด์ จากออสเตรเลีย เจ้าของฉายาฟอร์มูลา-วันแห่งโลกสุนัข สนนราคานับแสนบาท ปลาอัลลิเกเตอร์งวงช้าง จากประเทศปาปัวนิวกินี มูลค่ากว่า 2 ล้านบาทและ แมวเบงกอลสายพันธุ์อเมริกา ตัวละ4.5-8 หมื่นบาท

แม้ว่ายังไม่มีข้อมูลทางการแพทย์ยืนยันชัดเจนว่าการนำเข้าสัตว์เหล่านั้น สร้างผลกระทบหรือเกิดโรคระบาดจากสัตว์สู่สัตว์ หรือสัตว์สู่คน อีกทั้งเจ้าหน้าที่รับผิดชอบมีความเชี่ยวชาญเกี่ยวกับสัตว์ต่างถิ่นเหล่านี้มากน้อยเพียงใด ทว่าที่ผ่านมาหลายฝ่ายมักมองข้ามประเด็นที่ว่านี้ เนื่องจากมองในเชิงพาณิชย์เป็นหลัก อีกทั้งกระบวนการนำเข้าสัตว์แปลกจากต่างแดน ก็ไม่ซับซ้อน หลักๆ สั่งตรงจากสหรัฐอเมริกา และเนเธอร์แลนด์ โดยอาศัยการขนส่งทางอากาศ และมี "ชิปปิ้ง" เป็นตัวประสานงาน

 

          เจ้าของฟาร์มสัตว์เลี้ยงและนำเข้าสัตว์แปลกแห่งหนึ่งย่านบางกะปิ กรุงเทพฯ อธิบายว่า การนำเข้าสัตว์จากต่างประเทศไม่ยาก อย่างตนเองนำเข้างู ตระกูลนอร์มอล บอล และแมวเบงกอล สายพันธุ์อเมริกา เริ่มจากติดต่อขอเอกสารอิมพอร์ตเพอร์มิตจากฟาร์มในอเมริกา และประสานการเข้ากับทางการไทย เพื่อขออนุญาตนำเข้าสัตว์เลี้ยง หากเป็นสัตว์แปลกที่ไม่มีในประเทศไทย ต้องไปติดต่อกรมป่าไม้ ตรวจสอบว่าสัตว์ชนิดนั้นถูกขึ้นบัญชีไซเตสหรือไม่ ซึ่งกรมป่าไม้จะออกใบรับรองให้ พร้อมทั้งจดชื่อสัตว์ชนิดนั้นเป็นชื่อทางวิทยาศาสตร์

"สัตว์บางชนิดใช้เวลาติดต่อนานถึง 2 เดือน กว่าจะได้รับอนุญาตนำเข้า แต่บางชนิดใช้เวลาเพียง 2 สัปดาห์เท่านั้น เมื่อนำเข้าซึ่งส่วนใหญ่มาทางเครื่องบิน ตามระบบคาร์โก้ เราต้องไปรับสัตว์ที่เขตปลอดภาษีอากรของสนามบินสุวรรณภูมิ ซึ่งก่อนนำสัตว์ออกมาต้องผ่านการตรวจโรคจากด่านของกรมปศุสัตว์ แต่บางครั้งหากสัตว์เข้ามาในเวลานอกเหนือเวลาทำการ อาจจะไม่มีเจ้าหน้าที่คอยตรวจ ต้องรอจนวันรุ่งขึ้น หรือบางคนก็อาศัยเส้นสายนำออกมาได้ แต่เท่าที่สังเกตบางรายก็ทิ้งสัตว์ อย่าง เต่าหรือสุนัขไว้ที่ด่านจำนวนมาก ไม่แน่ใจว่าเพราะอะไร หรือเขาทำผิดกฎข้อไหน ปัญหาคือ เมื่อสัตว์ถูกทิ้งไม่แน่ใจว่าเจ้าหน้าที่ดำเนินการอย่างไรต่อ หากนำไปปล่อยทิ้งก็ไม่รู้ว่าจะมีปัญหาต่อระบบนิเวศหรือไม่ รวมทั้งมีผลต่อการเกิดโรคระบาดหรือไม่" เจ้าของฟาร์มสัตว์แปลก กล่าว

 

          แหล่งข่าวรายเดิมบอกอีกว่า ในวงการนำเข้าสัตว์เลี้ยงชิปปิ้งถือว่ามีบทบาทสำคัญมาก หากต้องการความสะดวกในการผ่านด่าน ก็ต้องอาศัยศักยภาพของกลุ่มคนเหล่านี้ ซึ่งเขาสามารถพาเดินเข้าไปรับสินค้าแบบไม่ต้องติดเงื่อนไขมากนัก แต่ผู้สั่งนำเข้าต้องเสียค่าใช้จ่ายให้ชิปปิ้งเฉลี่ยประมาณ 30 เปอร์เซ็นต์ จากมูลค่าสัตว์ที่นำเข้า

การสั่งนำเข้าสัตว์แปลกจากต่างประเทศอย่างต่อเนื่องนั้น

รศ.น.สพ.ปานเทพ   รัตนากร ผู้อำนวยการศูนย์เฝ้าระวังและติดตามโรคจากสัตว์ป่า สัตว์ต่างถิ่น และสัตว์อพยพ คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ตั้งข้อสังเกตว่า กระบวนการควบคุมการนำเข้าสัตว์จากต่างประเทศของหน่วยงานรัฐในปัจจุบัน ถือว่าอยู่ในระดับที่ดี และที่ผ่านมาแทบไม่พบว่ามีโรคระบาดร้ายแรงจากสัตว์นำเข้ามาสู่คน นอกจากผลกระทบระบบนิเวศ เช่น กรณีล่าสุด ปลาซัคเกอร์เป็นอีกบทเรียนหนึ่งที่สังคมไทยต้องระวังให้มาก เมื่อมันระบาดแล้วควบคุมได้ยาก

 

          "วันนี้เราอย่าเพิ่งมองข้ามไปถึงว่าเจ้าหน้าที่ด่านกักกันโรคมีความรู้เกี่ยวกับสัตว์ชนิดต่างๆ มากน้อยเพียงใด หรือสามารถรับมือได้หรือไม่ ผมอยากให้เรามองประเด็นที่ว่า ที่จริงแล้วเราใช้เครื่องมือ อุปกรณ์ บุคลากรที่มีอยู่ในระบบให้เกิดประโยชน์สูงสุดหรือไม่ ทุกวันนี้โลกพัฒนาไปมากเทคโนโลยีต่างๆ มันถึงกันหมด อยู่ที่ว่าเรารู้จักใช้ประโยชน์หรือไม่ เพราะหากใช้ไม่เต็มความสามารถ ถือว่าเสียโอกาสและอาจก่อปัญหาตามมาได้" รศ.น.สพ.ปานเทพกล่าว

ตราบใดที่กลุ่มผู้นิยมสัตว์แปลกในบ้านเรายังมีความต้องการ "เอเลี่ยน" ไว้ครอบครองตามกระแสแฟชั่น เชื่อว่าต้องมีการนำเข้าจากต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง ส่วนกระบวนการจะถูกกฎหมาย หรือลักลอบนำเข้านั้น คงต้องอาศัยกลไกการตรวจสอบจากภาครัฐเป็นตัวจักรสำคัญ เพราะถ้ามีการลักลอบนำเข้าจริง คงไม่มีใครกล้าการันตีได้ว่า "ปลอดภัย" จากโรคระบาดหรือไม่

พพี่ลาเต้ขอขอบคุณข้อมูลจากหนังสือพิมพ์คมชัดลึกพ