แฉ..'เด็กไทยเรียนฟรี' ถึงวันนี้ก็ยัง 'ไม่ฟรี'

พูดถึงเรื่องการเรียนฟรี ชาวเด็กดีเคยรู้สึกผิดสังเกตไหมครับ ว่าเราเรียนฟรีกันช่วงไหน เพราะเท่าที่จำได้ ตั้งแต่เรียนมาประถม ยันมัธยม ไม่มีระดับไหนเลยที่เรียนฟรี และวันนี้ พี่ลาเต้ ก็มีความจริง และคำตอบสำหรับเรื่องนี้มาฝากครับ

เป็นเรื่องที่มีการระบุไว้ชัดเจนในรัฐธรรมนูญมาเกินกว่าสิบปีแล้ว สำหรับการ “เรียนฟรี” ของเด็กและเยาวชนไทย ในรัฐธรรมนูญฉบับปี 2540 ในหมวดสิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทย ก็ระบุไว้ในมาตรา 43 และกับรัฐธรรมนูญปัจจุบัน ฉบับปี 2550 ในหมวดสิทธิและเสรีภาพในการศึกษา มาตรา 49 ก็ระบุไว้ตรงกันว่า...

“บุคคลย่อมมีสิทธิเสมอกันในการรับการศึกษาไม่น้อยกว่าสิบสองปี ที่รัฐจะต้องจัดให้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย” ...หรือพูดง่าย ๆ คือ “เรียนฟรี 12 ปี”มาถึงวันนี้เสียงโวย “เรียนฟรีไม่จริง” ยังดังไม่หยุด!!

“สมัยก่อนไม่มีนโยบายเรียนฟรี ค่าเทอมเด็กนักเรียนถูกเก็บครั้งเดียวจบ แต่พอมีนโยบายเรียนฟรี...แต่ไม่ฟรีจริง ไม่รู้ว่าฟรีแบบไหนถึงได้มีเรื่อง เก็บเงินค่าโน่นค่านี่จุกจิก เช่น ค่าเรียนเสริม ค่าสาธารณูปโภค ค่าข้อมูลสาร สนเทศ ค่าพัฒนาโรงเรียน ค่าคอมพิวเตอร์ แถมยังบังคับให้ซื้อทั้งหนังสือสมุดจากโรงเรียนด้วย” ...เป็นเสียงสะท้อนในช่วงเปิดเทอมปีนี้ของ ผิน ผู้ปกครองอาชีพหาเช้ากินค่ำที่มีลูกอยู่ในวัยเรียนสองคน

ผู้ปกครองรายนี้ยังบอกด้วยว่า... ตนเองเป็นคนหาเช้ากินค่ำ ความรู้น้อย ก็อยากให้ลูกได้เรียน อยากให้ลูกมีอนาคตที่ดี ได้ทำงานมีเงินเดือน ไม่ต้องลำบากเหมือนพ่อแม่ ก็ต้องไปกู้ไปยืมเงินคนอื่นเขามาให้ลูกเรียนหนังสือ ทั้ง ๆ ที่เมืองไทยมีนโยบายเรียนฟรี ก็อยากให้ผู้มีอำนาจของบ้านเมืองหันมาสนใจปัญหานี้ด้วย

 

ด้าน เสริมศรี อาชีพแม่ค้าขายอาหารตามสั่งซึ่งก็มีลูกวัยเรียน สะท้อนว่า... เมืองไทยมีนโยบายเรียนฟรี ที่จริงน่าจะช่วยให้ผู้ปกครองเสียค่าใช้ จ่ายในเรื่องการศึกษาของลูกน้อยลง แต่กลับตรงข้าม ผู้ปกครองต้องเสียค่าใช้จ่าย เพิ่มมากขึ้น เพราะ ทางโรงเรียนอ้างว่าต้องมีค่าใช้จ่ายในการพัฒนาเด็กพัฒนาโรงเรียนและบุคลากรครู จึงขอให้ผู้ปกครองช่วยบริจาค เช่น ค่าทรัพยากรการ ศึกษา-ค่าสาธารณูปโภค 2,700 บาท, บริจาคสงเคราะห์ส่วนต่าง ๆ อีก 1,500 บาท, บริจาคนำเงินเข้ากองทุนเพื่อการศึกษา-พัฒนาเด็ก 1,700 บาท, บริจาคสร้างโรงอาหารอเนกประสงค์ 5,000 บาท, บริจาคค่าน้ำ-ค่าไฟ 1,500 บาท, ค่าตรวจสุขภาพ 200 บาท

“รวมแล้วเงินบริจาคน่าจะมากกว่าต้องเสียค่าเทอมเสียอีก เมื่อตอน เปิดเทอมเงินที่เก็บเตรียมไว้ใช้เรื่องเรียนของลูกก็ไม่พอ เรื่องนี้ผู้ปกครองที่มีลูกเรียนในโรงเรียนอื่นก็บ่นคล้าย ๆ กัน แล้วก็ไม่เห็นว่าผู้ที่เกี่ยวข้องจะจริงใจแก้ไขปัญหาให้เด็กได้เรียนฟรีกันจริง ๆ เสียที” ...เสริมศรีระบุ ก็เป็นตัวอย่าง “เรียนฟรีไม่จริง” ที่โวยกันอีกในปีนี้...

ทั้งนี้ กับเรื่องนี้ พญ.กมลพรรณ ชีวพันธุศรี ในฐานะประธานเครือข่ายพ่อแม่เยาวชนเพื่อการปฏิรูปการศึกษา บอกว่า... การเรียนฟรีวันนี้ยังเป็นแค่นโยบายที่ดูสวยหรูแต่ไม่มีผลในทางปฏิบัติ เรียกได้ว่าเรียนฟรีไม่มีจริง แถมทำให้ผู้ปกครองเดือดร้อนมากขึ้นด้วย เพราะเป็นการเพิ่มภาระมากขึ้นกว่าเดิม เนื่องจาก พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ 2542 ถูกตีความแบบศรีธนญชัย เพื่อให้โรงเรียนสามารถหารายได้อื่น ๆ ได้ นอกเหนือจากงบประมาณอุดหนุนให้เด็กนักเรียนรายหัวปกติที่ได้จากรัฐบาล

พญ.กมลพรรณ ระบุว่า... รัฐบาลมีงบประมาณเป็นรายหัวมาให้กว่า 3 แสนล้าน แต่บางครั้งทางโรงเรียนกระทำโดยพละการ โดยเป็นผู้กำหนดค่าใช้จ่ายเอง เป็นเรื่องไม่ถูกต้อง กลายเป็นช่องว่าง ซึ่ง ค่าสาธารณูปโภคต่าง ๆ ค่าครูสอนพิเศษ ค่าซ่อมแซม ค่าประกันสุขภาพ ควรจะรวมอยู่ในงบประมาณ รายหัวที่รัฐบาลให้มา แต่บางโรงเรียนยังมีการเรียกเก็บจากผู้ปกครองอีก ถือเป็น การเก็บซ้ำซ้อน เป็นเรื่องไม่ถูกต้อง

ขณะนี้มีผู้ปกครองร้องเรียนเข้ามาเยอะมาก ว่าแม้ทางโรงเรียนจะ ไม่เก็บค่าเล่าเรียน แต่เรียกเก็บค่าใช้จ่ายจุกจิกมากมายหลายรายการ ดูแล้วเป็น การเก็บค่าใช้จ่ายเกินจริง ซึ่งผู้ปกครองควรจะถามโรงเรียนในภายหลังว่าเอาไปทำอะไรบ้าง และหากจะเล่นกันทางกฎหมายก็สามารถทำได้ “แต่เพราะเด็กอยู่ในกำมือของโรงเรียน ผู้ปกครองกลัวว่าลูกจะมีปัญหาจึงต้องจำยอม” เช่น ค่าสมาชิกผู้ปกครอง, ค่าทำวารสารโรงเรียน, ค่าน้ำ-ค่าไฟ, ค่าทำความสะอาด, ค่าป้องกันอุบัติเหตุ, ค่าสร้างอาคาร เป็นต้น

กับการแก้ปัญหานี้ พญ.กมลพรรณ มองว่า... ควรต้องมีการออกกฎกระทรวงกำหนดให้โรงเรียนใช้จ่ายได้เท่าไหร่-ไม่เกินเท่าไหร่  ต้องชัดเจน ไม่ใช่ โรงเรียนจะเอาอย่างไรก็ได้โดยไม่มีการควบคุม และต้องชี้แจงงบรายหัวที่เก็บจาก ผู้ปกครองว่าในเดือนที่ผ่านมานำไปใช้อะไรบ้าง ขณะที่เงินค่าใช้จ่ายของรัฐบาลที่ให้มานั้นควรใช้เป็นคูปอง เมื่อผู้ปกครองให้ลูกไปโรงเรียนก็หักไป เหล่านี้จะทำ ให้โรงเรียนเกิดการแข่งขันประสิทธิภาพผู้บริหาร

“ตอนนี้ยังไม่มีองค์กรไหนช่วยดูแลปัญหาเรื่องนี้ ผู้ปกครองจึงต้องรวมกลุ่มแล้วพูดจากันจริงจัง เท่าที่ทราบจากผู้ปกครองตอนนี้ไม่มีใครหวังพึ่งรัฐบาลว่าจะช่วยเหลือได้แค่ไหน อย่างไร เพราะการเมืองยังมัวแต่ทะเลาะกัน ถกเถียงกัน ประท้วงกันเรื่องรัฐธรรมนูญ ขณะที่เรื่องปากท้องประชาชน สินค้า แพง น้ำมันแพง ตอนนี้เดือดร้อนกันไปมากแค่ไหนแล้ว?” ...ประธานเครือข่าย พ่อแม่เยาวชนเพื่อการปฏิรูปการศึกษากล่าว

พพี่ลาเต้ขอขอบคุณข้อมูลจากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์พ