ชีวประวัติศ.ศิลป์ พีระศรี ปูชนียบุคคลแห่งวงการศิลปะไทย

มหาวิทยาลัยศิลปากร นับเป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่แห่งหนึ่งในประเทศไทย และเมื่อกล่าวถึงมหาวิทยาลัยศิลปากรแล้ว น้องๆหลายคนคงจะคุ้นชื่อของ "ศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรี" ด้วยเช่นกัน แต่จะมีสักกี่คนที่ทราบประวัติของท่าน วันนี้พี่ปาล์มได้อ่านหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ และเห็นบทความเกี่ยวกับประวัติของท่าน น่าสนใจมากทีเดียวค่ะ และพี่ปาล์มก็นำมาฝากน้องๆในวันนี้ด้วยเช่นกัน ไปอ่านกันเลยค่ะ

ศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรี เดิมชื่อ ‘คอร์ราโด เฟโรชี’ (Corrado Feroci) เป็นชาวอิตาลี สัญชาติไทย เกิดเมื่อวันที่ 15 กันยายน พ.ศ.2435 ที่เมืองฟลอเรนซ์ ประเทศอิตาลี บิดาชื่อ อาตูโด เฟโรชี (Artudo Feroci) และมารดาชื่อ ซานติน่า เฟโรชี (Santina Feroci)

ในวัยเรียน ท่านเข้าศึกษาด้านศิลปะในโรงเรียนราชวิทยาลัยศิลปแห่งนครฟลอเรนซ์ (The Royal Academy of Art of Florence) จนจบหลักสูตรวิชาช่าง 7 ปี มีผลการเรียนเป็นที่ 1 ของรุ่น ได้รับประกาศนียบัตรช่างปั้นช่างเขียน และเมื่ออายุ 23 ปี สามารถสอบผ่านเป็นศาสตราจารย์ของสถาบันดังกล่าว มีความรอบรู้ทางด้านประวัติศาสตร์ศิลปวิจารณ์และปรัชญา อีกทั้งมีความสามารถทางด้านประติมากรรมและจิตรกรรม

ต่อมาในปี พ.ศ.2466 ท่านชนะการประกวดการออกแบบเหรียญเงินตราสยามที่จัดขึ้นในยุโรป จึงเดินทางสู่แผ่นดินสยามเพื่อรับราชการเป็นช่างปั้นประจำกรมศิลปากรในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) และได้รับการแต่งตั้งเป็นอาจารย์สอนวิชาช่างปั้นหล่อ แผนกศิลปากรสถานแห่งราชบัณฑิตสภา

ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ปี พ.ศ.2485 ประเทศอิตาลีแพ้แก่ฝ่ายสัมพันธมิตร ทำให้ชาวอิตาเลียนในไทยตกเป็นเชลยของเยอรมันและญี่ปุ่น แต่รัฐบาลไทยขอคุมตัวศาสตราจารย์ คอร์ราโด เฟโรชี ไว้เอง โดยหลวงวิจิตรวาทการ ได้ดำเนินการขอโอนสัญชาติจากอิตาเลียนมาเป็นสัญชาติไทย และเปลี่ยนชื่อของท่านเป็น ‘ศิลป์ พีระศรี’ เพื่อคุ้มครองท่านไม่ให้ถูกเกณฑ์เป็นเชลยศึก

ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ได้ก่อตั้ง ‘โรงเรียนประณีตศิลปกรรม’ เพื่อวางหลักสูตรวิชาจิตรกรรมและประติมากรรมในไทย ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น ‘โรงเรียนศิลปากรแผนกช่าง’

ขณะนั้น ‘จอมพลป.พิบูลสงคราม’ ดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรี เห็นถึงความสำคัญของศิลปะว่าเป็นวัฒนธรรมสำคัญยิ่งสาขาหนึ่งของชาติ จึงมีคำสั่งให้ ‘พระยาอนุมานราชธน’ อธิบดีกรมศิลปากร ดำเนินการปรับปรุงหลักสูตรและตราพระราชบัญญัติยกฐานะโรงเรียนศิลปากรขึ้นเป็น ‘มหาวิทยาลัยศิลปากร’ มีคณะจิตรกรรมประติมากรรมเป็นคณะเดียวของมหาวิทยาลัย มีศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรี เป็นผู้สอนและดำรงตำแหน่งคณบดีคนแรก

ที่สำคัญ ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี เป็นบุคคลแรกที่เริ่มสร้างอนุสาวรีย์ขนาดใหญ่ขึ้นในไทยแทนการสั่งปั้นหล่อจากต่างประเทศ ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายของชาติได้มาก ท่านยังได้รับมอบหมายจากรัฐบาลไทยให้ออกแบบปั้นและควบคุมการหล่อพระราชานุสาวรีย์ และอนุสาวรีย์สำคัญของไทยหลายแห่ง อาทิ สร้างพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก, พระราชานุสาวรีย์สมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สวนลุมพินี, พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระมหาธีรราชเจ้า, พระบรมราชานุสาวรีย์พระเจ้าตากสินมหาราช, พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ดอนเจดีย์, อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี, อนุสาวรีย์ครูบาศรีวิชัย ดอยสุเทพ จ.เชียงใหม่ (เฉพาะศีรษะ) และออกแบบพระพุทธรูปปางลีลา พระประธานพุทธมณฑล

ทั้งนี้ ท่านยังเป็นบุคคลแรกที่เริ่มนำศิลปะชั้นสูงของไทยโบราณและศิลปะที่เป็นผลงานของศิลปินร่วมสมัยไทย ออกสู่สังคมระหว่างประเทศ ทำให้ชาวต่างประเทศได้เห็นถึงศิลปะของไทยทั้งแบบเก่าและแบบใหม่ ส่งผลให้ศิลปินไทยได้ปรากฏในวงการศิลปะระดับโลกอยู่เสมอ โดยเฉพาะผลงานของศิษย์รุ่นแรกๆ ของท่านต่างก็เคยได้รับรางวัลสำคัญในการประกวดศิลปะแห่งชาติมาแล้ว

ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ถึงแก่กรรมที่โรงพยาบาลศิริราช เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ.2505 สิริอายุ 69 ปี 7 เดือน 29 วัน นับเป็นชาวต่างชาติที่เห็นคุณค่าของศิลปะ และสร้างคุโณปการให้เกิดแก่วงการศิลปะไทยไว้อย่างน่ายกย่อง