ประเภทเเละลักษณะของดาบ สิ่งที่นักเขียนเเฟนตาซีในเด็กดีเกินครึ่งเข้าใจผิด!!

โดย repentant < My.iD >

     "คิดว่าดาบเคลมอร์หนักเท่าไหร่เทราซ่า?"
     "สักยี่สิบกิโลมั้ง กัซ"
     "เหอะๆๆๆๆ"

     สวัสดีอีกเเล้วขอรับ เนื่องจากหลายวันมานี้มีคนตั้งกระทู้เกี่ยวกับนิยายไทยค่อนข้างมากว่าทำไม ไม่ดัง ทำไมคนว่าไม่ดี วรรณกรรมขยะ ทำไมๆๆเเละทำไม...ข้าพเจ้าจึงขอเสนอความรู้รอบตัวรวมทั้งข้อเสนอเเนะเล็ก น้อยที่มีประโยชน์สำหรับผู้อ่านเเละเขียนได้ทราบ

     จริงๆงานวรรณกรรมก็เหมือนกับการทำกับข้าว ล้างส้วม หรือฆ่าคนนั่นเเหละครับ คือต้องการความละเมียดละไมใส่ใจต่อรายละเอียดเพื่อให้งานออกมาน่าเชื่อถือ เเละหนักเเน่น หากเราปล่อยปละละเลยด้านนี้เเล้ว...ความ'ชุ่ย'ก็อาจเเผ่ขยายไปถึงส่วนอื่น ของงาน ส่งผลให้ทุกอย่างล้มเป็นโดมิโนไปด้วย

     ความไม่ใส่ใจที่เห็นได้เด่นชัดมากๆอย่างหนึ่ง กลับเป็นของคู่กายตัวละครเเฟนตาซีเเทบทุกตัว...นั่นคือ"ดาบ"ไงละขอรับ

     ประเด็นดาบนี้นักเขียนไทย(เเละเทศ)หลายท่านมักไม่สนใจศึกษา น้ำหนัก รูปร่าง หรือวิธีใช้มาดีพอ ส่วนใหญ่ชอบเอาภาพติดตาที่ได้จากหนัง การ์ตูนญี่ปุ่น หรือข้อสรุปทึกทักเอาเองในหัวมาใส่นิยาย คนอ่านผ่านๆไม่คิดอะไรหรือเข้าใจผิดเหมือนกันก็อาจบอกว่าสนุก สมจริง ตรงนี้เป็นรสนิยมไม่ขอเถียง

     ...เเต่อย่างที่บอกนั่นเเหละครับ ความละเมียดละไม ใส่ใจต่อรายละเอียดเป็นคุณสมบัติหนึ่งที่ช่วยให้งานออกมาได้ดีมีคุณภาพ ไม่ควรที่จะปล่อยปละละเลยสักนิด

     งั้นมาเริ่มกันเลยนะครับ...หวังว่าจะช่วยเเก้ข้อเข้าใจผิดได้ไม่มากก็น้อย

     โดยทั่วไปเเล้ว ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับ'ดาบ' ที่พบเห็นทั่วไปคือ

     1.ดาบอัศวินหรือดาบยุคกลางนั้นมีน้ำหนักเยอะมาก บางเล่มอาจถึง 10-20 กิโลกรัม!!

     2.ดาบทุกประเภทไม่ว่าจะเป็น ดาบสั้น(short sword),ดาบมือครึ่ง(hand and a half sword หรือเรียกว่า bastard sword,long sword),ดาบสองมือ (two handed sword),เรเพียร์(rapier) เกิดขึ้นในยุคเดียวกัน!!

     3.ดาบสามารถสังหารอัศวินสวมเกราะเต็มยศได้ด้วยการฟัน ฉัวะเดียว!! (ตัวอย่าง เจ้าได้ยินไหม เสียงของสายลม ฉัวะๆๆๆๆๆ...อืม มาจากการ์ตูนไทยหรือนิยายญี่ปุ่นน้อ หุหุ)

     4.ราชสำนักยุคกลางหรือกองทัพยุคกลางมีกองทหารดาบยาวไว้เล่นงานฝ่ายตรงข้ามโดยเฉพาะ!!

     ถึงตรงนี้คิดว่าส่วนใหญ่คงไม่พลาดประเด็น2,4 เเต่อาจบอกว่า ทำไมดาบจะหนักสิบกิโลไม่ได้? ดาบยาวสองเมตรไว้ฟันม้า ที่เรียกว่า เคลมอร์(เหมือนการ์ตูนสนุกๆเรื่องหนึ่ง) หรือ Zweihänder(เเปลตรงตัวจากภาษาเยอรมันว่า'สองมือ') นั่นไง ดีไม่ดีจะถึงยี่สิบกิโลด้วยซ้ำ!

     อันนี้ก็ต้องขอน้อมตอบว่าผิด ผิด เเละผิดนะครับ เป็นความเข้าใจผิดที่มีมายาวนานเเละกว้างขวางมาก เเต่หนักเท่าไหร่อดใจรอนิด ผมขอยก ภาพ(ซึ่งมาจากของจริงทุกชิ้น) น้ำหนัก เเละความยาวดาบเเต่ละชนิดมาประกอบคำอธิบายเลยดีกว่า

 1. Short sword: ดาบสั้นประจำกายทหารราบ ของโหลที่เเฟนตาซีกลับไม่ใช้

     ประเทศที่มา : อังกฤษ ช่วงปี คศ 1500
     มิติ/น้ำหนัก : ยาว 74.5 ซม หนัก 0.79 กก
     ข้อมูล : ดาบยาวเงาวับประดับสวยงามที่เรามักเห็นทหารถือในหนังนั้น    จริงๆในยุคกลางมีราคาเเพงเกินกว่าคนธรรมดา(serf,freeman,villein)ซึ่งถูก เกณฑ์ไปรบจะมีปัญญาหาซื้อไว้ติดตัว

     ส่วนใหญ่ทหารราบจะใช้ดาบสั้นคุณภาพไม่ค่อยดีอย่างนี้(สังเกตสีสนิม)หรือมีด สั้น เพราะการรบยุคกลางส่วนใหญ่มักใช้หลักขบวนรบถือหอกนำหน้า (ซึ่งจุดนี้ทำให้การมีทัพนักดาบ บ่มี ไก๊ไปด้วย ยังวิ่งไม่ทันถึงตัวก็มีสิทธิโดนจิ้มพุงด่าวดิ้นเเล้ว) ทหารส่วนใหญ่จึงไม่ค่อยมีโอกาสใช้อาวุธระยะประชิดอย่างดาบ นักยกเว้นสถานการณ์จวนตัวหรือเเถวกระบวนเเตกเท่านั้น ไม่เหมือนพี่ไทยที่มีตำราพิชัยสงครามเเต่ถึงเวลาในหนังจะถือดาบวิ่งมั่วชน กันฝุ่นตลบเเบบมวยวัด     

     ปล. สังเกตไหมครับว่าน้ำหนักเบาขนาดไหน ไม่ถึงกิโลกรัมด้วยซ้ำ

     2. (Hand and a half sword หรือเรียกว่า bastard sword,long sword): ดาบของขุนนางเเละอัศวินที่ของจริงมีไม่เกลื่อนกลาดอย่างในนิยาย



     ประเทศที่มา : สวิส ช่วงปี คศ 1400-1500
     มิติ/น้ำหนัก : ยาว 120(คมดาบยาว92.5) ซม หนัก 1.45 กก
     ข้อมูล : ดาบยาวนอกจากเป็นสิ่งเเสดงสถานะตระกูลเเล้วยังถือเป็นมรดกของตระ กูลขุนนางอีกด้วย ดาบมักได้รับการรักษาอย่างดีเเละส่งต่อให้คนในครอบครัวรับช่วง(จะเห็นว่า ไม่มีสนิมเกาะเหมือนดาบสั้นในรูปแรก) การต่อสู้ด้วยดาบยาวมีกฏเเละรูปแบบจนถือเป็นศาสตร์เเขนงหนึ่ง มีตำราคู่มือเเละโรงเรียนฝึกสอนโดยเฉพาะ (เเน่ละเพราะมีเเต่ชนชั้นศักดินาจะได้ใช้นี่นา)

      ส่วนที่เรียกว่า มือครึ่งหรือ bastard ที่เเปลตรงตัวว่าลูกนอกสมรส ก็เพราะมันสามารถจับด้วยมือหนี่งหรือสองมือก็ได้นั่นเอง เนื่องจากมีสองคมมันจึงสามารถใช้โจมตีได้หลากหลาย ทั้ง เเทงเเละฟันสารพัดประโยชน์ 

     เเต่หากต้องเจอกับอัศวินสวมเกราะเต็มยศเเล้ว ดาบเเทบจะไม่มีสิทธิ์ฟันเข้าเลย! (จึงเป็นประเด็นให้ขบคิด ว่าในพระศรีสุริโยไททรงเกราะฝรั่งตามหนังท่านมุ้ยหรือไม่ เนื่องจากไม่มีทางจะฟันคนสวมเกราะเเบบนี้ให้ขาดสะพายเเล่งจากหัวไหล่ถึงเอว ได้เด็ดขาด)

      ยุทธวิธีเวลาต้องสู้กับคนใส่เกราะ คือเอามือข้างหนึ่งยึดด้ามจับ อีกข้างจับคมดาบไว้ (ไม่ต้องกลัวบาดถ้าใส่ถุงมือเหล็ก) จากนั้นเเทงเข้าไปตรงๆ ซึ่งก็ตามหลักฟิสิกส์ว่าหากมีพื้นที่ให้ถ่ายเเรงน้อย เเรงจะรวมเข้าไปในจุดนั้นมาก(ในกรณีนี้คือปลายคมดาบ) ตรงข้ามกับการฟันซึ่งเเรงจะกระจายไปทั่วเกราะเหล็กยากจะทะลุ

     ปล. ส่วนทหารดาบที่เรามักเห็นในเกมส์หรือหนังนั้น ในความเป็นจริงก็คืออัศวินนี่ละครับ เเต่บางสถานการณ์ต้องเลือกเดินเท้าสู้ เรียกว่า dismounted knight อีกประเภทก็คือทหารประจำตัวขุนนางที่เรียกว่า men at arms ซึ่งคนกลุ่มนี้จะเหมือนทหารอาชีพ มีเกราะ อุปกรณ์พร้อมกว่า ไม่ใช่ทัพชาวบ้านซึ่งเป็นกำลังส่วนใหญ่เเน่นอน
     ปล.2 โปรดสังเกตน้ำหนักอีกครั้ง ยังไม่ถึงกิโลครึ่งเลยครับ มาดูกันสิว่าดาบเจ้าปัญหาเราจะหนักสักเท่าไหร่

      3. (Two handed sword หรือ Zweihänder,เคลมอร์) ดาบสุดเท่ห์ที่ความเข้าใจผิดพาออกทะเลไปไกล

     ประเทศที่มา : เยอรมัน ช่วงปี คศ 1580
     มิติ/น้ำหนัก : ยาว 160 ซม หนัก 3.3 กก เท่านั้น!!
    ข้อมูล : ยังไม่ถึงสามกิโลครึ่งด้วยซ้ำครับ ซึ่งคิดตามหลักฟิสิกส์ก็คือน้ำหนักมีผลน้อยกว่าเเรงที่ฟาด นั่นคือสู้ทำดาบเบาๆเเต่ฟาดได้เเรงดีกว่านั่นเอง! น้ำหนักขนาดนี้ให้ผู้หญิงถือเเกว่งก็ยังไหว( การ์ตูน claymore เป็นไปได้ขึ้นจมเลย หุหุ)  

     หน้าที่ของดาบสองมือจริงๆเเล้วหลักๆไม่ได้ใช้ฟันม้าหรือปิศาจ(หอกหยุดม้า ได้ง่ายกว่า ส่วนปิศาจก็ไม่มีอยู่เเล้ว) เเต่เป็นการฟันเเนวหอกของฝ่ายตรงข้ามให้หัก กรุยเปิดทางให้ทหารหอกฝ่ายเราตะลุยเข้าไปครับ ซึ่งปกติผู้ใช้(มักเป็นทหารรับจ้าง)จะได้รับค่าเเรงสองเท่าเลยทีเดียว สำหรับหน้าที่อันตรายนี้ 

     ลองสังเกตด้ามจับดูจะเห็นว่ายื่นเลยส่วนการ์ดมือออกมาอีก ซึ่งวัตถุประสงค์ของมันก็เหมือนกับที่พูดไว้ใน หมวด long sword นั่นเเหละครับ คือให้สองมือยึดเเล้วเเทงเกราะคู่ต่อสู้ตรงๆ ส่วนลายไฟที่เรียกว่า flambergบนคมดาบนั้นไม่ได้มีผลอะไรในการรบมากนอกจากความสวยงามเเละสร้าง ความน่าสะพรึงกลัวให้ผู้ถือขอรับ

     ปล. ถ้าไม่เชื่อว่าช่างยุคกลางสามารถทำดาบที่เบาเเละยาวได้ขนาดนั้นละก็ ผมไปเจอ website ที่ชั่งน้ำหนักดาบประเภทนี้กว่า 59 เล่มเเล้วรวบรวมสถิติได้ดังนี้

         stats           ยาว(cm)    หนัก(กก)
       ต่ำสุด           144.5           1.52
       สูงสุด            199              5.92
       เฉลี่ย             169              3.51

     เห็นไหมครับว่าหนักสุดยังไม่ถึง 6กิโล(ซึ่งเล่มนี้เป็นดาบใช้ในพิธีไม่ได้ใช้รบ) เฉลี่ยยังไม่ถึง 4 กิโลด้วยซ้ำ!! จริงๆดาบประเภทนี้ค่อนข้างเชื่องช้า เเต่ก็ไม่ได้ถือยากเหมือนที่นิยาย,การ์ตูนทั้งหลายชอบอธิบายเลยสักนิด ทหารมืออาชีพยุคกลางตัวล่ำสันขนาดนั้นยังใช้ดาบหนักเเค่สี่กิโล ถ้าท่านถือยี่สิบกิโลได้ อาจต้องเป็น ฮัลก์ตัวเขียวนั่นเเล


 
     4. (Rapier) ดาบสุภาพบุรุษที่มักอยู่ผิดยุค



     ประเทศที่มา : อิตาลี ช่วงปี คศ 1600
     มิติ/น้ำหนัก : ยาว 136 ซม หนัก 1.02 กก
     ข้อมูล : เรเปียร์ เกิดมาต้นยุคฟื้นฟูศิลปะวิทยาการครับ ซึ่งนั่นหมายความว่าดินปืนได้เข้ามาลดบทบาทอัศวินในฐานะเจ้าสนามรบมาพัก ใหญ่เเล้ว(อัศวินลุยกับเรเปียร์กลางสนามรบไม่มีให้เห็นเเน่นอน)

     การใช้งานเรเปียร์ไม่ได้ฟุ้ยเฟี้ยวเป็นสายฟ้าเเลบอย่างที่เราๆท่านๆมักคิด กันนะครับ มันค่อนข้างหนัก(หนักกว่าดาบสั้นทหาร) เเถมยังมีรูปทรงเอื้อต่อการเเทงเข้าไปตรงๆเท่านั้น ทำให้ถ้าโดนสวนอะไรกลับมาก็ยากที่ผู้ใช้จะปัดป้องได้ทัน ด้วยเหตุนี้เรเปียร์จึงมักถูกใช้คู่กับโล่ห์มือถือ หากเป็นสเปนก็จะถือกริชหรือมีดสั้นไว้เเทน

     เรเปียร์ถูกพัฒนาต่อไปเป็น small sword ซึ่งรูปร่างคล้ายกันเเต่เบากว่ากันมาก ยาวไม่ถึง 100cm เเต่หนักเพียง 0.45 กก เท่านั้น อันนี้ละครับ ฟุ้ยเฟี้ยวเป็นกรีฟีสได้ของจริงเลยล่ะ

      จริงๆอาวุธยุคกลางมีมากกว่านี้อีกนะครับถ้ามีโอกาสจะทำเป็นกระทู้ทางการ เเต่กระผมกลัวทุกท่านเบื่อเสียก่อน ที่อ่านมาหวังว่าคงได้ทำลายความเข้าใจผิดที่เคยมีได้นะครับ (ถ้ารู้อยู่เเล้วก็น่านับถือเเต่ถ้าเพิ่งรู้ก็อย่าอาย ผมเองก็มั่วนิ่มมานาน) 

     หลายคนอาจบอกว่า เเฟนตาซีทำได้ทุกอย่าง ให้เป็นดาบปิศาจหรือดาบมิทธริล หนักยี่สิบกิโลหรือสามกรัมก็ยังได้ อันนี้ผมไม่เถียงครับเเละมันก็เป็น เสน่ห์อย่างหนึ่งของเเฟนตาซี คุณจะเอา ตัวเอง กาละเเม อาลูลูกัน พระยาพิชัยดาบหัก ใส่เข้าไปในเรื่องก็ได้ (ถ้าเเน่ใจว่าไม่ได้กำลังลอกหรือละเมิดลิขสิทธิ์)

     แต่อย่างที่บอกข้างต้นครับ ความละเมียดละไมเเละการเอาใจใส่รายละเอียดเป็นส่วนสำคัญอย่างหนึ่งของงาน ทำไม สถาบันสถาปนาของ Asimov หรือ Lord ถึงเป็นงานอมตะ? ทั้งที่เขาก็จินตนาการอะไรๆที่ไม่มีในโลกจริงเหมือนกับเเฟนตาซีไทยดาดๆทั้ง หลาย

     ก็เพราะนอกจากจินตนาการสูงส่งเเล้ว ส่วนหนึ่งคือโลกนิยายที่มีพื้นรองรับหนักเเน่น น่าเชื่อถือนั่นเองครับ ซึ่งมันจะมาเปล่าๆไม่ได้ เราต้องใช้ความพยายามขวนขวายศึกษา

     คนอ่านหนังสือหาข้อมูลมาหนึ่งเล่มก่อนเขียนกับคนที่ไม่ได้อ่าน ถ้าสองคนฝีมือเท่ากัน คิดว่าใครจะสร้างโลกจินตนาการได้เหมือนจริงกว่าละครับ?

     ขอบพระคุณที่ฟังมาจนจบนะครับ เเละหวังว่าข้อมูลที่เอามานี้จะช่วยท่านได้ หากมีเรื่องราวเเลกเปลี่ยนก็คุยกันตรงนี้ หรือถ้ายังสงสัยข้องใจก็ตามเช็คใน ข้อมูลอ้างอิงของผม หรือไปหามาเองก็ได้ครับ รับรองว่าไม่มีดาบใข้จริงที่ไหนหนักเกิน 4-5กิโลเเน่นอน

     โอกาสหน้าผมอาจเอาเรื่อง เกราะยุคกลาง ซึ่งมีคนเข้าใจผิดกันมากอีกอย่างมาพูดคุยกัน(เชื่อไหมครับ ว่าใส่เเล้ววิ่ง กระโดดข้ามสิ่งกีดขวางได้สบายๆ) 

REF: Wikipedia,DK's weapon : a visual history of arms and armor,http://www.thearma.org