แจก 6 เทคนิคสร้างแรงจูงใจให้กับตัวละคร : ตัวช่วยที่จะทำให้ตัวละครของคุณสมจริงขึ้น!

เทคนิคสร้างแรงจูงใจให้กับตัวละคร 

ตัวช่วยที่จะทำให้ตัวละครของคุณสมจริงขึ้น!

ไม่ว่าจะเป็น กัปตันอาฮับ, แอตติคัส ฟินช์, แฮร์รี่ พอตเตอร์ หรือแคทนิส เอเวอร์ดีน ตัวละครเหล่านี้ล้วนเป็นตัวละครหลักของนิยายหรือวรรณกรรมที่เราล้วนคุ้นเคยกันดี ได้ยินชื่อเหล่านี้เมื่อไหร่ก็ต้องร้องอ๋อ พร้อมกับมีภาพผุดขึ้นมาในหัวแบบทันทีเลย

และสิ่งหนึ่งที่ทำให้ตัวละครหลักเหล่านี้โดดเด่นและเป็นที่จดจำของนักอ่านทั่วโลกก็คือ พวกเขาล้วนแสดงให้เห็นถึงแรงจูงใจที่ชัดเจนในการกระทำต่างๆ เพื่อบรรลุเป้าหมายของตนนั่นเองค่ะ

การสร้างตัวละครในนิยายของเราให้สมจริง เราไม่เพียงแต่ต้องให้ตัวละครเติบโตผ่านเรื่องราวต่างๆ และพิสูจน์ให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของตัวเองเท่านั้น แต่ตัวละครเหล่านั้นยังต้องให้ความรู้สึกเสมือนว่าพวกเขามีชีวิตอยู่จริงในโลกนี้ เพื่อทำให้การกระทำแต่ละอย่างมีความน่าเชื่อถือและสมเหตุสมผลมากขึ้น

แต่ก่อนอื่นเรามาทำความรู้จักกันก่อนดีกว่าค่ะว่าแรงจูงใจคืออะไร? และมีอะไรบ้าง?

แรงจูงใจของตัวละครคืออะไร?

ขนาดมนุษย์อย่างเราๆ เองไม่ว่าจะทำอะไรก็ล้วนแล้วแต่ต้องมีเหตุผลในการกระทำใช่มั้ยล่ะคะ เหล่าตัวละครเองก็เช่นกันค่ะ 

การสร้างตัวละครในนิยาย เราจะต้องสร้างตัวละครให้มีพฤติกรรมเหมือนมนุษย์จริงๆ ในสถานการณ์จริงต่างๆ เหมือนกับการจำลองเหตุการณ์นั่นเองค่ะ เช่น สมมติในชีวิตจริงเกิดเหตุการณ์ตึกถล่ม คนทั่วไปจะทำตัวยังไงกันนะ?

และถึงแม้ว่าตัวเอกในนิยายของเราจะเป็นซูเปอร์ฮีโร่หรืออาศัยอยู่ในดินแดนที่ห่างไกลออกไป แต่เราก็ต้องใส่ความต้องการ ความปรารถนา และความฝันแก่พวกเขา รวมถึงปล่อยให้ตัวละครมีข้อบกพร่อง ความผิดพลาด และความเสียใจบ้าง สิ่งเหล่านี้จะชี้ให้เห็นถึงเหตุผลและแรงจูงใจของตัวละครนั้นๆ ได้เป็นอย่างดี เพราะในท้ายที่สุดเราแค่ต้องการตัวละครที่มีบุคลิกลักษณะและชีวิตจิตใจเป็นของตัวเอง

นี่เป็นวิธีที่เราสามารถสร้างอารมณ์ร่วมระหว่างนักอ่านและตัวละครของเราได้ เพราะนักอ่านทุกๆ คนล้วนชอบที่จะได้รับความรู้และความบันเทิงจากนิยายที่ได้อ่าน แต่นอกจากนี้นักอ่านมักจะมีอารมณ์ร่วมหรืออินไปกับเรื่องราวในนิยายด้วย ดังนั้นถ้าเราสร้างแรงจูงใจของตัวละครให้มีความน่าสนใจและน่าติดตามมากพอ ก็จะทำให้นักอ่านทั้งหลายอ่านนิยายของเราได้เรื่อยๆ ไปจนจบเลยละค่ะ

ประเภทแรงจูงใจของตัวละคร

มาสโลว์ระบุว่าสิ่งเหล่านี้คือความต้องการโดยทั่วไปของมนุษย์ (โดยลำดับที่ 1 คือความต้องการขั้นต่ำสุด)

1. ความต้องการทางร่างกาย (Physical) : อาหาร,น้ำดื่ม, การพักผ่อนนอนหลับ, ที่อยู่อาศัย และเครื่องนุ่งห่ม เป็นความต้องการขั้นพื้นฐานของมนุษย์เพื่อความอยู่รอด และหากคนเราเอาแต่ทุ่มเทแรงกายทั้งหมดเพื่อความอยู่รอดนั้น ความสนใจที่มีต่อสิ่งอื่นๆ ก็จะถูกลดลงไป
2. ความต้องการความมั่นคง (Safety) : เมื่อตอบสนองความต้องการทางร่างกายแล้ว ความมั่นคงและความปลอดภัยก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็น : ความมั่นคงทางการเงิน ความมั่นคงทาง หรือความปลอดภัยของชีวิตและทรัพย์สิน
3. ความต้องการทางสังคม (Social) : ความปรารถนาในความรักและการยอมรับ ความต้องการในขั้นนี้สามารถได้รับการเติมเต็มได้จากครอบครัว เพื่อน และคนที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดสนิทสนมกัน
4. ความต้องการความเคารพนับถือ (Self-esteem) : ความต้องการของมนุษย์ที่อยากได้รับการยอมรับ การเคารพและเห็นคุณค่าโดยคนอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นการได้รับการยอมรับในตัวตนของเรา หรือการยอมรับนับถือในอาชีพการงาน
5. ความต้องการความสำเร็จในชีวิต (Self-actualization) : เมื่อความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ได้รับการตอบสนองแล้วและเรารู้สึกพึงพอใจกับมัน เราก็มีความปรารถนาที่จะบรรลุเป้าหมายอื่นๆ ที่ยิ่งใหญ่ขึ้น ซึ่งส่วนมากจะเป็นความใฝ่ฝันส่วนตัวที่ต้องการการเติมเต็ม

ความต้องการเหล่านี้เกี่ยวข้องกับการสร้างแรงจูงใจให้ตัวละครยังไง?

กล่าวคือแรงจูงใจทั้งหมดของตัวละครในการทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งนั้น จะส่งผลให้เกิดการรวมตัวกันอย่างไม่มีที่สิ้นสุดของความต้องการที่ว่ามาข้างต้นนั่นเองค่ะ 

อย่างไรก็ตาม ในฐานะนักเขียนเราควรคำนึงถึงแรงจูงใจหลักๆ สองประเภท คือ

1. แรงจูงใจภายใน ได้แก่

• ความกลัว
• ความสงสัย
• ความโลภ
• พลังอำนาจ
• ความแค้น
• ศักดิ์ศรี
• ความรัก

2. แรงจูงใจภายนอก ได้แก่

• เงิน
• กฎหมาย
• ขีดจำกัดของเวลา
• การสรรเสริญ
• ความอยู่รอด
• การแข่งขัน

บาดแผลทางใจก็สามารถเป็นแรงจูงใจของตัวละครได้เช่นกัน ได้แก่

• การคุกคามจากความรุนแรงใดๆ
• การเป็นพยานรู้เห็นในเหตุการณ์ความรุนแรง
• การล่วงละเมิดทางเพศ
• การทำร้ายร่างกาย
• การทำร้ายจิตใจ
• การถูกละเลย (ทางร่างกายหรืออารมณ์ความรู้สึก)
• อุบัติเหตุหรือความเจ็บป่วย
• ภัยพิบัติทางธรรมชาติ
• การสูญเสีย/ความเศร้าโศก
• สงคราม

วิธีสร้างแรงจูงใจให้กับตัวละคร

การสร้างแรงจูงใจให้กับตัวละครของเราจึงไม่ได้มีแค่การเลือกมาอย่างใดอย่างหนึ่งจากลิสต์ของแรงจูงใจทั้งหมดเท่านั้น แต่เราควรผสมผสานแรงจูงใจของตัวละครให้เข้ากับเรื่องราวในนิยายด้วย โดยมีวิธีดังนี้

1. อย่าละเลยตัวร้าย

ข้อผิดพลาดที่พบได้บ่อยที่สุดอย่างหนึ่งในนิยายก็คือ บทบาทของตัวร้ายที่มักจะโผล่มาก็ทำตัวน่ารังเกียจ หรือทำตัวชั่วแบบสุดๆ แต่นักอ่านไม่เคยรู้เลยว่าทำไมตัวร้ายถึงเป็นเช่นนั้น จนบางทีก็สรุปเอาได้เลยว่าที่ตัวร้ายทำสิ่งเลวร้ายต่างๆ นาๆ ก็เพราะว่านั่นคือบทบาทของพวกเขาที่จะต้องเป็นคนร้ายกาจ

เราไม่ควรสร้างตัวร้ายที่ดูจงใจทำตัวร้ายๆ แบบไร้เหตุผลมากจนเกินไป หรือแบบที่ทำให้นักอ่านรู้สึกว่า ‘แกคงจะพอใจกับการเป็นคนเลวสินะ’ เพราะในโลกแห่งความเป็นจริง คนที่นิสัยเลวร้ายไม่ได้มองว่าตัวเองเป็นคนเลวเลย พวกเขามีเหตุผลที่จะเชื่อว่าตัวเองเป็นฝ่ายถูก ดังนั้นการสร้างตัวร้ายที่ดูสมจริงเราควรใส่แรงจูงใจที่เป็นผลมาจากเรื่องราวในอดีตของพวกเขาให้เพียงพอ จนเมื่อเฉลยปมต่างๆ แล้วอาจจะทำให้ผู้อ่านรู้สึกเห็นใจตัวร้ายเหล่านั้นขึ้นมาเลยก็ได้

2. การบอกภูมิหลังของตัวละคร

ภูมิหลัง (backstory) ก็คือ ทุกสิ่งที่เกิดขึ้นก่อนบทที่หนึ่ง เป็นสิ่งที่จะสามารถตอบคำถามที่ว่า อะไรคือสิ่งที่หล่อหลอมตัวเอกหรือตัวร้ายให้มีนิสัยอย่างทุกวันนี้ได้? เป็นเรื่องราวในอดีตที่ส่งผลต่อพฤติกรรมหรือการใช้ชีวิตของตัวละครในปัจจุบัน

สิ่งที่นักเขียนควรรู้เกี่ยวกับตัวละครของตัวเอง ไม่ว่าจะได้ใส่ไว้ในนิยายหรือไม่ก็ตาม :

• เกิดเมื่อไหร่ ที่ไหน และเกิดจากใคร
• พี่น้อง
• เข้าเรียนที่ไหน
• สังกัดทางการเมือง
• อาชีพ
• รายได้
• เป้าหมาย
• ทักษะ
• จิตวิญญาณ
• เพื่อน
• เพื่อนรัก
• สถานะ : โสด มีแฟน หรือแต่งงานแล้ว
• โลกทัศน์
• บุคลิกภาพส่วนตัว
• สิ่งที่กระตุ้นความโกรธ
• สิ่งที่ทำให้มีความสุข
• ความกลัว
• และอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับนิยายของเรา

3. รู้จักใช้ plot twists หรือพล็อตหักมุม

ตัวละครของเราต้องมีการเติบโตและเปลี่ยนแปลงตัวเอง ถ้าเราวางเส้นทางของตัวละครให้เป็นเส้นตรงมากจนเกินไปอาจทำให้นักอ่านรู้สึกเบื่อหน่ายและเลิกติดตามนิยายของเราได้ค่ะ เพราะฉะนั้นเราอาจจะใช้ plot twists หรือพล็อตหักมุมเข้ามาบ้าง เพื่อให้ตัวละครของเราได้เผชิญกับสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปแบบฉับพลัน เพื่อให้นักอ่านเห็นถึงจุดเปลี่ยนและพัฒนาการของตัวละครนั่นเอง

แน่นอนว่าพล็อตหักมุมในนิยายของเราจะต้องมีความสมจริง จนนักอ่านไม่สามารถแย้งได้เลยว่า ‘เป็นไปไม่ได้!’ เราต้องถือคติอะไรก็เกิดขึ้นได้ค่ะ และนักอ่านส่วนใหญ่ต้องการอ่านเรื่องราวที่สมเหตุสมผล ดังนั้นเราต้องสร้างเบาะแสของการหักมุมที่มีความเป็นไปได้ แต่ก็ต้องเป็นสิ่งที่คาดเดาได้ยากเช่นกัน เพื่อให้นักอ่านอ่านแล้วต้องตบเข่าฉาดพร้อมกับอุทานว่า ‘แบบนี้ก็ได้เรอะ!’

4. สร้างความซับซ้อนของตัวละคร

เมื่อพูดถึงสิ่งที่คาดเดาได้ยากแล้วนั้น อีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญเลยก็คือ อย่าจำกัดแรงจูงใจของตัวละครของเราให้มีเพียงอย่างเดียว

เราต้องรวมแรงจูงใจหลายๆ อย่างเข้าด้วยกัน ทั้งแรงจูงใจภายในและภายนอก ให้สิ่งเหล่านั้นเป็นไปในทางขัดแย้งกัน เพื่อให้เรื่องราวของตัวละครนั้นมีความซับซ้อนและน่าติดตามมากขึ้น

ความขัดแย้งเหล่านี้จะเพิ่มมิติให้กับตัวละครของเรา และเมื่อสุดท้ายปมปัญหาต่างๆ ในเรื่องถูกเฉลย ความซับซ้อนต่างๆ ก็จะถูกคลี่คลายตามไปด้วย และก็จะมีน้ำหนักเพียงพอที่จะหักล้างการกระทำที่ไม่ดีของตัวละครได้

5. การกำหนดเป้าหมายให้กับตัวละครของเรา

อันดับแรกเราต้องอย่าสับสนระหว่างเป้าหมายกับแรงจูงใจค่ะ :

• แรงจูงใจ คือ เหตุผลของตัวละคร
• เป้าหมาย คือ สิ่งที่ทำให้ตัวละครมีทิศทางในการกระทำต่างๆ

ดังนั้นเราต้องกำหนดเป้าหมายภายนอกแก่ตัวละครและให้เหตุผลที่แท้จริง (ภายใน) ในการบรรลุเป้าหมายของพวกเขา

6. ใช้วิธีแสดงให้เห็น แต่ไม่เล่าตรงๆ

นักอ่านมีจินตนาการมากกว่าที่เราคิดค่ะ ดังนั้นการกระตุ้นจินตนาการของนักอ่านจะทำให้นักอ่านรู้สึกสนุกที่ได้อ่านนิยายของเรา และอยากที่จะติดตามตอนต่อไปเรื่อยๆ 

การแสดงให้เห็นจะทำให้นักอ่านสามารถคิดภาพตามหรือจินตนาการได้เองมากกว่าการที่เราบอกออกไปตรงๆ เพราะอะไรที่รู้ได้ง่ายๆ มันก็ไม่น่าตื่นเต้นใช่มั้ยล่ะคะ

ตัวอย่างแรงจูงใจของตัวละคร

David Morrell กล่าวว่าลูกศิษย์ของเขาที่เคยรบในสงครามเวียดนามเป็นแรงบันดาลใจให้เขาสร้างตัวละคร John Rambo และภาพยนตร์ภาคต่อในชื่อ Rambo ถึง 5 เรื่องด้วยกัน

Rambo วีรบุรุษสงครามที่ได้รับเหรียญเชิดชูเกียรติ เขาได้เดินทางกลับบ้านด้วยอาการวิตกกังวล ถูกเหตุการณ์ในสงครามตามหลอกหลอน และได้รับความทรมานจากอาการ PTSD นั่นจึงเป็นแรงจูงใจที่มากพอที่จะทำให้เขาทำหรือไม่ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพื่อปกป้องคนที่เขารัก

นอกจากนี้นิยายเรื่อง Winnie the Pooh โดย A.A. Milne ก็เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นถึงแรงจูงใจที่หลากหลายของตัวละครได้อย่างดีทีเดียว

• Pooh : ตัวละครหลัก, นิสัยน่ารัก เงียบขรึม เป็นกันเอง ช่างคิด และเฉลียวฉลาด
• Christopher Robin :  มนุษย์เพียงคนเดียวในเรื่อง, หนึ่งในเพื่อนซี้ของพูห์ เขามีความเห็นอกเห็นใจต่อผู้อื่นและฉลาดเกินวัย
• Piglet : เพื่อนสนิทอีกคนของพูห์, ตัวเล็ก ขี้อาย และขี้กลัว แต่ก็มีความกล้าหาญอย่างมากเมื่อต้องเผชิญกับความลำบาก
• Eeyore : ตัวอย่างของความมืดมน, เขาเป็นเพื่อนที่แสนเชื่องช้าของพูห์ ขี้ประชดและมองโลกในแง่ร้ายเสมอ
• Kanga : ตัวละครผู้หญิงเพียงคนเดียว, เป็นแม่ที่คอยปกป้อง Roo แต่จริงๆ แล้วเป็นเหมือนแม่ของทั้งกลุ่ม ใจดีเสมอ เธอพร้อมจะให้คำแนะนำที่อ่อนโยนและให้อาหารเพื่อนๆ ของเธออย่างรวดเร็ว
• Roo : ลูกชายของ Kanga, เป็นดั่งแสงตะวันในป่าร้อยเอเคอร์ ร่าเริงและเต็มไปด้วยพลัง
• Tigger : ตัวอย่างที่ชัดเจนของความกระตือรือร้น, เขาเป็นคนซุ่มซ่ามและพูดไม่ค่อยเก่ง แต่ก็ทดแทนด้วยความมั่นใจอย่างล้นเหลือ
• Rabbit : เป็นคนฉลาด (ที่เขาอาจจะคิดเอาเอง), เอาแต่ใจ ขี้โมโห เจ้ากี้เจ้าการ และใจร้อน แต่ห่วงใยเพื่อนของเขาอย่างสุดซึ้ง
• Owl : ผู้อาวุโสที่สุด, ชอบฟังตัวเองพูด เขาเป็นคนฉลาดและใจดี แต่มักจะหงุดหงิดเมื่อคนอื่นทำท่าเบื่อหน่ายกับความยืดเยื้อของเขา

นอกจาก 6 เทคนิคสร้างแรงจูงใจให้กับตัวละครแล้ว สิ่งหนึ่งที่นักเขียนอย่างเราไม่ควรลืมในการทำให้ตัวละครมีความสมจริงนั่นก็คือ การรักษาความน่าเชื่อของตัวละคร

ตัวละครจะไม่น่าเชื่อถือพอถ้าพวกเขาขาดความรู้สึกของการเป็นมนุษย์ที่แท้จริง ตัวละครต้องให้ความรู้สึกสมจริงและมีชีวิตชีวา ไม่เช่นนั้นนักอ่านจะรู้สึกเบื่อและเลิกสนใจนิยายของเราได้ เพราะนักอ่านต้องการเห็นความอ่อนแอของตัวละครบ้าง รวมทั้งการต่อสู้ทั้งภายในและภายนอก และวิธีที่ตัวละครเอาชนะสิ่งเหล่านี้ 

___________________________________________________________________

เป็นยังไงบ้างคะ กับบทความที่พี่ปุ๋ยได้นำมาฝากกันในวันนี้กับ 6 เทคนิคสร้างแรงจูงใจให้กับตัวละคร ตัวช่วยที่จะทำให้ตัวละครของคุณสมจริงขึ้น! ต้องขอบอกเลยว่าการที่เราจะสามารถสร้างตัวละครให้ออกมาได้สมจริงราวกับมีชีวิตเนี่ยเป็นเรื่องที่ค่อนข้างยากพอตัวเลย และจำเป็นที่จะอาศัยการฝึกฝนและการพัฒนาฝีมือการเขียนอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ตัวละครและเรื่องราวในนิยายของเรามีความลื่นไหลและมีความสมเหตุสมผล 

แต่ถ้าเพื่อนๆ ชาวเด็กดีได้มาอ่านเคล็ดลับในบทความนี้แล้วล่ะก็ พี่ปุ๋ยคิดว่าทุกคนจะต้องได้เทคนิคดีๆ กลับไป และมีส่วนช่วยให้เขียนนิยายได้ดีขึ้น คล่องขึ้นอย่างแน่นอนเลย!

พี่ปุ๋ย :)

ขอบคุณรูปภาพจาก https://unsplash.com/