สมัยผู้เขียนเรียนเรื่องจิตวิทยาการศึกษา ต้องเรียนเรื่องพัฒนาการแต่ละวัยของนักจิตวิทยาหลายคน เรียกว่าจำชื่อจำทฤษฎีกันไม่หวาดไม่ไหว แต่มีนักการศึกษาคนหนึ่งที่โดดเด่น และมีความสำคัญ ถูกนำมากล่าวอ้างในวิชาอื่นๆ อีกหลายครั้ง คือ อีริค อีริคสัน นักจิตวิทยาชาวเยอรมันผู้ศึกษาเรื่องพัฒนาการทางบุคลิกภาพ มีเรื่องหนึ่งที่อีริคสันอธิบายขั้นตอนการพัฒนาของบุคคลิกภาพบุคคลออกเป็น 8 ขั้น ซึ่งมีความสำคัญต่อการพัฒนาทางความคิดของแต่ละคน
เชื่อว่าผู้อ่านจะรู้สึกมีส่วนร่วมในแต่ละขั้นนี้แน่นอน ซึ่งเรื่องนี้จะทำให้ผู้อ่านเข้าใจพฤติกรรมของตนเองมากขึ้น รวมทั้งผู้ปกครอง ครู อาจารย์ และผู้ใหญ่อยู่ใกล้ชิดลูกหลาน ได้เข้าใจแต่ละวัย และระมัดระวังไม่ทำร้ายขั้นไหนของวัยใดไปด้วยความไม่ตั้งใจค่ะ
แปดลำดับขั้นพัฒนาการบุคลิกภาพมีดังนี้ค่ะ
1. แต่กำเนิด - 2 ขวบ ขั้นแห่งความรู้สึกไว้ใจหรือไม่ไว้ใจ
2. อายุ 2 - 3 ปี ขั้นแห่งความรู้สึกเชื่อมั่นในตนเองหรือสงสัยไม่แนใจในตนเอง
3. อายุ 3 - 5 ปี ขั้นแห่งการเป็นผู้นำหรือไม่รู้สึกทัดเทียม
4. อายุ 5 - 12 ปี ขั้นแห่งความรู้สึกว่าประสบความสำเร็จหรืออด้อยค่า
5. อายุ 12 - 17 ปี ขั้นแห่งการรู้จักหรือไม่รู้จักตนเอง
6. อายุ 17 - 21 ปี ขั้นแห่งความรู้สึกว่ามีเพื่อนหรืออ้างว้าง
7. อายุ 22 - 40 ปี ขั้นผู้ใหญ่ใช้ชีวิต ต้องรับผิดชอบหรือเฉื่อยชา
8 อายุ 40 ปีขึ้นไป ขั้นแห่งความมั่นคงหรือหมดอาลัยในชีวิต
อ่านคำอธิบายในภาพได้เลยค่ะ (ดูขนาดใหญ่คลิกที่รูปได้เลย)
ขออภัยที่สระเบียดกันนะคะ ขั้นจะเป็นข้นเกือบทุกตัว วรรณยุกต์บางส่วนก็มองไม่เห็น แต่เข้าใจได้ไม่ยากค่ะ
ทุกขั้นลำดับพฤติกรรมและความนึกคิดนี้ ถ้าเราได้สังเกตตนเอง เราจะรู้ว่ามีเหตุการมีเราพบเจอในแต่ละช่วงอายุ ที่ทำให้เราค่อยๆ แข็งแกร่งขึ้นเสมอ แต่หากผ่านมันมาได้ด้วยไม่ดีแล้ว มันก็จะกลายเป็นเรื่องฝังในใจลึกๆ ที่เราอาจรู้สึกไม่พอใจไปตลอดชีวิตก็ได้ ถ้าเป็นผู้ใหญ่อย่าลืมสนับสนุนลูกหลานในทิศทางที่เหมาะสมกับแต่ละช่วง ถ้าเป็นตนเองอย่าลืมสำรวจ และให้กำลังใจหัวใจของเราค่ะ
ขั้นชีวิตเล่านี้จะชี้ชะตาไปทางไหน ขึ้นอยู่ที่ัคุณ!
ชาว Dek-D รู้สึกอย่างที่คุณอีริคสันว่าหรือไม่ หรือกำลังอยู่ในขั้นไหน เข้าใจแต่ละวัยมากขึ้นหรือยัง ขอเชิญชวนทุกคนมาถกประเด็นนี้กันค่ะ
แหล่งข้อมูล, ภาพประกอบ:
พรรณทิพย์ ศิริวรรณบุศย์. จิตวิทยาครอบครัว. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาฯ, 2550 (พิมพ์ครั้งที่ 6)
www.elpsicoasesor.com/2010/10/erick-erikson.html
|
6 ความคิดเห็น
ขอบคุณครับ