‘โรงเรียนลอยน้ำมาโกโก’ ความหวังของเด็กสลัมกลางน้ำในประเทศไนจีเรีย

     ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา น้องๆ ชาว Dek-D.com หลายคนน่าจะมีโอกาสได้รู้จักโรงเรียนเรือนแพที่อยู่กลางน้ำ อย่างโรงเรียนบ้านก้อจัดสรร จ.ลำพูนกันมาบ้างแล้ว ซึ่งเรื่องราวของโรงเรียนนี้ได้ถูกถ่ายทอดสู่แผ่นฟิล์มอย่างเรื่อง ‘คิดถึงวิทยา’ นั่นเอง แต่น้องๆ รู้มั้ยครับว่า ต่างประเทศก็มีโรงเรียนลอยน้ำแบบนี้เหมือนกัน นั่นก็คือ Makoko Floating School หรือโรงเรียนลอยน้ำมาโกโก ประเทศไนจีเรีย โรงเรียนนี้มีที่มาที่ไปอย่างไร วันนี้ พี่วุฒิ นำมาเรื่องราวของโรงเรียนนี้มาให้น้องๆ ได้รู้จักกันครับ


 

Photo Credit: www.nleworks.com
 

     Makoko Floating School หรือ โรงเรียนลอยน้ำมาโกโก ตั้งอยู่ที่เมืองมาโกโก (Makoko) เป็นย่านสลัมกลางน้ำ ซึ่งเป็นหมู่บ้านชาวประมงที่มีลักษณะเป็นชุมชนแออัดแห่งเมืองเลกอส (Lagos) ประเทศไนจีเรีย ลักษณะของเมืองนี้คือ ขาดทั้งโครงสร้างพื้นฐาน และยังไม่มีผืนแผ่นดิน เพราะถูกธรรมชาติเปลี่ยนแปลงจนทำให้สภาพหมู่บ้านต้องตั้งอยู่ในน้ำ
     และปัจจัยพื้นฐานสำคัญที่เด็กๆ ในหมู่บ้านนี้นั้นควรได้รับเฉกเช่นกับเด็กคนอื่นๆ ก็คือ ‘โอกาสทางการศึกษา’ แต่ปัญหาของหมู่บ้านนี้คือ ไม่มีพื้นที่เพียงพอสำหรับนักเรียน แต่ปัญหาทั้งหมดนี้ได้รับการแก้ไขด้วยการออกแบบอย่างสร้างสรรค์โดยสถาปนิกที่มีชื่อว่า Kunle Adeyemi เจ้าของกลุ่มสถาปนิก NLE Architecture & Design กลุ่มสถาปนิกที่มุ่งพัฒนาชุมชนที่มีวิถีชีวิตผูกพันกับน้ำได้อย่างลงตัว

 

Photo Credit: Andrew Esiebou
 

     ทางกลุ่มสถาปนิกต้องการออกแบบโรงเรียนที่สามารถทนต่อสภาพอากาศที่รุนแรงของประเทศไนจีเรีย และรวมไปถึงการทนต่อเรื่องคลื่นและกระแสน้ำได้ถึงแม้ว่าจะต้องลอยอยู่ในน้ำท่วมยาวนานถึง 4 เดือนติดต่อกันก็ตาม

     รูปแบบโครงสร้างของโรงเรียนลอยน้ำนี้มีการจัดแบ่งเป็น 3 ชั้น ได้แก่ ชั้นล่างเป็นลานสำหรับทำกิจกรรมต่างๆ ของชุมชน และเป็นลานวิ่งเล่นสำหรับเด็กๆ ส่วนชั้นที่ 2 จะเป็นชั้นของห้องเรียน โดยมีถึง 4 ห้องด้วยกัน สามารถรองรับนักเรียนได้ถึง 100 คน และชั้นบนสุดจะเป็นชั้นเอนกประสงค์ใช้ในการจัดสรรพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพและตรงความต้องการของผู้ใช้ ในส่วนของวัสดุต่างๆ ที่ใช้สร้างโรงเรียนนี้ก็หาได้ง่ายๆ ตามหมู่บ้าน เช่นไม้ไผ่ และไม้ต่างๆ ในท้องถิ่น โดยนำมาผูกไว้กับถังพลาสติกรีไซเคิลกว่า 300 ถังให้สามารถลอยน้ำได้ โดยแนวคิดเหล่านี้ก็เหมือนเป็นการถ่ายทอดให้กับชาวบ้านเพื่อไปประยุกต์ใช้ในการสร้างบ้านบนน้ำของตัวเองอีกด้วยครับ

 

Photo Credit: Andrew  Esiebo
 

     โรงเรียนลอยน้ำมาโกโกจะมีการใช้ไฟฟ้าจากแผงพลังงานแสงอาทิตย์ที่ติดไว้บนหลังคา และในส่วนของเรื่องสุขานั้น ก็มีการทำรางน้ำเชื่อมกับถังเก็บน้ำเพื่อเก็บน้ำฝนไว้ใช้อีกด้วย และความดีงามของการออกแบบโรงเรียนนี้ จึงทำให้ได้รับรางวัล “The Building of the Year Award” ในปี 2014 อีกด้วยครับ

 

Photo Credit: www.nleworks.com
 

     โรงเรียนนี้ถือว่าเป็นโรงเรียนเพื่อสังคมที่เติมเต็มความฝันให้กับเด็กๆ สลัมกลางน้ำแห่งมาโกโกก็ว่าได้ เพราะว่าเด็กๆ ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการเรียนการสอน เพราะว่าพ่อแม่ ผู้ปกครองส่วนใหญ่จะเป็นชาวประมงที่มีรายได้ไม่มากนัก และโรงเรียนนี้ได้เปิดดำเนินการมาตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน ปี 2558

     นักเรียนหลายคนต่างบอกว่า เขาอยากมาโรงเรียนทุกๆ วัน เพราะไม่เคยเรียนโรงเรียนลอยน้ำแบบนี้มาก่อน โดยแต่ละวันพ่อแม่ต้องพายเรือแคนนูมาส่งที่โรงเรียนและพายกลับในเวลาเลิกเรียนเช่นกัน

 

Photo Credit: Andrew Esiebo
 

     แต่แล้วสิ่งที่ไม่คาดฝันที่หลายๆ คนไม่อยากให้เกิดขึ้น นั่นก็คือ โรงเรียนได้พังลงเนื่องจากเหตุฝนตกหนักและพายุรุนแรง เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน 2559 จึงทำให้เด็กๆ ต้องย้ายไปเรียนที่โรงเรียนอื่น และในตอนนี้ทางทีมสถาปนิกก็ได้มาช่วยกันแก้ไขและดำเนินการสร้างใหม่ขึ้นมาอีกครั้งครับ

 

Photo Credit:  www.theguardian.com