ทำไมเที่ยวไม่สนุก? มารู้จัก 'ภาวะซึมเศร้าในวันหยุดยาว' พร้อมวิธีป้องกัน

ชาว Dek-D อาจจะเคยรู้จักกับ "ภาวะซึมเศร้าหลังวันหยุดยาว" (post-vavation blues) เมื่อวันพักผ่อนสิ้นสุด แล้วต้องกลับมาสู่โลกแห่งความจริงแล้วเกิดความเครียด วิตกกังวลเพราะฮอร์โมนแห่งความสุขลดลงอย่างรวดเร็ว แต่ในช่วงที่กำลังพักผ่อนในวันหยุดยาวอยู่ มีความสุข ปาร์ตี้ ลั้นลาอยู่แท้ๆ แต่ก็สามารถมีอาการซึมเศร้าได้เหมือนกันนะ!?  

โรคซึมเศร้าในวันหยุด Holiday Depression 

ในวันหยุดยาว โดยเฉพาะช่วงปลายปีที่ควรจะมีความสุขมากที่สุด แต่มีผลสำรวจจาก American Psychological Association (APA) พบว่าผู้หญิงอเมริกันกว่า 44% และผู้ชาย 31% มีความเครียดเพิ่มขึ้นในช่วงเวลานี้ เหตุผลก็เป็นเพราะทุกอย่างมันบิลด์ให้ทุกคนต้องมีความสุข แต่ถ้าชีวิตไม่มีความสุขก็จะรู้สึกแปลกแยก กดดัน พอเห็นความสุขของคนอื่นผ่านโซเชียล ก็อดเอามาเปรียบเทียบกับตัวเองไม่ได้ ว่าทำไมชีวิตเรามันถึงแย่จัง จะเศร้าหนักกว่าเก่าไปอีกถ้าเรามีแพลนวันหยุดไว้อย่างดี แต่สิ่งที่เกิดขึ้นไม่เป็นอย่างที่ฝันไว้ ไปที่เที่ยวก็คนเยอะ เจอรถติด วุ่นวาย ใช้เงินเกินงบ เมื่อเราไม่สามารถควบคุมอะไรได้ ก็ยิ่งหดหู่ เครียด เศร้าใจไปอีก  

สาเหตุของโรคซึมเศร้าในวันหยุด

• ความเครียด
• ความเหนื่อยล้า
• ความคาดหวัง ความผิดหวัง
• ความเครียดทางการเงิน
• ความเหงาที่ไม่สามารถอยู่กับครอบครัวและเพื่อนฝูงได้

อาการของโรคซึมเศร้าในวันหยุด

นอกเหนือจากความรู้สึกหนักใจ เครียด และไม่มีความสุข ร่างกายอาจจะมีอฏิกิริยาตอบสนองต่อความเครียด เช่น

• ปวดหัว
• กินเยอะผิดปกติ
• นอนไม่หลับ

วิธีป้องกันโรคซึมเศร้าในวันหยุด

เลิกคิดถึงวันหยุดในฝัน

ไม่คาดหวัง ก็จะไม่ผิดหวัง การที่เราวางแผนการในช่วงวันหยุดเป็นเรื่องที่ดีนะคะ จะได้รู้ว่าอยากทำอะไร ไปเจอใคร ที่ไหน ยังไงบ้าง แต่ถ้าเราปักธงไว้เลยว่าวันนี้จะไปถ่ายรูปกับทุ่งดอกไม้สวยๆ แต่ไปเจอคนมหาศาล คิดว่าอากาศต้องหนาว แต่งตัวจัดเต็ม แต่กลับร้อนเหงื่อตก อยากจับของขวัญได้รางวัลใหญ่ แต่กลับได้ของที่ไม่ต้องการ ถ้ามันไม่เป็นไปตามอย่างที่ตั้งใจ ก็จะผิดหวัง ความผิดหวังก็ส่งผลให้ระดับฮอร์โมนคอร์ติซอล ฮอร์โมนแห่งความเครียดเพิ่มสูงขึ้น

อย่ากินมากเกินไป

สิ่งที่ขาดไม่ได้ในการเฉลิมฉลองก็คือ อาหาร ยิ่งคนมารวมตัวกันเยอะๆ ของกินก็ต้องมากมาย ทั้งของคาว ของหวาน เครื่องดื่ม กินกันให้จุใจ ถ้าเป็นแค่วันเดียวยังไม่ค่อยเท่าไหร่ แต่ถ้าจัดหนักอย่างนี้หลายๆ วันติดกันแล้วล่ะก็ อาจมีปัญหาตามมาได้ เมื่อระดับน้ำตาลสูงขึ้น ผลิตอินซูลินมากขึ้น จะทำให้รู้สึกเหนื่อย กระสับกระส่าย และทำให้ประสิทธิภาพในการทำงานลดลง เพราะฉะนั้นต้องระวังอย่าเคยชินกับการกินชุดใหญ่ไฟกระพริบเด็ดขาด

หาเวลาออกกำลังกาย

แค่เที่ยวอย่างเดียวก็ตารางแน่นเอี๊ยดแล้วค่ะพี่ จะเอาเวลาที่ไหนไปออกกำลังกาย ทำง่ายๆ ก็คือเดินแทนการใช้ลิฟต์ ปั่นจักรยานกินลมชมวิว หรือชวนคนรอบข้างทำกิจกรรมที่ได้ขยับร่างกาย แค่นี้ก็จะได้ทั้งสนุก ได้ออกกำลังกาย และช่วยลดความเครียดได้ในเวลาเดียวกัน

มีเวลาให้ 'ตัวเอง'

เราอาจจะได้รวมญาติปีละครั้ง นานๆ ทีจะได้ใช้เวลากับคนกลุ่มนี้ เราก็เลยทุ่มเทเวลาให้เต็มที่ จนบางทีก็ลืมแบ่งเวลาให้ตัวเอง ไม่จำเป็นต้องปลีกวิเวกไปอยู่เงียบๆ คนเดียวนะ แค่ทำอะไรที่ตัวเองมีความสุขอย่างแท้จริง เช่น ได้กินของอร่อยๆ ได้ฟังเพลงที่ชอบ ได้กอดคนที่รัก สิ่งเหล่านี้สามารถกระตุ้นโดปามีน เซโรโทนิน และออกซิโทซินซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ทำให้อารมณ์ดีขึ้น

อย่าใช้เงินเกินตัว

นานๆ จะได้พักทั้งที ใช้เงินให้เต็มที่ไปเลยจ้า รู้ตัวอีกทีเกลี้ยงกระเป๋า พอวันหยุดผ่านไป กลับมาสู่โลกแห่งความเป็นจริง ที่ทำให้เศร้าหนักกว่าเดิม เมื่อรู้ตัวว่าไม่มีจะใช้แล้วจ้าาาาา TT ก่อนจะถึงวันหยุดยาวอย่าลืมวางแผนการใช้เงินให้ดีๆ จะได้แฮปปี้ทั้งขาไปและขากลับ

ต้องปฏิเสธให้เป็น

เทศกาลมาที ก็ต้องมีการรวมตัวกันเป็นเรื่องธรรมดา คนน้อยๆ ปาร์ตี้จะสนุกได้ยังไง แต่ภายใต้ความสนุกมันก็จะมีความวุ่นวายซ่อนอยู่ แล้วคนที่จะปวดหัวที่สุดก็คือคนที่ทำหน้าที่เป็นคนจัดการ จัดแจง ดูแล ถ้าเต็มใจทำก็ดีไป แต่ถ้าจำใจเมื่อไหร่ แนะนำให้ปฏิเสธไว้ก่อนดีกว่า เพราะการฝืนใจมันส่งผลต่อความเครียด ร่างกายจะหลังฮอร์โมนแห่งความเครียดทั้งคอร์ติซอลและอะดรีนาลีน ที่ทำให้คุณรู้สึกเหนื่อยล้าและหงุดหงิด ถ้าเลี่ยงได้ก็เลี่ยงดีกว่า

อ่านจบแล้วเราก็มาเตรียมตัวให้พร้อมดีกว่า เพื่อวันหยุดที่แฮปปี้อย่างแท้จริงๆ ว่าแต่น้องๆ ชาว Dek-D มีแพลนในวันหยุดยาวนี้ยังไงบ้างคะ? มาคอมเมนต์คุยกัน!