เรียนจบ ม.6 เรียนอะไรต่อดี? รู้หรือเปล่าคะหลักสูตรหลังจบ ม.ปลาย ไม่ได้มีแค่หลักสูตรปริญญาตรีเพียงอย่างเดียว น้องๆ น่าจะเคยได้ยินหลักสูตรประกาศนียบัตรกันมาบ้างแล้ว เคยสงสัยมั้ยว่า มันคืออะไร แตกต่างจากปริญญาตรีอย่างไร

หนึ่งในหลักสูตรประกาศนียบัตรที่เปิดสอนในไทยที่เป็นที่นิยมคือ ประกาศนียบัตรผู้ช่วยทันตแพทย์ค่ะ หลักสูตรนี้เรียนเพื่อไปเป็นผู้ช่วยทันตแพทย์โดยเฉพาะ ข้อดีคือ ใช้เวลาเรียนเพียงแค่ 1-2 ปี เหมาะสำหรับคนที่อยากทำงานในแวดวงทันตกรรม แม้จะไม่ได้มีบทบาทในการรักษาผู้ป่วยโดยตรง แต่ก็เป็นวิชาชีพที่มีความสำคัญไม่น้อยเลยค่ะ เราว่าทำความรู้จักหลักสูตรนี้กันให้มากขึ้นดีกว่า

ทำความรู้จักหลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยทันตแพทย์

หลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยทันตแพทย์ 
ต่างจากหลักสูตรทันตแพทยศาสตรบัณฑิตอย่างไร

หลักสูตรทันตแพทยศาสตรบัณฑิต คือ หลักสูตรที่เรียน 6 ปี จบไปเพื่อไปเป็นทันตแพทย์วิชาชีพค่ะ ดังนั้นการเรียนจะต้องเรียนตั้งแต่พื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์ พื้นฐานเรื่องโรคที่เกี่ยวกับช่องปาก ไปจนถึงการรักษาโรคช่องปากแต่ละประเภท เขาว่ากันว่าอาชีพนี้ เป็นอาชีพที่พื้นที่ทำงานแคบที่สุด (เพราะอยู่แค่ในปาก) แต่ต้องใช้เวลาเรียนนานถึง 6 ปี เพราะต้องอาศัยความละเอียดนั่นเองค่ะ

ในส่วนของหลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยทันตแพทย์ จะใช้เวลาเรียน 1 ปี หรือหลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยทันตแพทย์ขั้นสูง 2 ปี เมื่อเรียนจบจะทำงานในตำแหน่งของผู้ช่วยทันตแพทย์ หากน้องๆ เคยไปทำฟันที่คลินิก ก็จะเห็นพี่ๆ ที่จะต้องทำงานประกบคู่กับหมอฟันเสมอ นั่นแหละค่ะ คือหน้าที่ของผู้ช่วยทันตแพทย์ ซึ่งต้องจบจากสาขาวิชานี้โดยเฉพาะ  

ดังนั้น 2 สาขานี้ชื่อคล้ายกัน แต่จบไปทำงานคนละแบบ หากจบหลักสูตรผู้ช่วยทันตแพทย์ จะไม่สามารถเป็นหมอฟันได้นะคะ หากใครจะเรียนควรตัดสินใจให้ดีว่าอยากเรียนด้านใด เพราะงานคนละแบบและเวลาเรียนก็ต่างกันด้วยค่ะ

ใครสมัครได้บ้าง  

• จบ ม.ปลาย (บางแห่งอาจรับวุฒิเทียบเท่า)  
• สัญชาติไทย
• สุขภาพร่างกายแข็งแรง
• อายุ ไม่ต่ำกว่า 17 หรือ 18 ปีและไม่เกิน 35 ปี

ที่ไหนเปิดสอนบ้าง  

• จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
• มหาวิทยาลัยขอนแก่น
• มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
• มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• มหาวิทยาลัยนเรศวร
• มหาวิทยาลัยมหิดล (หลักสูตร 2 ปี)
• มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
• มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
• สถาบันทันตกรรม กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

แนวทางการคัดเลือก

ส่วนใหญ่หลักสูตรประกาศนีบัตรผู้ช่วยทันตแพทย์ จะคัดเลือกด้วยการสอบวิชาพื้นฐาน คือ วิทยาศาสตร์ ภาษาอังกฤษ คณิตศาสตร์ ความรู้เบื้องต้นทางทันตกรรม และสอบสัมภาษณ์  

อย่างไรก็ตาม เกณฑ์คัดเลือกแต่ละมหาวิทยาลัยอาจแตกต่างกัน สามารถดูรายละเอียดที่เว็บไซต์ของคณะทันตแพทยศาสตร์แต่ละมหาวิทยาลัยได้เลยค่ะ  

ต้องเรียนวิชาอะไรบ้าง 

(ชื่อวิชาอาจต่างกันในแต่ละมหาวิทยาลัย)

เรียนแค่ปีเดียว จะเรียนอะไรได้เยอะหรอ? พี่มิ้นท์ได้ลองเปิดหลักสูตรดูหลายมหาวิทยาลัย บอกได้เลยว่าแม้จะใช้เวลาเรียนแค่ 1 ปี แต่ได้เรียนเนื้อหาที่เกี่ยวข้องทันตกรรม ยกตัวอย่างเช่น

• วิชาทักษะการเรียนภาษาอังกฤษสำหรับผู้ช่วยทันตแพทย์ จะได้เรียนรู้ภาษาอังกฤษขั้นพื้นฐานและศัพท์พื้นฐานทางวิชาการ ทั้งทักษะการพูด อ่าน เขียน และประโยคที่ใช้สนทนา
• พื้นฐานวิชาชีพผู้ช่วยทันตแพทย์ วิชานี้จะได้เรียนรู้บทบาทของผู้ช่วยทันตแพทย์ในงานทันตกรรม ว่าเรามีหน้าที่อะไร ต้องทำอะไรบ้าง เช่น การบำรุงรักษาเครื่องมือ การจัดเก็บเครื่องมือและอุปกรณ์ต้องทำอย่างไรถึงจะปลอดภัยจากเชื้อโรค งานเวชระเบียน เป็นต้น  
• วัสดุและเครื่องมือทางทันตกรรม ผู้ช่วยทันตแพทย์ ต้องรู้จักเครื่องมือเทียบเท่าทันตแพทย์ วิชานี้จะได้เรียนรู้การบริหารจัดการและใช้งานวัสดุและเครื่องมือทันตกรรมทุกชนิด
• วินิจฉัยโรคช่องปากและทันตรังสี คือ วิชาที่จะได้เรียนรู้การใช้คลินิกตรวจ อุปกรณ์ที่ใช้วินิจฉัยโรคช่องปาก การซักประวัติผู้ป่วย ลงข้อมูลแฟ้มประวัติ การใช้เครื่องเอ็กซเรย์ต่างๆ เป็นต้น
• ทันตกรรมบดเคี้ยวและจัดฟัน จะได้เรียนเกี่ยวกับลักษณะการสบฟันแบบต่างๆ การใช้เครื่องมือและวัสดุที่เกี่ยวข้องกับการบดเคี้ยว ส่วนการจัดฟันก็มีขั้นตอนหลายอย่าง ผู้ช่วยทันตแพทย์จะต้องสามารถให้คำแนะนำผู้ป่วยทางทันตกรรมจัดฟันได้
• ทันตกรรมประดิษฐ์ งานด้านนี้ก็คือการรักษาที่เกี่ยวกับฟันปลอมนั่นเองค่ะ ผู้ช่วยจะได้เรียนเกี่ยวกับวัสดุ อุปกรณ์การทำฟันเทียม การเตรียมเครื่องมือ การผสมวัสดุ เทแบบพิมพ์ เพื่อให้สามารถออกมาเป็นฟันเทียมได้  
• ทันตกรรมสำหรับเด็ก วิชานี้จะเรียนรู้ทักษะการรับมือกับผู้ป่วยเด็ก การจัดการพฤติกรรมต่างๆ รวมถึงการให้คำแนะนำผู้ป่วยเด็กและผู้ปกครองของเด็กด้วย

ซึ่งในทุกวิชา จะมีวิชาปฏิบัติการทางคลินิกด้วย ซึ่งเป็นวิชาที่น้องๆ จะต้องไปทดลองปฏิบัติงานจริงนั่นเอง เพื่อดูว่าเราสามารถนำความรู้มาใช้ได้อย่างถูกต้องหรือไม่ ภาพรวมของการฝึกปฏิบัติจะต้องเรียนรู้การเก็บบันทึกข้อมูล จัดเก็บเวชระเบียบ การเตรียมเก้าอี้ทันตกรรมให้พร้อมใช้งาน การปรับเก้าอี้ผู้ป่วยให้หมอฟันทำงานสะดวก การฝึกส่งรับเครื่องมือกับคุณหมอ เป็นต้น
 

เป็นอย่างไรบ้างคะ หลักสูตรนี้น่าสนใจหรือเปล่า น้องๆ อาจจะอยากรู้ว่าเรียนไปแล้วจะตกงานหรือไม่? พี่มิ้นท์ได้ลองอ่านเกี่ยวกับตัวหลักสูตรมาหลายแห่ง ส่วนใหญ่จะให้เห็นผลของตัวหลักสูตรว่ายังเป็นอาชีพที่ขาดแคลนนะคะ เพราะผู้ช่วยทันตแพทย์ควรทำงานร่วมกับทันตแพทย์แบบ 1 ต่อ 1 แต่ในความเป็นจริง คลินิกทันตกรรมเปิดใหม่เยอะมากๆ