ทีมต่อนอกเตรียมเฮ! ปีหน้าไทยเข้า ‘ภาคีอะโพสทิล’ รับรองเอกสารไปต่างประเทศง่ายในขั้นตอนเดียว

สวัสดีชาว Dek-D ทุกคนค่ะ ในการไปเรียนต่อต่างประเทศนั้น อีกหนึ่งขั้นตอนที่สำคัญมากๆ สำหรับ #ทีมต่อนอก คงหนีไม่พ้นในเรื่องของขั้นตอนการเตรียม ‘เอกสาร’ ไม่ว่าจะเป็นใบปริญญา Transcript สูติบัตร หรือเอกสารราชการอื่นๆ ซึ่งแน่นอนว่าทั้งหมดต้องได้รับการรับรองอย่างถูกต้องตามกฎหมายระหว่างประเทศด้วยค่ะ

ที่ผ่านมาในการยื่นเอกสารในการเรียนต่อต่างประเทศ เป็นเรื่องที่ทำให้หลายคนปวดหัวไม่น้อยเลยก็ว่าได้ เพราะว่ามีหลายอย่าง หลายขั้นตอน ต้องใช้เวลาในการรอที่ค่อนข้างนาน และยังมีค่าใช้จ่ายไม่น้อยอีกด้วย แต่ข่าวดีคือ ข้อกังวลต่างๆ เหล่านี้กำลังจะหมดไปแล้วค่ะ

เพราะว่าในปี 2026 ประเทศไทยกำลังจะเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาอะโพสทิล (Apostille Convention) ซึ่งถือว่าเป็นก้าวใหม่ที่ยกระดับความเป็นสากลมากขึ้น โดยสิ่งที่จะเปลี่ยนไปคือ ในการยื่นเอกสารเพื่อเรียนต่อ การทำงานในต่างแดน  หรือการทำธุรกิจระหว่างประเทศ เราสามารถยื่นเอกสาร (มหาชน) ผ่านกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ เพียงหน่วยงานเดียวได้เลย (จากเดิมที่ต้องยื่นหลายหน่วยงาน) ช่วยให้สะดวก รวดเร็ว และประหยัดค่าใช้จ่ายกว่าเดิมอีกด้วย

ว่าแต่อนุสัญญาฯ นี้สำคัญกับ #ทีมเรียนต่อนอก อย่างไร และมีเรื่องอะไรที่ต้องรู้บ้าง?  พี่ลูกหมูได้มีโอกาสไปร่วมฟังสัมมนา “ประโยชน์และผลกระทบการเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาอะโพสทิลของประเทศไทยต่อภาคธุรกิจและภาคประชาสังคม (Apostille Convention)” ซึ่งจัดโดยกรมการกงสุล กระทรวงต่างประเทศ บอกเลยว่ามีหลายประเด็นน่าสนใจมาก เลยขอสรุปประเด็นสำคัญๆ มาแชร์ให้ทุกคนได้อ่านเพื่อเตรียมความพร้อมกันค่ะ

_______

ทำความรู้จักอนุสัญญาอะโพสทิล (Apostille) 

Apostille คืออะไร?

• เป็นอนุสัญญาว่าด้วยการยกเลิกข้อกําหนดของการนิติกรณ์สําหรับเอกสารมหาชนต่างประเทศ ภายใต้ที่ประชุมกรุงเฮกว่าด้วยกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล (Hague Conference on Private International Law - HCCH)
• การเข้าร่วมครั้งนี้ จะช่วยลดขั้นตอนการรับรองเอกสารมหาชนต่างประเทศระหว่างประเทศภาคีอนุสัญญาฯ
• กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ ได้รับแต่งตั้งให้เป็นหน่วยงานผู้มีอำนาจ หรือ Competent Authority ของไทย
• ปัจจุบันมีจํานวน 127 ประเทศ (อัปเดตเมื่อเดือนกันยายน 2568)
• มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ประชาชนสะดวกขึ้น และส่งเสริมกิจกรรมระหว่างประเทศด้านต่างๆ (ด้านเศรษฐกิจ, ไทยถูกยอมรับในเวทีโลกมากขึ้น)

Note: ใบรับรอง Apostille ของประเทศไทย ยังอยู่ในระหว่างขั้นตอนการออกแบบ

เอกสารมหาชนมีอะไรบ้าง?

อย่างที่พี่ลูกหมูเกริ่นไปข้างต้นว่าการรับรอง Apostille จะใช้ได้กับเอกสารมหาชน (Public Documents) เท่านั้น ซึ่งจะมีด้วยกันทั้งหมด 3 ประเภท ดังนี้ค่ะ

1. เอกสารที่ออกโดยศาลหรือเกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรม เช่น เอกสารที่ออกโดยศาล เอกสารของพนักงานอัยการ เอกสารของเสมียนศาล เอกสารของเจ้าพนักงานที่เกี่ยวข้องกับกระบวนพิจารณาคดี เป็นต้น
2. เอกสารทางการปกครอง เช่น สูติบัตร มรณบัตร ทะเบียนบ้าน ใบรับรองทางการต่างๆ // รวมพวกเอกสารที่ออกโดยมหาวิทยาลัยด้วย เช่น Transcript, ใบรับรองคุณวุฒิ เป็นต้น
3. เอกสารโนตารี เช่น เอกสารที่ผ่านการรับรองโดย Notary / Notarial Services Attorney (NSA) หนังสือรับรองคำแปล หนังสือรับรองลายมือชื่อ เป็นต้น

*เมื่อไทยเข้าร่วมอนุสัญญาแล้ว
การรับรองเอกสารจะเปลี่ยนไปอย่างไร?*  

• ปัจจุบันการรับรองเอกสารจะเป็นแบบห่วงโซ่ (Chain Legalization) เช่น ตอนที่พี่ไปเรียนต่อที่โปแลนด์ ก็ต้องเอาเอกสารจากมหาวิทยาลัยต่างๆ เช่น Transcript, ใบปริญญาบัตร (ภาษาอังกฤษ) ไปรับรองที่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ จากนั้นก็ต้องนำไปรับรองที่สถานทูตโปแลนด์อีกที // ถ้าบางเอกสารต้องแปลก็อาจเพิ่มขึ้นตอนหลายต่อไปอีกค่ะ
• ถ้าเข้าร่วมอนุสัญญานี้แล้ว  ก็สามารถรับรองเอกสารแบบ Apostille คือผ่านแค่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ หน่วยงานเดียว และนําเอกสารไปใช้ที่ประเทศปลายทาง (ใน 127 ประเทศภาคี) ได้เลยค่ะ

จะใช้การรับรอง Apostille ได้เมื่อไหร่?

• ตอนนี้ประเทศไทย อยู่ในระหว่างขั้นตอนการดำเนินการ ซึ่งก็คาดการณ์ว่าน่าจะเสร็จกระบวนการและเริ่มใช้ระบบนี้ได้ในช่วงสิงหาคม ปี 2569
• ใบรับรองจะยังคงเป็นรูปแบบกระดาษอยู่ และประชาชนยังต้องมาดำเนินการทำเรื่องขอเอกสารที่กรมการกงสุล แต่ในอนาคตอาจจะมีรูปแบบ E-Digital ด้วยค่ะ

ประเด็นอื่นๆ เพิ่มเติม

• ใบรับรอง Apostille ใช้สำหรับเอกสารที่จะนำไปใช้ระหว่างประเทศที่เป็นภาคีอนุสัญญาฯ เท่านั้น (127 ประเทศ)
• ค่าธรรมเนียมใบรับรอง Apostille ยังอยู่ในระหว่างการพิจารณา

Quick Big Win กับ Apostille

อย่างที่พี่ได้เกริ่นไปตอนต้นว่า หากไทยเข้าร่วมอนุสัญญานี้ จะทำให้ลดต้นทุนทั้งเวลาและค่าใช้จ่าย ช่วยลดขั้นตอนให้สะดวกมากขึ้น  นอกจากนี้ยังมีข้อดีในส่วนของภาคเศรษฐกิจด้วยนะคะ พี่จะมาสรุปคร่าวๆ ให้ฟังกันค่ะ

การเข้าร่วม Apostille เป็นหนึ่งในเครื่องมือการทูตเศรษฐกิจ เพราะช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยให้แข่งขันได้มากขึ้น เชื่อมโยงกับโลก และสร้างความเชื่อมั่นระหว่างประเทศ และก็สอดคล้องกับนโยบายเศรษฐกิจหลักของรัฐบาลด้วย

• สร้างรายได้ ลดรายจ่ายประชาชน
• เพิ่มสภาพคล่อง แก้ปัญหาหนี้
• ฟื้นความเชื่อมั่นด้านเศรษฐกิจและการลงทุน
• รับมือผลกระทบจากสงครามการค้า
• ปรับกฎระเบียบให้แข่งขันได้ในระดับโลก
• เปิดตลาดใหม่
• ดึงดูดการลงทุน
• แก้ปัญหาข้ามแดน
• สร้างมาตรฐานร่วมระหว่างประเทศ

นอกจากนี้ทางกรมการกงสุลยังมี 3 เป้าหมายหลัก ในการเข้าร่วมอนุสัญญานี้ ดังนี้

1. Competitiveness - เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน 

สนับสนุนการค้าและการลงทุนข้ามพรมแดน รวมถึงลดขั้นตอนการรับรองเอกสารธุรกิจ (หนังสือรับรองบริษัท, หนังสือมอบอำนาจ, สัญญาซื้อขาย ฯลฯ) SME ต่างจังหวัดไม่ต้องเดินทางเข้ากรุงเทพฯ เปิดบริษัทลูกในต่างประเทศได้สะดวกขึ้น

2. Collaboration – ความร่วมมือระหว่างประเทศ

ไทยมีมาตรฐานการรับรองเอกสารเทียบเท่าสากล ทำให้ประเทศคู่ค้าตรวจสอบเอกสารได้ง่ายขึ้น ลดความสับสน ลดข้อพิพาททางกฎหมาย เพิ่มความเชื่อมั่นในการทำธุรกิจข้ามพรมแดน สนับสนุนความร่วมมือในประเด็นสำคัญ เช่น การรับรองเอกสาร วีซ่า เป็นต้น

3. Confidence – สร้างความเชื่อมั่น

ยกระดับกฎระเบียบไทยให้ทัดเทียมนานาชาติ ทำให้การทำธุรกิจในไทยง่ายขึ้น โปร่งใส คาดการณ์ได้ เสริมภาพลักษณ์ไทยว่าแบบพร้อมรับเศรษฐกิจโลกยุคใหม่

บทบาทของภาคประชาสังคมและหน่วยงานของรัฐ

อีก 2 หน่วยงานที่มีความสำคัญมากๆ ในเรื่องของเอกสารที่ต้องใช้รับรองเวลาไปต่างประเทศ ก็คือกรมการปกครอง และสภาทนายความนั่นเองค่ะ

1. กรมการปกครอง

ปัจจุบันกรมการปกครองได้ออกหนังสือและเอกสารต่างๆ ที่สำคัญ เช่น สูติบัตร, ทะเบียนบ้าน ฯลฯ เป็นภาษาไทยและอังกฤษ เพื่อให้ประชาชนสามารถไปขอคัดเอกสารตัวเองเป็นภาษาอังกฤษได้เลย (ไม่ต้องไปผ่านการแปล หรือการไปรับรองการแปลให้เสียค่าใช้จ่าย) // เอกสารจากกรมการปกครอง สามารถนำไปใช้รับรอง Apostille ได้เลย

2. สภาทนายความ

Notarial Services Attorney (NSA) เป็นทนายความที่ได้รับใบอนุญาตจากสภาทนายความ มีหน้าที่รับรองลายมือชื่อ รับรองสำเนาถูกต้อง รับรองคำแปลเอกสาร //เหมือนที่เราเคยเห็นบ่อยๆ ในข้อกำหนดของเอกสารสมัครเรียนว่า ‘เอกสารต้องนำไปแปล และต้องผ่านการรับรองจาก Notary’
 

NSA จะมีบทบาทยังได้ถ้าได้เข้าร่วมอนุสัญญาภาคี?

• แปลเอกสารเป็นภาษาที่ประเทศปลายทางใช้ (ใบรับรอง Apostille สามารถรับรองเอกสารได้ทุกภาษา โดยอาจจะไม่จำเป็นต้องแปลก็ได้ ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับประเทศปลายทาง ว่ามีกำหนดให้ต้องแปลหรือไม่*)
• ให้ NSA รับรองคำแปล
• ผ่านการรับรองจากกรมการกงสุล และให้สถานทูตประเทศปลายทางในไทยรับรองอีกครั้ง

ช่องทางติดต่อสอบถามเพิ่มเติม

หากมีข้อสงสัยเพิ่มเติม สามารถติดต่อสอบถามได้ที่ กองสัญชาติ และนิติกรณ์

• โทรศัพท์: 0 9448 55116
• อีเมล: consular04@mfa.go.th

นับว่าเป็นก้าวใหม่ครั้งสำคัญสำหรับประเทศไทยในเวทีโลกเลยก็ว่าได้ นอกจากการเข้าร่วมอนุสัญญาครั้งนี้ จะทำให้ช่วยลดขั้นตอนที่ซับซ้อนในการใช้เอกสารไทยในต่างประเทศ ทั้งด้านการศึกษา การทำงาน หรือการทำธุรกรรมข้ามประเทศแล้ว ยังช่วยผลักดันภาคเศรษฐกิจและการลงทุนของไทยให้เติบโตขึ้น และเป็นมาตรฐานเดียวกับนานาชาติมากยิ่งขึ้น

แต่ทั้งนี้เราก็ต้องมารออัปเดตรายละเอียดเพิ่มเติมจากทางกรมการกงสุล กระทรวงต่างประเทศอีกครั้งไปด้วยกันค่ะ และสำหรับใครอยากฟังสัมมนาเต็มๆ สามารถรับชมย้อนหลัง คลิกที่นี่ ได้เลยค่ะ

................

สำหรับใครที่มองหาโอกาสโกอินเตอร์ ตอนนี้มีหลายทุนกำลังเปิดรับสมัคร
ตามไปเช็กกันต่อได้เลยที่ "โปรแกรมค้นหาทุนเรียนต่อนอก by Dek-D"