วงการเภสัชศาสตร์ศึกษากำลังจะเปลี่ยนไป! เมื่อคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ หรือ มศว ประกาศเปิดตัวสาขาที่ 4 ของประเทศ ด้าน "การบริหารเภสัชกิจ" (Pharmacy Administration) สาขานี้เน้นด้านการวางแผน การจัดโครงสร้างองค์กร การบริหารทรัพยากรมนุษย์ การตลาดยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพ รวมถึงการวิจัยด้านบริหารเภสัชกิจเพื่อเพิ่มประสิทธิผลและประสิทธิภาพในองค์กรธุรกิจเภสัชกรรม ซึ่งถือเป็นหลักสูตรระดับปริญญาตรีที่แรกในประเทศไทย โดยจะเริ่มรับนิสิตรุ่นแรกใน TCAS69 นี้ 

หลักสูตรใหม่ มศว "การบริหารเภสัชกิจ" ป.ตรี ที่แรกในประเทศไทย เรียนอะไร ทำอะไรได้บ้าง

หากพูดถึงหลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิต ที่เปิดสอนในประเทศไทย ปัจจุบัน (ข้อมูลก่อนวันที่ 4 ก.ค. 2568) มีเปิดสอนอยู่ 3 สาขาเอก คือ 

1. การบริบาลทางเภสัชกรรม: เน้นการดูแลผู้ป่วย การให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการใช้ยาอย่างถูกต้องและเหมาะสม

2. เภสัชกรรมอุตสาหการ: เน้นการผลิตยา การควบคุมและประกันคุณภาพยา การวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ยา รวมถึงการขึ้นทะเบียนผลิดภัณฑ์ยา

3. การคุ้มครองผู้บริโภคด้านยาและสุขภาพ: เน้นด้านการบังคับใช้กฎหมาย การจัดการความเสี่ยง ระบาดวิทยาและความปลอดภัยด้านยา เภสัชสาธารณสุข เพื่อการคุ้มครองผู้บริโภคด้านยาและสุขภาพแก่ประชาชน

ต่อมา ข้อมูลจากเพจคณะเภสัชศาสตร์ มศว ได้ให้รายละเอียดว่า ปี 2569 มศว เปิดรับนิสิตเภสัชศาสตรบัณฑิต สาขาเอก "การบริหารเภสัชกิจ" รุ่นแรก ที่แรกในประเทศไทย  โดยสาขาที่ 4 เอกการบริหารเภสัชกิจ จะเน้นด้านการจัดการทรัพยากร การตลาดและการเป็นผู้ประกอบการ เพื่อให้เกิดประสิทธิผล และประสิทธิภาพสูงสุดขององค์กรเภสัชกรรม

สาขาใหม่ที่กำลังจะเกิดขึ้นนี้ คืออะไร เรียนอะไร พี่ๆ เด็กดีหาข้อมูลมาให้แล้วค่ะ

พี่มิ้นท์ได้รับเกียรติจาก ผศ.ดร.วิมล พันธุเวทย์ คณบดีคณะเภสัชศาสตร์  และอาจารย์บรรณสรณ์ เตชะจำเริญสุข อาจารย์ประจำภาควิชาเภสัชกรรมสังคมและบริหารเภสัชกรรม คณะเภสัชศาสตร์ ม.ศรีนครินทรวิโรฒ ร่วมให้ข้อมูลเกี่ยวกับหลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิต สาขาเน้นด้าน "การบริหารเภสัชกิจ" ทีมงานเด็กดีขอขอบคุณพระคุณมา ณ ที่นี้

การบริหารเภสัชกิจ คืออะไร?

หากดูความหมายของชื่อ อาจพอเดาได้ว่า น่าจะเกี่ยวข้องกับ บริหาร+เภสัชศาสตร์ ซึ่งความจริงนั้นก็ถือว่าใกล้เคียงค่ะ เพราะ “บริหารเภสัชกิจ” หรือ Pharmacy Administration เป็นแขนงที่ผสมผสานความรู้ด้านยาเข้ากับศาสตร์การจัดการ รวมถึงการวางแผนเชิงนโยบาย การควบคุมคุณภาพ ฯลฯ ซึ่งทำให้เห็นว่าสายงานด้านเภสัชฯ นั้นไปได้กว้าง เพราะสามารถไปในทาง "การบริหารจัดการยาและระบบสุขภาพ" ได้อีกด้วย ช่วยให้ประชาชนเข้าถึงยาได้อย่างปลอดภัย สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติที่เน้นการพัฒนากำลังคนเพื่อรองรับสังคมสูงวัย และขับเคลื่อนประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางทางการแพทย์และสุขภาพมูลค่าสูง (Medical and Health Hub)

เดิมทีคณะเภสัชฯ มศว มี 2 สาขาหลักคือ การบริบาลทางเภสัชกรรม (เน้นดูแลผู้ป่วย) และเภสัชกรรมอุตสาหการ (เน้นการผลิตและวิจัยยา) แต่จากการรับฟังเสียงของนิสิตและผู้ประกอบการ พบว่ามีความต้องการเภสัชกรที่มีทักษะ "นักบริหาร" และ "นักการตลาด" เพิ่มสูงขึ้นมาก วิชาเอกนี้จึงถูกออกแบบมาเพื่อบ่มเพาะเภสัชกรให้มีทักษะการแก้ปัญหาในองค์กรอย่างเป็นระบบ (System Thinking) และคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking) ไม่ว่าจะเป็นปัญหาด้านคน เทคนิค หรือเครื่องมือ

ซึ่งจากประกาศของสภาเภสัชกรรม เรื่อง "เกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพเภสัชกรรม สาขาด้านการบริหารเภสัชกิจ" ได้ให้เหตุผลว่า งานด้านบริหารเภสัชกิจเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่คุณค่างานเภสัชกรรม  งานที่เกี่ยวข้องกับบริหารเภสัชกิจจะแทรกอยู่ในองค์กรด้านเภสัชกรรมต่างๆ ทั้งโรงพยาบาล ร้านยา โรงงานยา สำนักงานสาธารณสุข สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา รวมถึงบริษัทนำเข้ายา

ความรู้ด้านนี้จึงจำเป็นต่อเภสัชกรตั้งแต่ระดับเภสัชปฏิบัติการไปจนถึงระดับเภสัชกรผู้บริหารขั้นสูง เช่น ผู้แทนยา การตลาดเภสัชภัณฑ์ ล่ามข้อมูลวิทยาศาสตร์การแพทย์ ผู้ประสานงานวิจัยทางคลินิก เภสัชกรรมทะเบียนและกฎหมายผลิตภัณฑ์ในบริษัทนำเข้ายา เภสัชกรรมการเข้าถึงยา เป็นต้น

จุดเด่นเภสัชศาสตร์ มศว

• สาขาวิชาบริหารเภสัชกิจ ออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์นิสิตที่สนใจด้านการตลาดเภสัชภัณฑ์ การเป็นผู้ประกอบการ การจัดการธุรกิจและทักษะการสื่อสาร ซึ่งจะบ่มเพาะทักษะการบริหาร การตลาด เศรษฐศาสตร์ทางยา การจัดการและธุรกิจ และทักษะอื่นๆ ที่จำเป็นต่อการทำงานในทศวรรษหน้า อาทิเช่น ทักษะการแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ ทักษะการประเมินเทคโนโลยีสุขภาพ และทักษะการประสานงานการจัดการ
• เรียนรู้จากการฝึกปฏิบัติจริง โดยมีการฝึกปฏิบัติงานในโรงพยาบาล ร้านยา โรงงาน และที่สำคัญคือ องค์กรธุรกิจนำเข้ายาชั้นนำระดับโลก องค์กรธุรกิจด้านเภสัชกรรมอื่นๆ โดยจะแบ่งเป็น  การฝึกภาคบังคับ 400 ชั่วโมง ซึ่งจะฝึกปฏิบัติที่ร้านยาและโรงพยาบาลในปีที่ 4 ของการศึกษา และฝึกงานตามสาขาเน้น ในปี 6 ซึ่งจะฝึกปฏิบัติทั้งปี โดยแบ่งเป็น 7 ผลัด ผลัดละ 6 สัปดาห์  
• เน้น 3 ทักษะสำคัญของยุคนี้ คือ ทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัลปัญญาประดิษฐ์เข้ากับการบริหารจัดการงานเภสัชกรรม, ทักษะการสื่อสารที่เป็นสากลและการสื่อสารข้ามวัฒนธรรม และทักษะการเป็นผู้ประกอบการ เพื่อสร้างสรรค์บริหารหรือผลิตภัณฑ์สุขภาพใหม่ๆ ให้สังคม

จะได้เรียนอะไรบ้าง

จากข้อมูลที่ มศว ได้เผยแพร่ออกมาก่อนหน้านี้ สาขาวิชาบริหารเภสัชกิจ จะได้เรียนทักษะสำคัญ ได้แก่ การจัดการและการบริหารคุณภาพ การตลาดและการเป็นผู้ประกอบการ เศรษฐศาสตร์ การจัดการทรัพยากรมนุษย์และภาวะผู้นำ การประยุกต์ใช้ data และ AI เพื่อพัฒนางานเภสัชกรรม และการวิจัยเชิงสังคมและบริหาร

ในส่วนของประกาศ "เกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพเภสัชกรรม สาขาด้านการบริหารเภสัชกิจ" จากสภาเภสัชกรรม ก็ได้กำหนดถึงคุณสมบัติหรือสมรรถนะของผู้ที่จะเรียนหลักสูตรนี้ มี 6 ด้านคือ

• สมรรถนะด้านที่ 1: การจัดการปฏิบัติการและบริการในองค์กรด้านเภสัชกรรม
  สมรรถนะด้านนี้ จะได้เรียนรู้ระบบนิเวศทางยา ห่วงโซ่อุปทานในระบบงานเภสัชฯ การจัดการสารสนเทศด้านยาเพื่อการตัดสินใจ กฎหมาย จรรยาบรรณวิชาชีพ เป็นต้น
   
• สมรรถนะด้านท่ี่ 2 : การบริหารคุณภาพ ความปลอดภัย และการปรับปรุงกระบวนการในองค์กรด้านเภสัชกรรม
  สมรรถนะด้านนี้ จะเรียนเกี่ยวกับหลักการ ระบบ เครื่องมือบริหารคุณภาพ ความปลอดภัยจากการใช้ยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพ ระเบียบวิธีการประเมินความจำเป็นและความพึงพอใจของผู้รับบริการด้านเภสัชกรรม และหลักการและเครื่องมือในการประเมินคุณภาพ
   
• สมรรถนะด้านที่ 3 : การจัดการด้านการตลาดเภสัชภัณฑ์และผลิตภัณฑ์สุขภาพ ความคุ้มค่าทางยาต่อระบบสุขภาพของประเทศไทย
  สมรรถนะด้านนี้ จะเรียนเกี่ยวกับการตลาด การจัดการการตลาด กลยุทธ์ทางการตลาด งบประมาณการตลาดของผลิตภัณฑ์ยา  การกระจายผลิตภัณฑ์ กฎหมายและจริยธรรมสำหรับตลาดผลิตภัณฑ์ยาในโรงพยาบาล การจัดการความคุ้มค่าด้านยาในอุตสาหกรรมยา เป็นต้น
   
• สมรรถนะด้านที่ 4 : การจัดการทรัพยากรมนุษย์ในองค์กรด้านเภสัชกรรม
  สมรรถนะด้านนี้ จะเรียนเกี่ยวกับหลักการ ระบบ วิธีการจัดการทรัพยากรมนุษย์ หลักการบริหารการเปลี่ยนแปลง
   
• สมรรถนะด้านที่ 5 : ความเป็นผู้นำในองค์กรด้านเภสัชกรรม
  สมรรถนะด้านนี้ จะเรียนเกี่ยวกับหลักการสื่อสารระหว่างบุคคล คุณลักษณะที่จำเป็นสำหรับผู้นำองค์กรด้านเภสัชกรรม หลักการขจัดคามขัดแย้งและการสื่อสารในภาวะวิกฤต การจัดการความสัมพันธ์กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและผู้รับบริการด้านเภสัชกรรม
   
• สมรรถนะด้านที่ 6 : วิจัย นวัตกรรมและการเป็นผู้ประกอบการด้านเภสัชกรรม
  สมรรถนะด้านนี้ จะเรียนเกี่ยวกับหลักการและกระบวนการวิจัยด้านเภสัชกรรม เน้นด้านบริหารเภสัชกิจ การวิเคราะห์ความเป็นไปได้ทางธุรกิจด้านเภสัชกรรมและการดูแลสุขภาพ และแนวคิดการเป็นผู้ประกอบการด้านเภสัชกรรมและการดูแลสุขภาพ

สาขานี้มีที่ไหนเปิดสอนบ้าง

หลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิต สาขาเอกด้านการบริหารเภสัชกิจ ซึ่งเป็นสาขาที่ 4 ของหลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิตในประเทศไทย จะเปิดรับนิสิตรุ่นแรก ที่แรก ที่คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ อย่างไรก็ตาม น้องๆ อาจจะเคยได้ยินชื่อบริหารเภสัชกิจมาบ้างแล้ว ซึ่งเป็นการศึกษาระดับสูงกว่าปริญญาตรี เช่นการศึกษาระดับปริญญาโท-เอก ตัวอย่างเช่น

• ม.ขอนแก่น หลักสูตรปรัชญาดุษฎีุบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารเภสัชกิจ Doctor of Philosophy Program in Pharmacy Administration
• ม.สงขลานครินทร์ มีหลักสูตรปริญญาโท  สาขาวิชาเภสัชศาสตร์สังคมและการบริหาร (Master of Pharmaceutical Sciences Program in Social and Administrative Pharmacy)
• จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีหลักสูตรปริญญาโท  วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาเภสัชศาสตร์สังคมและบริหาร (นานาชาติ) (Social and Administrative Pharmacy)  และหลักสูตรปริญญาเอก  วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาเภสัชศาสตร์สังคมและบริหาร (นานาชาติ) (Social and Administrative Pharmacy)

ทำงานอะไรได้บ้าง

จากความรู้และสมรรถนะต่างๆ ที่จะได้เรียนในสาขานี้ เอกด้านการบริหารเภสัชกิจ น้องๆ ยังสามารถทำงานไม่แตกต่างจาก 2 หลักสูตรเดิม แต่ขยายโอกาสการได้งานในสายงานธุรกิจด้านเภสัชภัณฑ์เพิ่มขึ้น เช่น

• ด้านการตลาดและการขาย: เภสัชกรด้านการตลาดยา, เภสัชกรด้านการขายและการส่งเสริมการใช้ยา
• ด้านสนับสนุนวิชาการในบริษัทยา: เภสัชกรประสานงานด้านวิทยาศาสตร์การแพทย์ (Medical Science Liaison), เภสัชกรประสานงานการวิจัยทางคลินิก (CRA)
• ด้านนโยบายและการเข้าถึงยา: เภสัชกรด้านการเข้าถึงยาของผู้ป่วย (Market Access), เภสัชกรด้านการคุ้มครองผู้บริโภค
• ด้านบริหารจัดการ: การบริหารจัดการในบริษัทยานำเข้า, การบริหารจัดการร้านยาคุณภาพ

การเปิดรับสมัครใน TCAS69

ใครอยากเรียนสาขาใหม่ "การบริหารเภสัชกิจ" เปิดรับสมัครแล้วใน TCAS69  โดยจะเปิดรับร่วมกับ"สาขาวิชาเภสัชกรรมอุตสาหการ" จากนั้นจะให้เลือกวิชาเอกในช่วงปีที่ 3 โดยพิจารณาผลการเรียนและการสัมภาษณ์

สำหรับการรับสมัครที่ใกล้จะถึงนี้คือ TCAS69 รอบ 2 เปิดรับผ่านโควตาโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินวิโรฒ และโควตาโรงเรียนในเขตพื้นที่มหาวิทยาลัยและปริมณฑล รวมถึงมีโครงการ 9 หมอด้วย

ขอขอบคุณข้อมูลจาก

• Fanpage : คณะเภสัชศาสตร์ มศว  
• เว็บไซต์สภาเภสัชกรรม  https://www.pharmacycouncil.org/index.php

ต้องบอกว่าในช่วงไม่กี่ปีมานี้ สายวิทยาศาสตร์สุขภาพในประเทศไทย ขยายตัวเพิ่มขึ้นมาก เห็นได้จากมีหลักสูตรใหม่ด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพมากขึ้น และล่าสุดก็เป็นสาขาวิชาการบริหารเภสัชกิจ ที่จะมีการเปิดสอนในระดับปริญญาตรีที่คณะเภสัชศาสตร์ มศว เป็นที่แรก ใครสนใจรอติดตามรายละเอียดได้เลยค่ะ และมาเป็นเด็กบริหารเภสัชกิจรุ่นแรกกัน

App "เด็กดี TCAS" โหลดฟรี ใช้งานฟรี
- Android คลิก http://bit.ly/42nyzWT
- iPhone คลิก http://bit.ly/41IDKAA