สวัสดีครับน้องๆ หลายคนเข้าใจว่าคณะในมหาวิทยาลัยส่วนมากเรียนเป็นหลักสูตรไม่เกิน 4 ปี ยกเว้นคณะสายแพทย์เท่านั้น แต่ความเป็นจริงแล้ว ยังมีอีกหลายคณะที่ต้องเรียนมากกว่า 4 ปี เพราะเป็นวิชาชีพควบคุม ต้องมีทั้งความรู้เชิงลึก การฝึกปฏิบัติจริง และการสอบใบประกอบวิชาชีพก่อนทำงาน ซึ่งจะแตกต่างต่างกันออกไปในระยะเวลาของหลักสูตร ตั้งแต่ 5-6 ปี

สำหรับบทความนี้จะพาไปรู้จัก 3 คณะเด่นที่เป็นหลักสูตรเรียนยาว 5-6 ปี แต่ไม่ใช่คณะที่เรียนในสายแพทย์โดยตรง ซึ่งมีทั้งคณะที่น้องๆ อาจคุ้นหน้าคุ้นตากันมาบ้าง  และคณะที่น้องๆ หลายคนอาจยังไม่รู้จัก มาดูกันเลย!

รู้ไหม! คณะที่เรียนเกิน 4 ปี ที่ไม่ใช่สายหมอ มีอะไรบ้าง?

หลายคนอาจสงสัยว่าทำไมคณะเหล่านี้ต้องเรียน 5-6  ปี ทั้งที่คณะส่วนใหญ่ในมหาวิทยาลัยเรียนเพียง 4 ปี ซึ่งคำตอบไม่ได้อยู่ที่ ‘เรียนยากกว่า” เพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับมาตรฐานวิชาชีพ ความรับผิดชอบต่อสังคม ความซับซ้อนและเนื้อหาที่เข้มข้น การฝึกปฏิบัติจริงในระดับเชิงลึก และข้อกำหนดทางกฏหมายสำหรับหลักสูตรเฉพาะทาง

1. คณะทัศนมาตรศาสตร์ (หลักสูตร 6 ปี)

สำหรับคณะทัศนมาตรศาสตร์ คือวิชาชีพสาธารณสุขเฉพาะทางที่เรียนเกี่ยวกับการตรวจวัดสายตา วิเคราะห์ความผิดปกติของการของเห็น การตรวจและดูแลสุขภาพตาเบื้องต้น รวมถึงการป้องกันความผิดปกติของดวงตาโดยไม่ต้องผ่าตัดหรือใช้ยาอันตราย ซึ่งไม่ใช่แพทย์ แต่เป็นเป็นผู้เชี่ยวชาญที่แก้ปัญหาสายตาสั้น ยาว เอียง ด้วยเลนส์ คอนแทคเลนส์ และการฝึกกล้ามเนื้อตา 

ซึ่งคณะทัศนมาตรศาสตร์ เป็นอีกหนึ่งวิชาชีพด้านสุขภาพที่ต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ จำเป็นต้องเรียน 6 ปี ต้องฝึกปฏิบัติจริงจำนวนมากในคลินิกและสถานพยาบาล รวมถึงการฝึกงานภาคสนาม และต้องสอบใบประกอบวิชาชีพก่อนทำงาน

ตัวอย่างวิชาที่เรียน

• กายวิภาคและสรีรวิทยาของดวงตา
• ทฤษฎีการมองเห็น
• การตรวจวัดสายตาเชิงคลินิก
• โรคตาเบื้องต้น

ตัวอย่างมหาวิทยาลัยที่เปิดสอน

• มหาวิยาลัยธรรมศาสตร์
• มหาวิทยาลัยรามคำแหง

ตัวอย่างเส้นทางอาชีพ

• นักทัศนมาตรในโรงพยาบาล
• คลินิกสายตา
• ผู้เชี่ยวชาญด้านเลนส์และอุปกรณ์สายตา

2. คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ (หลักสูตร 5 ปี)

คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ที่เปิดสอนอยู่ในประเทศไทยตอนนี้ มีทั้งหลักสูตร 4 ปี และ 5 ปี สำหรับหลักสูตร 5 ปี จบมาจะได้วุฒิสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต (สถ.บ.) สามารถสอบใบประกอบวิชาชีพได้เลยทันที ส่วนหลักสูตร 4 ปีจะได้รับวุฒิอื่นๆ เช่น วิทยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.) หรืออื่นๆ แล้วแต่สาขา

สำหรับหลักสูตร 5 ปี ส่วนใหญ่จะเป็นหลักสูตรสถาปัตย์หลัก เช่น 

• หลักสูตรสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต เน้นฝึกทักษะการออกแบบสถาปัตยกรรม ครงสร้างอาคาร การเลือกใช้วัสดุ การคำนึงถึงสภาพแวดล้อมและความยั่งยืน การเรียนผสมผสานศาสตร์ด้านศิลปะ ประวัติศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ และกฎหมายควบคุมอาคาร เพื่อให้สามารถออกแบบอาคารที่สวยงาม ปลอดภัย และใช้งานได้
   
• หลักสูตรสถาปัตยกรรมศาสตรภายในบัณฑิต เรียนเกี่ยวกับการออกแบบและจัดสรรพื้นที่ใช้งานภายในสิ่งปลูกสร้างให้ตอบโจทย์ฟังก์ชันการใช้งาน ความสวยงาม และความยั่งยืน โดยเน้นการเข้าใจพฤติกรรมมนุษย์ การเลือกใช้วัสดุ การจัดแสง และการออกแบบเฟอร์นิเจอร์ 
   
• หลักสูตรภูมิสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต เน้นการออกแบบ วางผัง และบริหารจัดการพื้นที่ภายนอกอาคารและสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ โดยบูรณาการศิลปะ วิทยาศาสตร์ และนิเวศวิทยา เพื่อสร้างพื้นที่ใช้สอยที่สวยงาม ยั่งยืน และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ตั้งแต่ระดับสวน สวนสาธารณะ ไปจนถึงผังเมือง
   
• หลักสูตรสถาปัตยกรรมไทย  เรียนรู้การออกแบบอาคารที่ผสมผสานศิลปวัฒนธรรมไทยดั้งเดิมเข้ากับโครงสร้างสมัยใหม่ เน้นประวัติศาสตร์ ลายไทย ภูมิปัญญาพื้นถิ่น การออกแบบเรือนไทย พระอุโบสถ รวมถึงการประยุกต์ใช้สถาปัตยกรรมไทยให้เหมาะสมกับปัจจุบัน โดยจะศึกษาทั้งการเขียนแบบและก่อสร้างจริง
   
• หลักสูตรสถาปัตยกรรมผังเมือง เรียนเกี่ยวกับการวางแผน ออกแบบ และจัดระเบียบสภาพแวดล้อมทางกายภาพในสเกลใหญ่ ทั้งพื้นที่ชุมชน เมือง และโครงสร้างกลุ่มอาคาร เพื่อความปลอดภัย น่าอยู่ และพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน โดยมุ่งเน้นการแก้ปัญหาเมือง การจัดการสาธารณูปโภค และการอนุรักษ์พื้นที่

ดังนั้น สรุปแล้ว คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ก็มีทั้งหลักสูตร 4 ปี และ 5 ปี ก่อนสมัครนอกจากจะต้องดูชื่อหลักสูตรแล้ว ต้องดูมหาวิทยาลัยด้วยเช่นกัน เพราะบางครั้งสาขาเดียวกัน แต่จำนวนปีที่เรียนและวุฒิที่ได้แตกต่างกัน

ตัวอย่างมหาวิทยาลัยที่เปิดสอน 5 ปี  

• จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
• มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• มหาวิทยาลัยศิลปากร
• มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ตัวอย่างเส้นทางอาชีพ

• สถาปนิกในบริษัทออกแบบ
• นักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์
• นักผังเมือง และออกแบบชุมชน
• อาชีพอื่นๆ ตามสายงานที่จบมา

3. คณะครุศาสตร์/ศึกษาศาสตร์ (หลักสูตรครู 5 ปี)

สำหรับคณะครุศาสตร์ เป็นหลักสูตรผลิตครูมืออาชีพที่เน้นการเรียนการสอนด้านวิชาชีพครูควบคู่กับวิชาเอก โดยปีสุดท้ายจะเป็นการฝึกสอนในสถานศึกษาจริงเพื่อรับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันหลายสถาบันได้เปลี่ยนเป็นหลักสูตร 4 ปีตามนโยบายใหม่แล้ว แต่ก็ยังมีบางหลักสูตรหรือบางสถาบัน ที่เป็นหลักสูตร 5 ปีอยู่ เช่น

คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรมและเทคโนโลยี  ม.เทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี 

• ภาควิชาครุศาสตร์เครื่องกล
• ภาควิชาครุศาสตร์ไฟฟ้า
• ภาควิชาครุศาสตร์โยธา
• ภาควิชาครุศาสตร์อุตสาหการ

คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม ม.เทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ 

• สาขาภาควิชาครุศาสตร์เครื่องกล
• ภาควิชาครุศาสตร์ไฟฟ้า
• ภาควิชาครุศาสตร์โยธา

คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์

• สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป
• สาขาวิชาภาษาไทย
• สาขาวิชาคณิตศาสตร์
• สาขาวิชาศิลปศึกษา
• สาขาวิชาดนตรีศึกษา
• สาขาวิชานาฏศิลป์
• สาขาวิชาพลศึกษา
• สาขาวิชาภาษาอังกฤษ
• สาขาวิชาฟิสิกส์
• สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย

ตัวอย่างเส้นทางอาชีพ

• ครู/อาจารย์
• นักวิชาการ
• บุคลากรทางการศึกษา

การเลือกคณะที่เรียน 5-6 ปี ไม่ใช่เรื่องของ “ใครเรียนนานกว่าใคร” แต่เป็นเรื่องของความพร้อมและความตั้งใจในเส้นทางวิชาชีพที่มีมาตรฐานของหลักสูตร ทำให้คณะเหล่านี้อาจใช้เวลามากกว่า 4 ปี แต่สิ่งที่ได้กลับมาคือความเชี่ยวชาญ และโอกาสทำงานในสายอาชีพที่มีความมั่นคง 

ก่อนที่น้องๆ จะเลือกเส้นทางการเรียน อย่ามองแค่จำนวนปีที่ต้องเรียน แต่ให้มองภาพระยะยาวว่ายาวว่าอาชีพปลายทางใช่สิ่งที่เราอยากทำจริงหรือไม่ เพราะถ้าน้องๆ มองว่าเป็นสิ่งที่ใช่ ไม่ว่าจะต้องเรียนทั้งหมดกี่ปี ก็จะรู้สึกว่าเวลาที่ลงทุนไปจะเป็นรากฐานสำคัญต่ออนาคตเราเอง