แพน เทพแห่งพงไพร

ใครได้ไปดูหนังชื่อ “Pan’s Labyrinth” บ้าง

พี่ตินไปดู และชอบมาก เป็นเรื่องของเด็กหญิงที่ต้องพบกับชีวิตโหดร้ายในช่วงสงคราม

ทำให้เธอหาทางออกด้วยการเดินทางหนีไปในโลกที่เธอสร้างขึ้นเอง ทำนองนั้น

เป็นเรื่องที่เสียดสีสังคม การเมือง ฯลฯ ช่างเหมือนโลกแห่งความจริงเสียจริงๆ

เอาละ ก่อนที่น้องๆ จะทำหน้าย่นว่าพี่อตินเค้าเป็นอะไรของเค้าหว่า

หนังมาเกี่ยวอะไรกับแพน เทพแห่งพงไพรเนี่ย

ก็คือ ประเด็นที่พี่ตินจะเล่าในวันนี้ก็คือ เทพแพน นี่แหละ

แพนปรากฎในหนังเรื่องนี้ด้วย ในฐานะเทพที่ผูกพันกับนางเอกของเรื่อง

การเกิดของแพน ไม่ชัดเจน

ว่ากันว่าเทพแพนเป็นส่วนผสมระหว่างมนุษย์กับแพะ 

กล่าวคือ ร่างกายหน้าตาเป็นมนุษย์ แต่ท่อนล่างลงไปเป็นแพะ

บนศีรษะมีเขาเป็นแพะเช่นกัน และมีหนวดเครา

ในตำนานบางที่บอกว่า แพนเป็นบุตรของเซอุส

บางทีก็บอกของบุตรของเฮอร์มีส ส่วนแม่ของแพน บางที่ก็ว่าเป็นนาง Nymph

บ้างก็ว่านาง Dryope บางที่ก็ว่าเป็นบุตรของนางพรายน้ำ

อย่างไรก็ตาม แพนเป็นเทพแห่งทุ่งโล่งและดงทึบ หรือจะเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า เทพแห่งธรรมชาติทั้งปวงก็ไม่ผิด

เพราะคำว่า Pan ในภาษากรีก แปลว่า “All” หรือทั้งหมด

ตำนานของแพนที่น่าสนใจคือ วันหนึ่งแพนได้พบนางพรายน้ำตนหนึ่งเข้า นามว่า ไซรินซ์ (Syrinx)

และหลงรักนางเข้า จึงติดตามไปขอความรัก แต่นางพรายน้ำไม่ยินดีด้วย จึงหนี

แพนก็ออกไล่ตาม จนมาถึงริมน้ำ หนีไม่พ้น นางจึงขอพรให้ตัวเองกลายเป็นต้นอ้อ

เมื่อเทพแพนมาถึง และได้รู้ความจริงก็เศร้าสร้อยมาก

จึงเอาต้นอ้อนั้นมาตัดและมัดเข้าด้วยกันใช้เป็นเครื่องดนตรีเป่า ซึ่งอยู่ติดตัวของแพนเรื่อยมา

แพนไม่ชอบอยู่กับเทพด้วยกันนัก เพราะพวกเทพชอบล้อเลียนรูปลักษณ์อันแปลกประหลาดของเขา

แพนจึงใช้ชีวิตคลุกคลีอยู่กับแซ็ทเทอร์ เทพธิดา และเทพทางธรรมชาติอื่นๆ ที่อยู่ลึกเข้าไปในป่าอาร์คาเดีย

ทำให้แพนกลายเป็นที่รู้จักกันในชื่อเทพแห่งพงไพร

ด้วยความที่มีชื่อเสียงเรื่องของรูปลักษณ์ที่อัปลักษณ์ แพนจึงไม่ชอบให้มีใครปลุกให้ตื่น

แพนชอบสร้างความหวาดกลัวหรือ “แตกตื่น” เข้าไปในหัวใจของคนที่ได้ยินเสียงของเขา  

และด้วยชื่อเสียงอันเลวร้าย บวกกับรูปลักษณ์ที่น่าเกลียดนี้  

ชาวคริสเตียนในยุคกลางจึงได้แรงบันดาลใจที่จะสร้างแพนให้กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งความชั่วร้าย

ในการต่อสู้กับพวกนอกลัทธิหรือความเชื่ออื่นๆ

การบูชาเทพแพน เริ่มมาตั้งแต่สมัยอาร์คาเดีย

พวกชนเผ่าอาร์เคเดียน เชื่อในแพนมาก และสร้างรูปปั้นไว้บูชามากมาย

แพนเป็นเทพที่ช่วยเหลือในเรื่องการรบ และคำว่า Pan ก็เป็นรากศัพท์ของคำว่า Panic ด้วย

ซึ่งบทบาทของแพนปรากฎอยู่ในการรบระหว่าง เปอร์เซีย และกรีกด้วย

น้องๆ คงจำได้ ก็มาจากเรื่อง 300 นั่นเอง ที่ชาวสปาร์ตัน 300 คน ร่วมกับชาวอาร์เคเดียน

และชาวกรีกรบกันอยู่ในช่องแคบเทอร์โมพิลาย หลังจากที่ชาวสปาร์ตัน 300 คน ร่วมกันพลีชีพ

ชาวอาร์เคเดียนได้กลับมาร่วมรบกับกรีก และชนะพวกเปอร์เซียนได้ในตอนท้าย

ซึ่งพวกเขาเชื่อว่าเป็นผลมาจากการบูชาเทพแพน (น่าจะเป็นผลมาจากชาวสปาร์ตันด้วยนา)

นอกจากนี้ แพนเป็นเทพเพียงองค์เดียวที่เคยลิ้มรสความตาย

โดยความตายของแพนถูกตีความเป็นสัญลักษณ์ของวัฏจักรแห่งฤดูกาล

และเป็นการเปลี่ยนแปลงจากฤดูร้อน ไปเป็นฤดูใบไม้ร่วง และเข้าสู่ฤดูหนาว

แพนเป็นเทพของกรีกที่มีชื่อเสียงมากที่สุด แม้จะน่าเกลียดน่ากลัว แต่เขาก็มีบทบาทหลากหลาย 

และต่อมาเมื่อกรีกล่มสลายลง แพนก็ยังคงอยู่ต่อมา

โดยชาวโรมันได้เรียกแพนว่า Faunus ฟอนัส หรือเรียกว่า ฟอน นั่นเอง  

แพนปรากฎตัวในเทพนิยายหลายเรื่อง เช่น เฮอร์คิวลิส

Pan’s Labyrinth นาร์เนีย ปีเตอร์ แพน ฯลฯ

เชื่อว่าน้องๆ คงรู้จักแพนดีขึ้นแล้วนะ ^ ^

Dek-d : อตินเอง

ขอบคุณข้อมูลจาก http://en.wikipedia.org/wiki/