วัดขนาดดวงดาวได้ ด้วยมือเรา

     ใครเลยจะรู้ล่ะคะว่า "มือเล็กๆ" ของเรา ก็สามารถใช้วัดระยะของดวงดาวบนท้องฟ้าได้เหมือนกัน ... อ่ะ อ่ะ งงล่ะสิว่า มือของเราเล็กนิดเดียวจะไปวัดดวงดาวได้ยังไง ขอบอกเลยนะคะว่าเทคนิคนี้น่ะไม่ใช่ไก่กาอาระเล่นะคะ เพราะว่าเทคนนิคนี้เป็นเทคนิคที่นักดูดาวเขารู้จักและใช้กันด้วยล่ะ ... ถ้าอย่างนั้น เรามาดูกันดีกว่าค่ะว่า เราจะมีวิธีวัดดวงดาวด้วยมือของเราได้ยังไง

     เมื่อไม่กี่วันมานี้ พี่เหมี่ยวเพิ่งไปอ่านเจอความรู้ใหม่ๆ (สำหรับคนที่ยังไม่รู้นะคะ ^^) มาจากเว็บไซต์ http://chandra.harvard.edu/edu/ โดยในเว็บไซต์ได้บอกถึงเทคนิคในการวัดขนาดและมุมของวัตถุบนท้องฟ้าอย่างคร่าวๆ ด้วยมือของเราเอง ว่า เริ่มจากให้เราลองยกนิ้วก้อยขึ้นมาก่อนเลยค่ะ (เอ้าน้องๆ ยกนิ้วก้อยขึ้นมาด้วยค่ะ!!)

     สำหรับนิ้วก้อยเล็กๆ ของเรานั้นวัดขนาดเชิงมุมได้ 1 องศา ส่วนกำปั้นของเราวัดได้ 10 องศา เมื่อกางนิ้วก้อยและนิ้วชี้ออกจะวัดได้ 15 องศา แต่ถ้ากางนิ้วโป้งกับนิ้วก้อยจะวัดได้ 25 องศา (คำนวณองศากันงงตึ๊บไปเลย -..-!) ... สำหรับการวัดขนาดดวงดาวด้วยมือนั้น เราอธิบายขนาดปรากฏและระยะทางระหว่างวัตถุบนท้องฟ้าได้ด้วยการวัดเชิงมุม ซึ่งการวัดเชิงมุมนั้นเป็นสิ่งจำเป็น เพราะโดยปกติวัตถุบนท้องฟ้านั้นจะอยู่ห่างกันอย่างมาก

     ถ้าจะอธิบายโดยยกตัวอย่างให้น้องๆ เข้าใจได้ง่ายๆ เช่น น้องๆ ทราบรึเปล่าคะว่าดวงอาทิตย์มีขนาดใหญ่กว่าดวงจันทร์ 400 เท่า และยังมีระยะทางไกลกว่าถึง 400 เท่า แต่ขนาดที่ปรากฏของดวงอาทิตย์เท่ากับจันทร์เต็มดวง ที่เป็นแบบนั้นก็เพราะว่าทั้งดวงอาทิตย์และดวงจันทร์มีขนาดเชิงมุมเท่ากันนั่นเอง (อ่อ! มันเป็นอย่างนี้นี่เอง)

     สำหรับระบบการวัดเชิงมุมที่พูดถึงในตอนต้นนั้นจะตั้งอยู่บนพื้นฐานของการแบ่งวงกลม ซึ่งจะแบ่งออกได้เป็น 360 องศา และแต่ละองศายังแบ่งออกได้เป็น 60 ลิปดา และแต่ละลิปดายังแบ่งออกได้เป็น 60 ฟิลิปดา ... สำหรับคนที่มีสายตาปกติก็อาจจะแยกแยะวัตถุขนาดประมาณ 1 ลิปดาได้ หรือเปรียบได้กับแยกวัตถุ 2 ชิ้นที่มีขนาดเท่าเหรียญบาทได้จากระยะไกล 70 เมตร ได้ค่ะ ...