น้องๆ ช่วงนี้อาจจะเห็นข่าวออกมาว่า พบโคตรยุงยักษ์ ซึ่งทางกรมควบคุมโรค ออกมาบอกว่า ยุงยักษ์ ที่ชาวบ้านผวา กลัวจะเป็นยุงลายกลายพันธุ์ และเกรงว่าจะมีอันตรายต่อสุขภาพ เป็นเพียงแมลงชนิดหนึ่งชื่อ แมลงวันแมงมุม เพราะมันมี 6 ขา และเป็นแมลงที่มี 2 ปีก เช่นเดียวกับยุงจ๊ะ
โดยมีชื่อทั่วไปว่า เครนฟลาย อยู่ในตระกูลของ ธิปูลิเดอี ไม่อยู่ในจำพวกยุง พวกมันไม่กินเลือด ไม่นำโรคร้ายมาสู่คน แต่ชอบกินน้ำหวาน กับน้ำค้างเป็นอาหาร และไม่มีความสำคัญทางการแพทย์ ทั่วโลกมีอยู่ประมาณ 12,000 ชนิด มีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไป ตามแต่คนในท้องถิ่นนั้นจะเรียกจ๊ะ พูดมาขนาดนี้แล้วเรามาลองทำความรู้จัก เจ้ายุงยักษ์ นี้กัน
ยุงยักษ์ (Toxorhynchites spp.)
|
Order |
Diptera |
|
Family |
Culicidae |
|
Subfamily |
Toxorhynchitinae (Megarhininae) |
|
Genus |
Toxorhynchites |
รูปร่างลักษณะ
ยุงยักษ์เป็นยุงขนาดใหญ่ เท่าที่พบส่วนมากจะยาวไม่เกิน 2 เซนติเมตร มีสีสดใส เกล็ดเป็นมันวาว (metallic) ปลายปากโค้งงอจึงดูดกินเลือดไม่ได้ลายที่ลำตัวและขาของยุงยักษ์นั้นจะเป็นสีดำสลับกับสีเหลืองค่อนไปทางน้ำตาลเข้ม และ ลำตัวมีขนาดยาวกว่ายุงลายประมาณ 3-4 เท่าตัว
ไข่ในระยะแรกๆมีสีขาวขนาดประมาณ 0.5 มิลลิเมตร เมื่อใกล้จะฟักเป็นตัวไข่จะมีสีเหลืองอ่อน ลูกน้ำยุงยักษ์ระยะที่ 1 มีขนาดเล็กมากยาวประมาณ 1-2 มิลลิเมตร มีสีเทาอ่อน ลูกน้ำระยะที่ 2 มีขนาดยาว 2-4 มิลลิเมตร มีสีเข้มขึ้น ลูกน้ำระยะที่ 3 มีขนาดยาว5-8 มิลลิเมตร มีสีแดงเข้มเหมือนสีเปลือกมังคุด ลูกน้ำระยะที่ 4 เมื่อโตเต็มที่จะมีขนาดยาวประมาณ 1.5 เซนติเมตร มีสีแดงเข้ม
วงจรชีวิต
ระยะไข่ใช้เวลา 2 วัน ระยะเวลาที่เป็นลูกน้ำนานประมาณ 16-17 วัน ระยะตัวโม่งนาน 5 วัน หลังจากยุงตัวผู้และยุงตัวเมียลอกคราบออกจากตัวโม่งแล้วประมาณ 2-3 วันก็จะเริ่มผสมพันธุ์ หลังจากผสมพันธุ์ประมาณ 7 วันยุงตัวเมียจะเริ่มวางไข่ ยุงตัวเมียตัวหนึ่งๆจะวางไข่ประมาณ 10-50 ฟองต่อสัปดาห์ อายุเฉลี่ยของยุงตัวผู้ประมาณ 30 วัน สำหรับยุงตัวเมียอยู่ได้นานประมาณ 45 วัน
เมื่อไข่ฟักออกเป็นตัวลูกน้ำแล้วประมาณ 2 ชั่วโมงก็จะเริ่มกินอาหาร ซึ่งก็คือลูกน้ำของยุงชนิดอื่นๆและไรน้ำ และลูกน้ำยุงยักษ์จะลอยตัวนิ่งๆรอเหยื่อ และจะกินเหยื่อทุกชนิด (แม้แต่ลูกน้ำยุงยักษ์ด้วยกัน) ที่ว่ายน้ำเข้ามาใกล้ ลูกน้ำยุงยักษ์ระยะที่ 4 สามารถอดอาหารได้นานเป็นเดือนและมีชีวิตอยู่ได้แม้ในที่ชื้นหมาดๆในที่ร่มได้นานหลายวัน ยุงยักษ์ทั้งตัวผู้และตัวเมียไม่กัดคนและสัตว์ จะกินแต่น้ำหวานจากเกสรดอกไม้ ผลไม้ หรือน้ำค้างเป็นอาหารเท่านั้น
แหล่งเพาะพันธุ์
ยุงยักษ์ตัวเมียวางไข่ในน้ำ หรือในดินที่มีความชื่น เช่น ตามท้องร่องในสวน บริเวณที่มีต้นไม้ร่มรื่น อาจพบลูกน้ำยุงยักษ์ได้ตามโอ่งน้ำที่อยู่นอกบ้าน ในโพรงไม้ ตอไม้ ตอไผ่ กาบต้นเตย กะลามะพร้าว เป็นต้น
ความสำคัญ
ลูกน้ำยุงยักษ์มีศักยภาพในการกินลูกน้ำยุงลายดีมาก ซึ่งถือเป็นข้อดีในการช่วยลดปริมาณยุงลายซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดไข้เลือดออกด้วย ซึ่งการนำยุงยักษ์ไปปล่อยในภาชนะขังน้ำ เพื่อควบคุมกำจัดลูกน้ำยุงลายนั้น ควรใช้ระยะที่เป็นไข่ เนื่องจากสะดวกแก่การขนส่ง ในระยะที่เป็นลูกน้ำนั้นการขนส่งลำบาก ต้องใช้ภาชนะขนส่งจำนวนมาก เพราะถ้าใส่ลูกน้ำยุงยักษ์ไว้ในภาชนะเดียวกัน ลูกน้ำยุงยักษ์ก็จะกินกันเอง แต่การปล่อยลูกน้ำยุงยักษ์มีข้อดี คือสามารถกินลูกน้ำยุงลายได้ทันที
ในประเทศไทยมีผู้ศึกษาเกี่ยวกับการใช้ยุงยักษ์ควบคุมยุงลายหลายท่านด้วยกัน ผลการศึกษาพบว่าสามารถควบคุมยุงลายได้นานหลายสัปดาห์ อย่างไรก็ตาม การควบคุมยุงลายในเขตเมืองโดยการใช้ยุงยักษ์มีข้อจำกัดเนื่องจากตัวยุงยักษ์ไม่สามารถแพร่พันธุ์ในเขตเมืองได้เพราะขาดแหล่งอาหาร จำเป็นต้องนำไข่หรือลูกน้ำยุงยักษ์ไปปล่อยเพิ่มเป็นระยะๆ นอกจากนี้การเพาะเลี้ยงลูกน้ำยุงยักษ์ให้ได้ปริมาณมากเพื่อนำไปปล่อยในธรรมชาตินั้นก็ค่อนข้างสิ้นเปลืองเวลาและแรงงานด้วย
น้องๆ รู้แล้วใช่ไหมว่า เจ้าพวกยุงยักษ์นี้ นอกจากจะไม่ต้องหวาดกลัว หรือวิตก กับมันแล้ว ยังมีประโยชน์ต่อเราๆ อีกต่างหาก ดังนั้นน้องๆ ควรจะหันมาระวังยุงลาย ยุงก้นปล่อง ยุงเสือ หรือยุงรำคาญ มากกว่านะจ๊ะ ยังไงก่อนนอนก็กางมุ่ง หรือให้ที่บ้านติดมุงลวด ป้องกันยุงร้ายมากัดนะ เทคแคร์จะ 0-0
15 ความคิดเห็น
ผมเคยเจอนะงับ ทั้งแมลงวันแมงมุมกับยุงยักษ์อะ
อืม! ผมพึ่งรู้นะครับเนี่ย
เคยเห็นตอนเด็กๆ วิ่งหนีเลยตอนนั้น กลัวมั๊กๆ กลัวโดนดูดเลือดหมดตัว
พึงรู้นะครับเนี่ย ทีแรกเห้นในข่าวนี้ก็อึ้งเหมือนกัน ยุงบ้าอะไรตัวขนาดนั้น
ความรู้ๆ
ตอนเด็กๆมิ้นท์เคยเห็นลูกน้ำแดงๆอ่ะ น่ากลัวมาก เลยจับมาเลี้ยง ไม่รู้ใครเอาไปทิ้ง ตอนแรกนึกว่าสัตว์ประหลาด เพิ่งรู้ว่ามันคือลูกน้ำยุงยักษ์นะเนี่ย
เคยเจอเหมือนกัน แต่ไม่รู้เรียกว่าไร ตัวใหญ่มากๆเลย
น่ารักดีเนอะ
ว่างั้นป่ะ
^^