8 ความจริงสุดทึ่งที่คุณไม่เคยรู้เกี่ยวกับ
"อัศวินยุคกลางและวิถีแห่งอัศวิน"
อันทรงพลัง

“สุภาพ กล้าหาญ ซื่อสัตย์และมีศักดิ์ศรี” คือคุณลักษณะที่แว็บเข้ามาในหัวเมื่อพูดถึง “อัศวินยุคกลาง”   ภาพของนักรบขี่ม้าขาวผู้คอยพิทักษ์กษัตริย์ ปกป้องศาสนจักรและดูแลผู้อ่อนแอกว่าปรากฎขึ้นทันทีเลย   น้องๆ รู้มั้ยคะว่าในการเป็นอัศวินยุคกลาง พวกเขาจะยึดถือข้อปฏิบัติบางอย่างที่เรียกว่า “Chivalry” หรือ "วิถีแห่งอัศวิน" ซึ่งช่วยหล่อหลอมให้พวกเขากลายเป็นวีรบุรุษที่คอยปกป้องผู้คนและต่อสู้เพื่อความยุติธรรม ฟังดูน่าประทับใจมากๆ เลยเนอะ ถ้าหากน้องๆ อยากรู้เรื่องราวของพวกเขาแล้วล่ะก็... ในวันนี้พี่น้ำผึ้งตื่นเต้นมากๆ ที่จะนำเรื่องราวสุดทึ่งของอัศวินยุคกลางและวิถีแห่งอัศวินมาแบ่งปันทุกคนค่ะ

 

(via: culture.ru)
 

Chivalry คำนี้ไม่ได้หมายถึงสุภาพบุรุษ

ในภาษาอังกฤษ Chivalry หมายถึงสุภาพบุรุษ ผู้ที่คอยอำนวยความสะดวกให้ผู้หญิงในทุกๆ ด้าน ตั้งแต่เปิดประตูรถให้ คอยช่วยถือของ ขับรถไปรับไปส่ง หยิบของให้ หรือแม้กระทั่งลุกให้นั่ง ประมาณว่าเล่นใหญ่ได้อีก เอาใจสาวเจ้าสุดๆ โดยคำนี้ไม่ได้มีที่มาจากไหนเลย นอกจาก “อัศวินยุคกลาง” ค่ะ  ทำไมน่ะเหรอ? เพราะมันเป็นคำที่ไว้กล่าวถึง “วิถีแห่งอัศวิน” ไงล่ะ! 

Chivalry เกิดขึ้นในช่วงปลายศตวรรษที่ 11 ไปจนถึงต้นศตวรรษที่ 12 เป็นแนวทางปฏิบัติอย่างไม่เป็นทางการของอัศวิน แม้ว่านักประวัติศาสตร์บางคนจะพยายามกำหนดข้อบัญญัติของวิถีแห่งอัศวินอย่างชัดเจน แต่สำหรับยุคกลาง มันเป็นแนวคิดที่คลุมเครือและไม่เคยถูกบันทึกไว้ในรูปแบบเอกสารที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล

อย่างไรก็ตาม หัวใจของวิถีแห่งอัศวินถือเป็นภาพในอุดมคติของอัศวินในฐานะนักรบผู้สูงศักดิ์ ซึ่งไม่เพียงแค่มีความยุติธรรมเมื่อยามต้องสู้ในสนามรบ แต่ยังรวมไปถึงผู้หญิงและพระเจ้าด้วย
 

วิถีแห่งอัศวินเป็นรหัสที่ไม่เป็นทางการ

กล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือมันไม่มีกฎตายตัวว่าวิถีแห่งอัศวินคืออะไร ต้องทำอะไร มีพฤติกรรมแบบไหน ทำยังไงถึงจะคู่ควรกับตำแหน่งอันทรงเกียรตินี้ แต่บทเพลงแห่งโรแลนด์ (Song of Roland) วรรณกรรมเก่าแก่ของฝรั่งเศสทำให้เราต้องฉุกคิด เนื่องจากคำสาบานของพวกเขาจัดว่าเป็นหนึ่งในวิถีแห่งอัศวินเช่นกัน ซึ่งได้แก่

• เกรงกลัวพระเจ้าและศาสนจักร
• รับใช้ท่านผู้เป็นเจ้าด้วยความกล้าหาญและความศรัทธา
• ปกป้องผู้อ่อนแอและผู้ไร้ที่พึ่ง
• มีชีวิตอยู่ด้วยเกียรติยศและเกียรติยศ
• เคารพและให้เกียรติผู้หญิง

จริงๆ แล้ววิถีแห่งอัศวินมีแค่ 10 ข้อเท่านั้น!!

แม้วิถีแห่งอัศวินจะไม่มีรูปแบบตายตัว แต่บัญญัติสิบประการของอัศวินจัดว่าเป็นอีกสิ่งที่เหล่านักรบอัศวินปฏิบัติตาม โดย Léon Gautier นักประวัติศาสตร์ชาวฝรั่งเศสกล่าวถึงบัญญัติ 10 ประการนี้ไว้ในหนังสือ La Chevalerie ที่ตีพิมพ์ในปี 1882 ดังนี้

• เชื่อคำสอนของศาสนจักรและปฏิบัติตามคำแนะนำทั้งหมดของศาสนจักร
• ปกป้องคริสตจักร
• เคารพและปกป้องผู้อ่อนแอ
• รักประเทศของคุณ
• อย่ากลัวศัตรูของคุณ
• อย่าแสดงความเมตตาและอย่าลังเลที่จะทำสงครามกับพวกนอกศาสนา
• ปฏิบัติหน้าที่ของคุณตราบเท่าที่ไม่ขัดกับกฎของพระเจ้า
• ไม่พูดโกหกหรือพูดกลับคำ
• เป็นคนใจกว้าง
• อยู่ข้างสิ่งที่ถูกต้อง ต่อต้านความชั่วร้ายและความอยุติธรรม
   

บทเพลงแห่งโรแลนด์เป็นหนึ่งใน “Chanson de geste” 

Chanson de geste เป็นภาษาฝรั่งเศส หมายถึง บทเพลงแห่งความดี (มาจากคำว่า gesta ในภาษาละตินที่แปลว่าความดี) Chanson de geste เป็นบทกวีมหากาพย์ที่ถูกเขียนในยุคกลาง ซึ่งเป็นช่วงรุ่งโรจน์ของวรรณคดีฝรั่งเศส และบทเพลงแห่งโรแลนด์เองก็เป็นหนึ่งในกวีบทเพลงแห่งความดีที่สะท้อนให้เห็นถึงความกล้าหาญของอัศวิน

บทเพลงแห่งโรแลนด์เป็นเรื่องราวที่บอกเล่าถึงชัยชนะของชาร์เลอมาญที่มีต่อกองทัพซาราเซน (Saracen) ในสเปนโดยมีโรแลนด์เป็นผู้รับบทหลัก อัศวินผู้นี้ขึ้นชื่อว่าเป็นผู้นำทัพหลัง ในตอนที่คนของเขาถูกซุ่มโจมตีขณะข้ามเทือกเข้าพิเรนีส แทนที่โรแลนด์จะแจ้งให้ชาร์เลอมาญทราบถึงการซุ่มโจมตีด้วยการเป่าแตร แต่เขากับคนของเขาดันตัดสินใจเผชิญหน้ากับการซุ่มโจมตีเพียงลำพังเพื่อไม่ต้องให้กษัตริย์และกองทัพของเขาเสี่ยงต่ออันตราย

แน่นอนว่าโรแลนด์เสียชีวิตจากการต่อสู้เพื่อพลีชีพ การกระทำที่น่ายกย่องของเขาถูกมองว่าเป็นตัวอย่างของความกล้าหาญและความเสียสละของอัศวินอย่างแท้จริงที่มีต่อกษัตริย์ น่าชื่นชมมากๆ!

 

วิลเลี่ยม มาร์แชลเป็นหนึ่งในอัศวินที่ยิ่งใหญ่ของอังกฤษ!

เมื่อพูดถึงวีรบุรุษที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งยุค ชื่อของ “วิลเลี่ยม มาร์แชล (William Marshal)” ปรากฎอยู่ข้างๆ กษัตริย์อาเธอร์และริชาร์ดหัวใจสิงห์ในฐานะหนึ่งในอัศวินที่มีชื่อเสียงเลยทีเดียว นอกจากฝีมือการรบระดับไร้พ่าย ชนิดที่ว่าไม่เคยปราชัยให้กับใครแล้ว มาร์แชลยังเป็นอัศวินผู้ซื่อสัตย์และจงรักภักดีมากๆ แถมเขายังใช้เวลาหลายปีเพื่อต่อสู้ในดินแดนศักดิ์สิทธิ์ด้วย มุ่งมั่นและทรงคุณธรรมขนาดนี้ ไม่แปลกใจเลยว่าทำไมมาร์แชลถึงได้กลายเป็นอัศวินที่ยิ่งใหญ่

ในปี 1189 วิลเลี่ยมต่อสู้กับริชาร์ด (หรือริชาร์ด ใจสิงห์) ผู้นำกบฎที่ปฏิวัติพ่อตัวเองอย่างกษัตริย์เฮนรี่ที่ 2 แม้ว่าในท้ายสุดกษัตริย์เฮนรี่ที่ 2 จะพ่ายแพ้แก่ลูกชายและวิลเลี่ยมก็อยู่ฝั่งไม่ได้อยู่ฝั่งริชาร์ดเลยแม้แต่น้อย แต่เมื่อริชาร์ดขึ้นครองบัลลังก์อังกฤษในปีนั้น เขาเลือกที่จะเก็บวิลเลี่ยมไว้ และในเวลาต่อมาวิลเลี่ยม มาร์แชลได้กลายเป็นหนึ่งในมือขวาของกษัตริย์ริชาร์ดใจสิงห์ แถมยังได้รับโอกาสให้ปกครองอังกฤษตอนที่ริชาร์ดต้องเดินทางไปยังดินแดนศักดิ์สิทธิ์ในสงครามครูเสด นอกจากนี้เกือบสามสิบปีต่อมา ในปี 1217 วิลเลี่ยม มาร์แชลในวัย 70 ปียังสามารถเอาชนะกองทัพฝรั่งเศสบุกที่ลินคอล์นได้ด้วย เทพทรูมาก!

เรื่องราวน่าทึ่งของวิลเลี่ยม มาร์แชลปรากฎในหนังสือ Histoire de Guillaume le Maréchal ซึ่งเป็นชีวประวัติอันเลื่องชื่อเพียงเล่มเดียวที่ไม่ใช่เรื่องของราชวงศ์ที่เหลือรอดจากยุคกลาง ในนั้นมาร์แชลได้รับการสรรเสริญว่าเป็น “อัศวินที่ดีที่สุดเท่าที่เคยมีมา” ด้วยเกียรติภูมิและชื่อเสียงอันเกรียงไกรนี้ กองทัพอังกฤษถึงขั้นนำนามสกุลของเขามาเป็นตำแหน่งจอมพล (Field Marshal) จนถึงทุกวันนี้ด้วยค่ะ ยอดเยี่ยมสุดๆ ไปเลย ปรบมือ!!

 

(via: World History)
 

วิถีแห่งอัศวินได้รับอิทธิพลเป็นอย่างมากจากศาสนาคริสต์

วิถีแห่งอัศวินเกิดขึ้นโดยชาวคริสเตียนยุโรปตะวันตกที่พยายามต่อต้านการแพร่กระจายของศาสนาอิสลาม จนนำมาสู่สงครามครูเสดที่เกิดขึ้นในปลายศตวรรษที่ 11 ผู้ที่มีส่วนร่วมในสงครามครูเสดถูกมองว่าเป็นตัวอย่างของภาพนักรบผู้สูงศักดิ์และชอบธรรมที่ชัดเจน ดังนั้นการที่อัศวินทำเพื่อพระเจ้าและคริสตจักรจึงกลายเป็นส่วนสำคัญของแนวคิดเรื่องวิถีแห่งอัศวินนับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา 

 

อิทธิพลนี้นำไปสู่การเกิดขึ้นของแนวคิดที่เรียกว่า “knightly piety”

Knightly Piety คำนี้หมายถึงความกตัญญูในศาสนา มันคือแรงจูงใจทางศาสนาที่เกิดขึ้นโดยอัศวินบางคนในยุคกลาง แรงจูงใจอันแข็งแกร่งนี้ทำให้พวกเขามักบริจาคสิ่งต่างๆ ให้กับโบสถ์และอารามทางศาสนาคริสต์ ไม่เพียงแค่นั้น ด้วยความที่เหล่าอัศวินศรัทธาในศาสนาคริสต์เป็นอย่างมาก มันจึงกลายเป็นแรงบันดาลใจให้พวกเขาต่อสู้ในสงคราม “ศักดิ์สิทธิ์” อย่างสงครามครูเสด เพียงแต่ว่าความกตัญญูของพวกเขานั้นมีลักษณะที่แตกต่างจากของคณะสงฆ์

 

สมาคมแห่งอัศวินโรมันคาธอลิกก่อตั้งในปี 1430

หรือเป็นที่รู้จักในฐานะ “เครื่องราชอิสริยาภรณ์ขนแกะทองคำ (Order of the Golden Fleece)” หนึ่งในเครื่องราชอิสรยาภรณ์ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก สถาปนาโดยดยุคแห่งเบอร์กันดี (หรือฟิลลิปผู้แสนดี) เพื่อเฉลิมฉลองการอภิเษกของเขากับอิซซาเบลล่า เจ้าหญิงชาวโปรตุเกส นับว่าเป็นสมาคมที่ยังคงมีมาจนถึงปัจจุบัน ซึ่งควีนอลิซาเบธที่ 2 เองก็เป็นสมาชิกด้วย โดยดยุคแห่งเบอร์กันดีได้กำหนดคุณธรรม 12 ประการเพื่อให้เหล่าอัศวินทุกคนได้ปฏิบัติตาม ได้แก่

• ศรัทธา (Faith)
• การกุศล (Charity)
• ยุติธรรม (Justice)
• เฉลียวฉลาด (Sagacity)
• รอบคอบ (Prudence)
• ควบคุมอารมณ์ (Temperance)
• เด็ดเดี่ยว (Resolution)
• พูดความจริง (Truth)
• เอื้ออารี (Liberality)
• ขยัน (Diligence)
• ความหวัง (Hope)
• ความกล้าหาญ (Valour)
   

อาแซ็งกูร์พิสูจน์ให้เห็นว่า “วิถีแห่งอัศวิน” ใช้ไม่ได้ในสงคราม

ในช่วงยุทธการที่อาแซ็งกูร์ (Battle of Agincourt) กษัตริย์เฮนรี่ที่ 5 แห่งอังกฤษนำทัพสู้รบกับกองทัพฝรั่งเศสที่เมืองอาแซ็งกูร์ทางตอนเหนือของฝรั่งเศส พระองค์ได้ทรงประหารชีวิตนักโทษชาวฝรั่งเศสมากถึง 3,000 คนซึ่งเป็นอัศวินจำนวนมาก! โดยการกระทำนี้ถือว่าเป็นสิ่งที่ขัดกับวิถีแห่งอัศวินที่ปราศจากความเมตตาต่อเพื่อนมนุษย์

แหล่งข่าวคนหนึ่งอ้างว่า เฮนรี่ฆ่านักโทษเพราะกังวลว่าพวกเขาจะหลบหนีและกลับไปเข้าร่วมการสู้รบอีกครั้ง อย่างไรก็ตามในการทำเช่นนี้ถือว่าเขาได้สร้างกฎใหม่แห่งสงคราม ซึ่งโดยปกติแล้วมักจะยึดถืออย่างจริงจัง ให้กลายเป็นสิ่งที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิง นั่นจึงเป็นจุดเริ่มต้นของการยุติวิถีแห่งอัศวินในสนามรบค่ะ

 

(via: wolfebanepublishing.com)

 

เป็นอย่างไรบ้างคะกับเรื่องราวสุดทึ่งของอัศวินยุคกลางที่พี่น้ำผึ้งนำมาฝากในวันนี้   พี่น้ำผึ้งก็หวังว่ามันจะเป็นประโยชน์ต่อน้องๆ ไม่มากก็น้อย โดยเฉพาะนักเขียนเด็กดีที่กำลังเขียนนิยายแนวนี้อยู่ อย่างไรก็ตาม ก่อนจากกันพี่น้ำผึ้งอยากบอกว่า พี่ชื่นชอบคติของวิถีแห่งอัศวินมากที่มีทั้งความกล้าหาญ เด็ดเดี่ยว มีเกียรติยศและเอื้ออารี สมกับเป็นที่มาของคำศัพท์ Chivalry ที่แปลว่า “สุภาพบุรุษ” ซะจริงๆ! แล้วน้องๆ ล่ะคะ คิดเห็นยังไงบ้าง? อย่างลืมแชร์ให้เพื่อนๆ และพี่น้ำผึ้งด้วยนะ ^ ^