เปิดวิทยานิพนธ์ 'MAME'
เผยที่มาของผู้หญิงหัวใจ 'วาย (Yaoi)'
ผ่านอาชีพนักเขียนนิยายชายรักชาย 

สวัสดีน้องๆ ชาวเด็กดีทุกคนค่ะ เมื่อพูดถึง 'นิยายวาย' เราน่าจะเข้าใจตรงกันว่าวาย (Y) ในที่นี้มาจากคำว่า Yaoi และหมายถึง 'นิยายชายรักชาย' ที่มีกลุ่มนักอ่านส่วนใหญ่เป็นผู้หญิง และมีชื่อเรียกที่เราคุ้นเคยกันเป็นอย่างดีว่า 'สาววาย' ซึ่งเป็นผู้สนับสนุนผลงานนิยายวายเหล่านี้จนทำให้นิยายวายกลายเป็นนิยายกระแสดีที่ได้รับความนิยมจากนักอ่านอย่างต่อเนื่อง อ้างอิงได้จากสถิตินิยาย Dek-D ในปี 2018 ที่มีนักอ่านชาวเด็กดีอ่านนิยายมากถึง 3,500 ล้านตอน โดยพบว่า นิยายที่นักอ่านเข้าไปอ่าน (View) เยอะที่สุด มียอดการกดติดตาม (Favorite) มากที่สุด และมียอดคอมเมนต์มากที่สุด ล้วนเป็นเรื่องที่อยู่ในหมวดนิยายวายแทบทั้งสิ้น! 

ด้วยความฮิตติดเทรนด์ของนิยายวายนี่เอง ทำให้พี่แนนนี่เพนอยากชวนน้องๆ มาอ่านวิทยานิพนธ์ของสาววายคนหนึ่ง เธอเป็นนักเขียนสาวเจ้าของนามปากกา MAME ที่เขียนนิยายวายมาแล้วไม่ต่ำกว่า 50 เรื่อง และใช้ความชอบของตัวเองนำมาศึกษาจนเกิดเป็นวิทยานิพนธ์เรื่อง “ผู้หญิงกับการสร้างนวนิยายชายรักชาย” ซึ่งจากการศึกษาของ MAME ทำให้เราเห็นว่าอะไรคือปัจจัยที่ทำให้นิยายวาย นักอ่านนิยายวาย และนักเขียนนิยายวายมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ พี่เลยอยากชวนน้องๆ มาหาคำตอบเหล่านี้ไปพร้อมๆ กันค่ะ 

*ต่อไปนี้จะเรียก 'นิยายชายรักชาย' ว่า 'นิยายวาย' และเรียกแทน MAME ว่า 'ผู้วิจัย' 

ผู้หญิงที่กลายมาเป็นนักเขียนนิยายวาย : สัมภาษณ์แบบเจาะลึก และวิเคราะห์จากเนื้อหา 

งานวิทยานิพนธ์เรื่อง “ผู้หญิงกับการสร้างนวนิยายชายรักชาย” ของอรวรรณ วิชญวรรรกุล หรือที่เรารู้จักกันดีในนามปากกา MAME นั้น ผู้วิจัยสนใจ 'ความเป็นผู้หญิง' ของตัวเองที่สามารถเขียนนิยายวายได้ จึงอยากศึกษาว่า 'ผู้หญิงกลายมาเป็นนักเขียนนิยายวายได้อย่างไร' โดยศึกษาเก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (In-depth Interview) กับนักเขียนนิยายวายที่เป็นผู้หญิงทั้งมือสมัครเล่นและมืออาชีพจำนวน 10 คน อาทิ minnitmint,  Nigiri-Sushi, หนูแดง และซอฟท์ครีม โดยจะมีการนำเนื้อหาในนิยายมาวิเคราะห์ร่วมด้วย (Content analysis) เพื่อหาความเป็นไปได้ที่ทำให้เกิดนักเขียนนิยายวายขึ้นมา และหามุมมองของนักเขียนที่มีต่อการเขียนนิยายวาย 

'การอ่าน' และ 'ครอบครัว' เป็นจุดเริ่มต้นของผู้หญิงที่กลายมาเป็นนักเขียนนิยายวาย 

'นักเขียนมักมีจุดเริ่มต้นมาจากการเป็นนักอ่าน' ผลการศึกษาจากวิทยานิพนธ์เล่มนี้ ช่วยยืนยันประโยคนี้ได้แน่นอนค่ะ ผู้วิจัยสนใจศึกษา 'ต้นทุน' ของนักเขียน อยากรู้ว่าก่อนที่ผู้หญิงคนหนึ่งจะกลายมาเป็นนักเขียนนิยายวาย พวกเธอมีประสบการณ์ มีความรู้อะไรถึงมาเขียนนิยายได้ แล้วจากผลการศึกษาก็พบว่า ในจำนวนนักเขียนทั้ง 10 คน ส่วนใหญ่ล้วนมีพื้นฐานการอ่านที่ดี มีใจรักการอ่าน และอ่านหนังสือกันมาตั้งแต่เด็ก โดยได้รับการสนับสนุนด้านการอ่านจากครอบครัวนั่นเอง นี่จึงเป็นปัจจัยแรกที่สำคัญมากๆ ของการเริ่มต้นการเป็นนักเขียน 

ทัศนะของครอบครัวส่งผลต่อการเป็นนักเขียนนิยายวาย 

ครอบครัวมีผลต่อการเป็นนักเขียนนิยายวายหรือไม่? ต้องบอกก่อนว่าสังคมวายแต่ก่อนนั้น เคยเป็นสังคมปิดมาก่อน ดังนั้นสาววาย และนักเขียนนิยายวายส่วนใหญ่ จึงไม่นิยมเปิดเผยตัวตนต่อผู้อื่น ซึ่งต่างกับสังคมในยุคปัจจุบัน ที่นักเขียนนิยายวาย และสาววาย กล้าเปิดเผยตัวตนมากขึ้น โดยจากผลการศึกษา ผู้วิจัยพบว่า เมื่อครอบครัวเป็นปัจจัยหนึ่งที่คอยสนับสนุนในด้านการอ่าน ทัศนะของครอบครัวก็เป็นส่วนหนึ่งที่จะส่งต่อ และหล่อหลอมความคิดได้ นักเขียนหญิงเหล่านี้จึงมีความคิดที่เปิดกว้าง และรับได้ถึงความแตกต่างที่มีมากกว่าแค่เพศหญิงหรือเพศชาย ซึ่งเป็นผลที่สะท้อนมาจากการเลี้ยงดู และทัศนะของคนในครอบครัว ที่ทำให้พวกเธอมีความคิดที่แตกต่างและอยากทำในสิ่งที่ชอบ

ประสบการณ์จากการอ่าน และความรู้จากสถาบันการศึกษา 

จากหัวข้อข้างต้น เราจะเห็นว่าการสนับสนุนด้านการอ่านจากครอบครัว และทัศนะของคนในครอบครัว เป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลต่อการเป็นนักเขียนได้ ปัจจัยต่อมาที่จะช่วยส่งเสริมการเป็นนักเขียนต่อมา ก็คือ การศึกษา และประสบการณ์ที่ได้จากการอ่านนั่นเอง แน่นอนว่าทุกอาชีพสามารถเป็นนักเขียนได้ แต่ความรู้พื้นฐานในด้านภาษา หรือความรู้ที่จำแนกเฉพาะบุคคลนั้น ไม่สามารถส่งต่อกันได้ง่ายๆ หากนักเขียนมีความรู้ในด้านใดด้านหนึ่งก็สามารถนำมาต่อยอดในการเขียนนิยายให้มีความสมจริงมากยิ่งขึ้นได้ รวมถึงประสบการณ์จากการอ่านของนักเขียนก็เป็นการชี้นำแนวทางนิยายที่จะเขียนต่อไปในอนาคตได้ด้วย เนื่องจากนักเขียนมักเขียนในสิ่งที่ชื่นชอบหรือมีความถนัด ดังนั้น จากผลการศึกษา จึงแสดงให้เห็นว่านิยายวายสามารถเขียนได้หลากหลายแนวทาง และหลากหลายอาชีพ รวมถึงมีสไตล์การเขียนและมีผลงานที่เป็นเอกลักษณ์ของตัวนักเขียนเองด้วย  

ผู้หญิงกับนิยายวาย : ท้าทายเรื่องอุปสรรคของเพศเดียวกัน  

จากการศึกษาของผู้วิจัย พบว่า แรงจูงใจที่ทำให้ผู้หญิงมาเขียนนิยายวายมาจากปัจจัย 3 ข้อหลัก ได้แก่ ความท้าทาย ความชอบของคนเขียน และการเพิ่มอำนาจให้เพศหญิง โดยแรงจูงใจแรกเรื่อง 'ความท้าทาย' มีประเด็นเรื่องของเพศเข้ามาเกี่ยวข้อง ผู้หญิงหลายคนที่เลือกจะเขียนนิยายวายจึงมองประเด็นเรื่องเพศเป็นส่วนสำคัญ เพราะความเป็นชายกับชายทำให้เกิดความน่าสนใจเรื่องอุปสรรคที่เกิดจากการรักเพศเดียว ซึ่งจะมีความท้าทายมากกว่านิยายรักชายหญิง เพราะนิยายโดยทั่วไป สามารถเล่นเรื่องฐานะ ความต่างชั้น หรือรูปแบบความรักแบบใดก็ได้ ซึ่งนิยายชายรักชายก็สามารถทำได้เช่นเดียวกัน แต่เพิ่มเติมเรื่องของเพศเข้าไปได้อีกประเด็นหนึ่ง นี่จึงเป็นความท้าทายที่ทำให้ผู้หญิงอยากเขียนนิยายวายและกลายมาเป็นนักเขียนนิยายวาย 

ผู้หญิงกับนิยายวาย : ความชอบของคนเขียนส่งผลต่อจุดยืนในสังคม 

แรงจูงใจที่สองมาจาก 'ความชอบของคนเขียน' ผู้วิจัยอธิบายว่า ทัศนคติของคนเขียนที่มีต่อชายรักชายส่งผลต่อความชอบความสัมพันธ์ของคนเพศเดียวกัน เนื่องจากนักเขียนหญิงที่ให้สัมภาษณ์มีทัศนคติในแง่บวกจากเพื่อน คนรอบข้าง หรือนักแสดง ที่เป็นชายรักชาย รวมทั้งครอบครัวที่ไม่มีอคติต่อชายรักชาย จนนำไปสู่การชื่นชอบบุคคล และหมายรวมถึงชายรักชายทั้งหมด จนกลายเป็นแรงกระตุ้นที่อยากให้สังคมชายรักชายสามารถเปิดเผยตัวตนได้ในสังคม รวมถึงตัวนักเขียนนิยายวาย และสาววาย โดยอาศัยพื้นที่ของนิยายวายเป็นสื่อกลางในการนำเสนอแง่คิด และมุมมอง

ผู้หญิงกับนิยายวาย : การเพิ่มอำนาจให้เพศหญิงผ่านการต่อสู้ของตัวละคร

แรงจูงใจที่สามเป็น 'การเพิ่มอำนาจให้เพศหญิง' เนื่องจากนิยายวายเป็นนิยายที่แสดงอำนาจผ่านนักเขียนหญิงเป็นส่วนใหญ่ ทำให้ตีความได้ว่าผู้หญิงที่เขียนนิยายวาย เขียนนิยายเพื่อลดอำนาจของเพศชายลงให้มีความทัดเทียมกับเพศของคนเขียน และแสดงอำนาจที่เหนือกว่าด้วยการกำหนดให้ผู้ชายทั้งสองคนดำเนินเรื่องตามที่นักเขียนหญิงต้องการได้ ผ่านสื่อกลางซึ่งก็คือนิยายวายที่เขียนโดยผู้หญิง ถือเป็นพื้นที่ในการแสดงออกของผู้หญิงที่มีต่อเพศชาย เป็นการต่อสู้ผ่านตัวละครนั่นเอง 

แก่นเรื่องนิยายวาย เน้นให้ความรักของชายกับชายสามารถเกิดขึ้นได้จริง ยอมรับได้ และเป็นไปได้ในสังคม  

จากการศึกษาองค์ประกอบการเล่าเรื่องของนิยายวาย พบว่า นิยายวายส่วนใหญ่มีแก่นเรื่องที่คล้ายกันอย่างหนึ่ง คือ เรื่องของการไม่กีดกัน รังเกียจ หรือมองว่ากลุ่มชายรักชายเป็นเรื่องผิดปกติจากสังคม นักเขียนหญิงมักจะเขียนนิยายวายให้ความรักของชายกับชายเป็นเรื่องที่สามารถเกิดขึ้นได้จริง ยอมรับได้ และเป็นไปได้ในสังคม ซึ่งผู้วิจัยพบแก่นเรื่องนี้ในนิยายทุกเรื่องของนักเขียนหญิงที่นำมาเป็นกลุ่มตัวอย่าง แสดงให้เห็นว่าประสบการณ์จากการอ่าน ครอบครัว และการศึกษา สามารถหล่อหลอมให้นักเขียนหญิงเหล่านี้เกิดมุมมองความคิดที่เป็นด้านบวกกับกลุ่มชายรักชาย และอยากนำเสนอปัญหาเรื่องผ่านนิยายวายเหล่านี้ 

กระแสนิยายวาย นักเขียนนิยายวาย และสาววายที่เติบโตมากขึ้นเรื่อยๆ 

จากการศึกษาของผู้วิจัยพบว่า คนที่เป็นสาววายและมีความชื่นชอบในกลุ่มชายรักชายเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว มีโอกาสพัฒนาตัวเอง หรือผันตัวไปเป็นนักเขียนนิยายวายได้ จากการมีต้นทุนเดิมที่สั่งสมอยู่แล้ว ได้แก่ ความชอบในการอ่าน และทัศนคติในแง่บวกต่อกลุ่มชายรักชาย ซึ่งสาววายเหล่านี้ อาจเริ่มมาจากความชื่นชอบศิลปิน หรือตัวบุคคลมาก่อน และอยากเขียนนิยายวายในแบบที่ชอบ จนกลายมาเป็นนักเขียนนิยายวายได้ ทั้งนี้ มีนิยายที่ปรากฏในสื่อออนไลน์จำนวนมาก เช่น นิยายวายในเว็บเด็กดี ทำให้นักอ่านสามารถเข้าถึงนิยายวายได้ง่ายกว่าแต่ก่อน ส่งผลให้กระแสนิยายวายยังคงอยู่อย่างต่อเนื่อง และเกิดนักอ่านที่เป็นสาววาย รวมถึงนักเขียนนิยายวาย เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ตามระยะเวลา และการเข้าถึงสื่อออนไลน์ 

พี่แนนนี่เพนเชื่อว่าใครก็ตามที่ได้อ่านบทความนี้ จะต้องมีหลายความคิด และหลายความสงสัยเกิดขึ้นแน่นอน ที่มาของผู้หญิงหัวใจ 'วาย (Yaoi)' ในฉบับ MAME นี้ อาจไม่ครอบคลุมถึงจุดเริ่มต้นการเป็นนักเขียนนิยายวายของทุกคน แต่เราสามารถเรียนรู้ และทำความเข้าใจได้ว่า ผู้หญิงที่กลายมาเป็นนักเขียนนิยายวายนั้น ล้วนมีทัศนคติที่ดีต่อกลุ่มชายรักชาย และเป็นกลุ่มคนที่จุดประกายให้คนในสังคมได้มองเห็นอุปสรรคความรักระหว่างเพศเดียวกันมากขึ้น ผ่านการอ่านนิยายวาย หรือผ่านการดูซีรีส์วายที่สร้างมาจากนิยายวาย ซึ่งสิ่งเหล่านี้ ทำให้สังคมชายรักชายในปัจจุบัน มีพื้นที่ในสังคม และได้รับการยอมรับมากขึ้น 

พี่แนนนี่เพน
 

ขอบคุณภาพและข้อมูลจาก
อ้างอิงข้อมูลจาก วิทยานิพนธ์ “ผู้หญิงกับการสร้างนวนิยายชายรักชาย” สามารถอ่านได้เพิ่มเติมได้ที่ http://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis
http://unsplash.com