สวัสดีค่ะ เพื่อนๆ เด็กดีทุกคน ^^  วันนี้พบกับพี่หวานในคอลัมน์ “สาระวรรณกรรม” ฉบับวรรณคดีไทยค่ะ ^ ^ 

หลายคนคงจะคุ้นเคยกันดีว่าในวรรณคดีไทยแต่ละเรื่อง ส่วนมากมักจะมีเหตุการณ์ที่ตัวพระจะต้องออกไปต่อสู้แย่งชิงตัวนางกับตัวร้ายหรือพระรอง จนเกิดเป็น “ศึกชิงนาง” ขึ้นใช่มั้ยคะ แต่เหตุการณ์แบบนี้ไม่ได้มีแต่ฝ่ายชายไปแย่งชิงนางมาเท่านั้น ในวรรณคดีไทยก็มีเรื่องราวคล้ายๆ “ศึกชิงนาย” อยู่บ้างเหมือนกันค่ะ เป็นเรื่องของสองหญิงหนึ่งชายที่อ่านแล้วอยากร้องอู้หูมากๆ แม้ว่าบางเรื่องอาจจะไม่ถึงกับต้องรบราฆ่าฟันเพื่อแย่งชิงตัวพระมา แต่การปะทะคารมฝีปากและฝีมือของเหล่าตัวนางก็ถือว่าเป็นการสู้รบที่ดุเดือดไม่แพ้กันเลยล่ะ
 

เหตุการณ์ ศึกชิงนาย นี้ได้ปรากฎอยู่ในวรรณคดีไทยหลายเรื่องเลยทีเดียว ที่พี่หวานนำมาเล่าอาจจะเป็นเพียงบางส่วนเท่านั้น ถ้าใครคิดออกว่ามีเรื่องไหนอีก ก็เมนต์บอกกันได้นะคะ พี่หวานจะรออ่านค่ะ 
 

 

จุดเริ่มต้นเหตุการณ์ศึกชิงนายในเรื่อง พระอภัยมณี เกิดขึ้นตอนที่พระอภัยมณีต้องไปรบในสงครามการสู้รบระหว่างเมืองผลึกกับกรุงลังกาซึ่งเป็นเมืองของนางละเวงวัณฬา แล้วเกิดตกหลุมในเสน่ห์ของกษัตริย์สาวเจ้าเมืองฝรั่งเข้าให้ เดิมทีก็หลงเพียงรูปวาดที่ลงอาคม แต่สุดสาครก็ช่วยแก้มนต์สะกดนั้นได้ไปทีหนึ่งแล้ว แต่เมื่อต้องมาออกรบด้วยตนเองและได้พบกับนางละเวงตัวจริง ความสวยของนางบวกกับมนต์เสน่ห์ที่ใช้จึงทำให้พระอภัยเกิดความลุ่มหลงอีกครั้ง และคราวนี้ผู้ที่ตกอยู่ใต้เสน่ห์ของสาวกรุงลังกาไม่ได้มีแค่พระอภัยมณีเท่านั้น นางละเวงยังให้เหล่าธิดาบุญธรรมทำเสน่ห์ใส่ ศรีสุวรรณ สินสมุทร และสุดสาครอีกด้วย เรื่องราวรู้ไปถึงนางสุวรรณมาลี ผู้เป็นมเหสีเอกของพระอภัยมณีต้องนำทัพออกรบด้วยตัวเองตามมาถึงกรุงลังกา พร้อมทั้งเหล่าสาวๆ ที่ถูกแย่งคู่ไป อันได้แก่ นางแก้วเกษรา อรุณรัศมี และเสาวคนธ์มาร่วมทัพด้วย
 

ศึกชิงนายครั้งนี้ดูท่าว่าจะรุนแรงและยืดเยื้อมากนัก ถ้าหากพระฤาษีจากเกาะแก้วพิสดารไม่มาช่วยยุติเอาไว้ พระฤาษีช่วยคลายมนต์สะกดให้ก่อนจะไกล่เกลี่ยให้หญิงสาวทั้งสองคนใจเย็นลงและปรองดองกันได้ และในตอนสุดท้ายทั้งสองนางก็ได้ตามพระอภัยมณีไปออกบวชทั้งคู่ จบแบบสวยๆ ค่ะ
 

   

ต่อมาเป็นศึกชิงนายจากเรื่อง ขุนช้างขุนแผน ซึ่งตัวพระที่เป็นสาเหตุให้ต้องมาแย่งชิงกันคงจะเป็นขุนช้างไปไม่ได้ ^ ^ แน่นอนว่าต้องเป็นขุนแผน (ชื่อเดิมคือพลายแก้ว) นั่นเองค่ะ เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในตอนที่พลายแก้วรบชนะข้าศึกได้รับการแต่งตั้งให้เป็นขุนแผนแสนสะท้าน และกลับมาหานางวันทองที่รออยู่บ้าน แต่รบชนะทั้งทีก็ไม่ได้กลับมามือเปล่า เพราะขุนแผนได้นางลาวทองกลับมาด้วย นางลาวทองคือลูกสาวของหัวหน้าหมู่บ้านจอมทองทางเชียงใหม่ ซึ่งได้ยกนางให้กับขุนแผนเมื่อตอนเสร็จศึก เมื่อนางวันทองผู้ซึ่งถือได้ว่าเป็นเมียที่ตบแต่งถูกต้องทุกอย่าง แม้จะถูกบังคับให้แต่งงานกับขุนช้างก็สู้อุตส่าห์ครองตัวไม่ยอมเข้าหอเพื่อรอการกลับมาของขุนแผน แต่เมื่อนางวันทองได้เห็นขุนแผนพานางลาวทองมาก็รู้สึกโกรธจนเลือดขึ้นหน้า ยิ่งตอนที่นางลาวทองปรากฏกายออกมาพร้อมถ้อยคำเหน็บแนม บอกขุนแผนไม่ให้เชื่อคำพูดของนางวันทองง่ายๆ และด้วยความที่นางวันทองเป็นคนปากไวใจเร็วอยู่ด้วยแล้วก็โต้ตอบกลับด้วยความโมโหอย่างที่สุด เกิดเป็นศึกปะทะคารมขนาดย่อม 

แต่ไปๆ มาๆ ศึกชิงนายครั้งนี้ชัยชนะกลับตกเป็นของนางลาวทองผู้มาทีหลังนะคะ เพราะนางวันทองนั้นอารมณ์ร้อน เผลอด่าพาลใส่ขุนแผนไปด้วย ขุนแผนหาว่านางไม่ให้เกียรติตนจึงโกรธจนเกือบชักดาบออกมาฆ่านางวันทองเลยทีเดียว ส่วนนางวันทองเสียใจมากที่ขุนแผนเลือกจะไปกับนางลาวทองจนคิดฆ่าตัวตาย แต่โชคดียังมีที่พี่เลี้ยงของนางวันทองตามเข้าไปช่วยไว้ทันเสียก่อน (เอาจริงๆ พี่หวานว่าพี่เลี้ยงของนางวันทองที่ชื่อ "สายทอง" (ชื่อทุกคนลงชื่อด้วยทองหมดเลยแฮะ) ซึ่งเป็นเมียของขุนแผนอีกคนเนี่ย ก็มีเค้าว่าจะก่อ "ศึกชิงนาย" กับนางวันทองเหมือนกันนะคะ เพราะตอนสาวๆ ก็เคยฮึ่มๆ ฮั่มๆ กันมาก่อน เรียกว่างานนี้ สี่เส้ากันเลยทีเดียวค่ะ) 
 

   

เรื่องราวของศึกชิงนายเรื่องต่อมาคือเรื่อง แก้วหน้าม้า ค่ะ หลายคนคงจะคุ้นเคยกันดีอยู่แล้วว่าพระนางเรื่องนี้กว่าจะรักกันได้นั้นไม่ง่ายเลยใช่มั้ยคะ เพราะพระปิ่นทองก็ไม่ได้หลงใหลนางแก้วตอนที่มีรูปหน้าเป็นม้า แต่กลับไปหลงนางในตอนที่ถอดรูปแล้ว กว่าจะรู้ความจริงว่าทั้งสองคนเป็นคนเดียวกันและได้ลงเอยด้วยการอภิเษกสมรสก็ลุ้นนานทีเดียวเลยล่ะค่ะ สำหรับคู่ปรับที่จะมาแย่งชิงตัวพระปิ่นทองกับนางแก้วในศึกชิงนายนี้ก็คือ นางทัศมาลี ผู้เป็นธิดาของท้าวพรหมทัตแห่งกรุงโรม ซึ่งนางแก้วกับนางทัศมาลีก็ไม่ได้มีการเปิดศึกชิงนายเเค่ครั้งเดียวเท่านั้นนะคะ การปะทะกันครั้งแรกของสองสาวเกิดขึ้นเมื่อนางทัศมาลีเดินทางมายังเมืองมิถิลาและเกิดหึงหวงพระปิ่นทองจนได้ตบตีกับนางแก้วแต่ก็เพลี่ยงพล้ำกลับไป ภายหลังจากที่นางแก้วถอดรูปม้าเรียบร้อยและได้อยู่ครองรักกับพระปิ่นทองมานานถึง 15 ปี! ด้วยความอาลัยอาวรณ์ต่อพระปิ่นทอง นางทัศมาลีก็ได้ทำเสน่ห์ใส่ให้พระปิ่นทองให้กลับมารักนางเหมือนเดิม จนนางแก้วต้องตามไปถึงกรุงโรมเพื่อแก้มนต์เสน่ห์ โดยมีทัพใหญ่ของปิ่นแก้วซึ่งเป็นโอรสของนางแก้วกับพระปิ่นทองตามไปสมทบ

 
กว่าเรื่องราวจะลงเอยลงได้ด้วยดีก็ต้องวุ่นวายกันมากเลยนะคะเนี่ย แต่เมื่อแก้เสน่ห์ได้นางทัศมาลีก็สำนึกผิดและยอมพ่ายแพ้ต่อความรักจริงของนางแก้วกับพระปิ่นทองไปแต่โดยดี
 

 

เรื่อง พระสุวรรณหงส์ อาจจะไม่คุ้นหูใครหลายคนนัก แต่มีข้อมูลบอกไว้ว่าเรื่องนี้เป็นวรรณคดีพื้นบ้านที่โด่งดังมาจากทางภาคใต้เคยได้รับเล่นเป็นละครนอกมาตั้งแต่ในอดีต โดยเรื่องราวศึกชิงนายนี้เกิดขึ้นระหว่างนางเกศสุริยงและนางสุพันธลิกา เพื่อแย่งตัวพระสุวรรณหงส์ จุดเริ่มต้นก็คือพี่เลี้ยงของนางสุพันธลิกา ได้มีการเล่าถึงรูปโฉมความงามของนางสุพันธลิกาจนได้ยินไปถึงหูของพระสุวรรณหงส์ จนพระองค์ตัดสินใจไปตามหานางสุพันธลิกา เมื่อได้พบก็ลักลอบพลอดรักกัน พระสุวรรณหงส์นั้นแม้จะมีชายาอยู่แล้วถึงสี่คนด้วยกัน แต่ก็ยังไม่รู้จักพอหลงใหลในตัวนางสุพันธลิกาจนไม่ยอมกลับบ้านเมือง เมื่อนางเกศสุริยงรู้เรื่องก็ร้อนใจ ปลอมตัวเป็นพราหมณ์มาพร้อมนางพิมพาเพื่อสังเกตการณ์ แต่นางสุพันธลิการู้ทันแกล้งใส่ความว่าพราหมณ์สองคนนั้นลวมลามนาง ด้วยความหลงเมียใหม่พระสุวรรณหงส์ก็ตัดสินความโดยเข้าข้างนางสุพันธลิกา จนสองชายาเสียใจหนีกลับเมืองทิ้งไว้เพียงจดหมายบอกความจริง

แต่ถึงแม้พระสุวรรณหงส์จะรู้ความจริงภายหลังแล้วยอมกลับเมืองก็ไม่ยอมทิ้งนางสุพันธลิกานะคะ เมื่อนางสุพันธลิกาตามมาด้วยก็ถือว่าตนเป็นคนโปรด อวดตัว เเละเย่อหยิ่งจนต้องเกิดปากเสียงและปะทะคารมกับเหล่าเมียสี่ของพระสุวรรณหงส์อยู่บ่อยครั้ง โดยนางอยากยึดพระสุวรรณหงส์ไว้กับตัวเพียงผู้เดียว จนในที่สุดพี่เลี้ยงต้องมากล่อมและบอกให้รู้จักยอมอ่อนเพื่อความสงบสุขเพราะยังไงซะการสู้กันแบบ 4:1 คงจะจบไม่สวยเท่าไหร่นัก
 

 

 
อย่าเพิ่งสงสัยกันนะคะว่าทำไมพี่หวานถึงเอาเรื่อง ลิลิตพระลอ มาใส่ไว้ด้วย เพราะดูเหมือนจะไม่ใช่ศึกชิงนายอย่างเรื่องอื่นเลยนี่นา? พี่หวานอ่านแล้วรู้สึกว่าแม้ครั้งนี้จะไม่ใช่การชิงนายในเชิงชู้สาวเหมือนเรื่องอื่นๆ แต่ทุกคนล้วนต้องการตัวพระลอโดยมีจุดประสงค์ที่แตกต่างกันออกไปค่ะ ฝ่ายพระเพื่อนพระแพงนั้นหลงใหลในรูปโฉมพระลอที่ได้ยินมาจากนางพี่เลี้ยง จนลงทุนทำเสน่ห์ใส่มากมาย แม้จะพลาดไปหลายครั้งที่มีคนแก้เสน่ห์ได้แต่ด้วยดวงชะตาของพระลอที่ทนพิษรักไม่ไหวในที่สุดก็ต้องจากบ้านเมืองเพื่อไปพบพระเพื่อนพระแพง ส่วนอีกฝ่ายคือนางบุญเหลือผู้เป็นมารดาของพระลอนั้นรู้ดีว่าหากปล่อยให้พระลอต้องไปก็เหมือนเป็นการส่งลูกไปตาย นางจึงทำทุกวิถีทางเพื่อดึงพระลอเอาไว้ให้ได้ เมื่อทางฝ่ายปู่เจ้าสมิงพรายทำเสน่ห์ใส่พระลอกี่ครั้งต่อกี่ครั้ง นางบุญเหลือก็มีการโต้กลับด้วยการแก้มนต์เสน่ห์นั้นได้เกือบทุกครั้ง ทั้งสองฝ่ายต่อสู้ยื้อแย่งตัวพระลอด้วยมนตราอยู่นาน จนสุดท้ายเมื่อไม่อาจรั้งไว้ได้นางบุญเหลือจึงจำต้องปล่อยลูกไป 

พี่หวานรู้สึกว่าศึกชิงนายจากเรื่องลิลิตพระลอนี้เป็นการแสดงให้เห็นถึงความรักของแม่ที่มีต่อลูกได้อย่างชัดเจนที่สุดแม้ว่าในตอนท้ายความรักจะต้องพ่ายแพ้ต่อโชคชะตาก็ตาม แต่นางบุญเหลือก็ได้พยายามช่วยเหลือชีวิตลูกชายของนางอย่างสุดความสามารถแล้ว

 
ขอบคุณข้อมูลและรูปภาพจาก