สี่คุณธรรม สามคล้อยตาม : คุณสมบัติพื้นฐานของสุดยอดหญิงจีนยุคโบราณ []

ชวนรู้จักสุภาษิตสอนหญิงของชาวจีนยุคโบราณ
8,808 0


สี่คุณธรรม สามคล้อยตาม
คุณสมบัติพื้นฐานของสุดยอดหญิงจีนยุคโบราณ
 

สวัสดีค่ะ น้องๆ ชาวเด็กดีทุกคน สำหรับใครที่อ่านนิยายจีนบ่อยๆ ก็จะคุ้นเคยกันดีใช่ไหมคะว่า ตัวละครหญิงในนิยายเหล่านี้มักจะมีลักษณะคล้ายๆ กัน เช่น ต้องเป็นหญิงงามสุภาพเรียบร้อย เชื่อฟังคำสั่งบิดา และสามี  น้องๆ เคยสงสัยกันไหมคะว่า… ทำไมตัวละครผู้หญิงจากนิยายจีนเหล่านี้ถึงได้มีนิสัยที่เหมือนพิมพ์มาจากบล็อกเดียวกันเบอร์นี้ (ไม่ว่าจะอ่านนิยายจีนเรื่องไหนๆ เป็นต้องเจอตัวละครแนวๆ นี้) วันนี้พี่หญิงจะมาเฉลยให้ฟังค่ะ

สี่คุณธรรม สามคล้อยตาม : คุณสมบัติพื้นฐานของสุดยอดหญิงจีนยุคโบราณ

สาเหตุที่ตัวละครหญิงจากนิยายจีนโบราณเหล่านี้มักจะมีลักษณะนิสัยออกมาคล้ายๆ จะพิมพ์เดียวกัน… ความจริงแล้วมันมีที่มาที่ไปอยู่ค่ะ เนื่องจากมีช่วงหนึ่งในประวัติศาสตร์ ที่เราเรียกกันว่า "ช่วงยุคอิทธิพลทางคำสอนของขงจื่อ* ถูกยึดถือปฏิบัติเป็นค่านิยมพื้นฐานในสังคมจีน" โดยหญิงสาวที่เกิดมาในยุคสมัยนั้นๆ จะถูกอบรมภายใต้คำสอนเดียวคือ 三从四德 (Sān cóng sì dé) หรือ หลักสี่คุณธรรม สามคล้อยตามนั่นเองจ้า

*ขงจื่อ นักปรัชญาชาวจีน ผู้มีอิทธิพลในสังคมชาวจีนและเอเชียตะวันออกมานานถึง 20 ศตวรรษ


สี่คุณธรรม สามคล้อยตาม : คุณสมบัติพื้นฐานของสุดยอดหญิงจีนยุคโบราณ


หลักสี่คุณธรรม สามคล้อยตาม


หลักสี่คุณธรรม สามคล้อยตาม หรือ 三从四德 คือ กรอบคุณธรรมที่ใช้ในการอบรมกุลสตรีชั้นสูง ซึ่งถูกสร้างขึ้นภายใต้แนวคิดของขงจื่อ แบบเต็มๆ กล่าวคือ… ให้ความสำคัญกับลำดับขั้นชนชั้นในสังคม สถาบันครอบครัว และความสำคัญของเพศชาย


三从 / สามคล้อยตาม


คำๆ นี้เริ่มแรกถูกพบช่วงสมัยราชวงศ์โจว และฮั่น ในคัมภีร์ “อี๋หลี่ ซังฝู จื่อเซี่ยจ้วน”《仪礼·丧服·子夏传》ของสำนักขงจื่อ ขณะการถกเถียงปัญหาเรื่องระยะเวลาการไว้ทุกข์ของหญิงสาวให้แก่บิดาและสามี โดยคำสอนนี้ได้แบ่งแยกย่อยของเป็นสามสภาวะคือ ก่อนแต่งงาน, แต่งงานแล้ว และหลังสามีตาย

未嫁从父 (Wèi jià cóng fù) หญิงสาวที่ยังไม่ออกเรือนก็ต้องปฏิบัติตามคำสั่งสอนของบิดา

出嫁从夫 (Chūjià cóng fū) แต่งงานแล้วก็ต้องเชื่อฟังคำสามี

夫死从子 (Fū sǐ zòng zǐ) หากสามีตายต้องเชื่อฟังบุตรชาย



สี่คุณธรรม สามคล้อยตาม : คุณสมบัติพื้นฐานของสุดยอดหญิงจีนยุคโบราณ
 


四德 / สี่คุณธรรม


หลักสี่คุณธรรม ปรากฏครั้งแรกใน บันทึก “โจวหลี่ เทียนกวน เน่ยไจ่” 《周礼 天官 内宰》ของนางกำนัลอาวุโสที่ทำหน้าที่สอนมารยาท พิธีการ และความสามารถต่างๆ ให้หญิงสาวในวัง กระทั่งต่อมาได้กลายเป็นมาตรฐานหลักที่ใช้วัดคุณสมบัติของหญิงสาวโดยทั่วไป (อาจกล่าวได้เลยว่า กรอบคำสอนนี้นอกจากจะเป็นตัวบ่งบอกคุณค่าของหญิงสาวแต่ละคนแล้ว ยังเป็นแบ่งแยกชนชั้นของหญิงได้อีกด้วย) หลักสี่คุณธรรมข้างต้นประกอบด้วย...

妇德 (Fù dé) ต้องมีคุณธรรมดี ดำรงอยู่ในกรอบที่ควร กิริยามารยามเพียบพร้อม

妇言 (Fù yán) มีมธุรสวาจา (พูดจาอ่อนน้อม อ่อนหวาน สัตย์ซื่อ ไม่เล่นลิ้น)

妇容 (Fù róng) รูปร่างหน้าตาสะอาดสะอ้าน 

妇功 (Fù gōng) การบ้านการเรือนไม่ขาด


ในหนังสือคำสอนพวกนี้ก็จะมีการบอกรายละเอียดแยกย่อยต่างๆ นาๆ ว่าถ้าอยากเป็นหญิงสาวที่ดีต้องปฏิบัติตัวอย่างไร พูดจาอย่างไร ซึ่งหากหญิงสาวคนไหนมีคุณสมบัติตามนี้ได้ครบก็จะถูกมองว่า เป็นกุลสตรีอันดีงาม เหมาะที่จะแต่งเป็นสะใภ้เข้าตระกูลได้ (ในยุคนี้ ถ้าอยากแต่งงานเข้าตระกูลดีๆ ก็ต้องมีคุณสมบัติตามนี้นี่แหละ)

สี่คุณธรรม สามคล้อยตาม : คุณสมบัติพื้นฐานของสุดยอดหญิงจีนยุคโบราณ

และการอบรมสั่งสอนหญิงสาวภายใต้หลักสี่คุณธรรม สามคล้ายตามนี่เอง ที่ทำให้ภาพลักษณ์ของผู้หญิงยุคโบราณกลายเป็น “หญิงสาวผู้เรียบร้อย อ่อนหวาน มีความสามารถด้านเย็บปักถักร้อย หรือดนตรี และเชื่อฟังคำสั่งบิดา สามี” ตามแบบที่เราเห็นได้จากนิยายแนวจีนในทุกวันนี้  



สะท้อนให้เห็นอะไรบ้าง


อย่างที่เรารู้ๆ กันอยู่แล้วนะคะ ว่าจีนเป็นประเทศที่มีทัศนคติให้ความสำคัญกับเพศชายเป็นที่หนึ่งตามค่านิยมของลัทธิขงจื่อ ซึ่ง สี่คุณธรรม สามคล้อยตามนี้ก็เป็นหลักคำสอนที่ตอกย้ำให้เราเห็นถึงความจริงข้อนี้ได้ดียิ่งขึ้นค่ะ เราจะเห็นได้อย่างชัดเจนเลยว่าคำสอนเหล่านี้ทั้งหมดมุ่งไปที่จุดหมายเดียว คือ กำหนดให้ผู้หญิงต้องเชื่อฟัง และดูแลปฏิบัติผู้ชายเท่านั้น (คิดดูสิ สมัยนั้น คนเป็นแม่ยังต้องเชื่อฟังความต้องการของลูกชายเลย) ซึ่งการสอนในลักษณะนี้เนี่ย ต้องบอกเลยว่าเป็นการตีกรอบไม่เปิดโอกาสให้ผู้หญิงมีอำนาจเหนือกว่าหรือแม้แต่จะเท่าเทียมกับเพศชายได้เลย

แต่เดี๋ยวก่อน! เห็นหลักคำสอนสี่คุณธรรมสามคล้อยตามเข้าครอบงำทัศนคติของชาวจีนมานานหลายทศวรรษแบบนี้ แต่ความจริงแล้ว ใช่ว่าชาวจีนจะชื่นชอบหลักคำสอนนี้กันหมดทุกคนนะคะ ดูได้จากในรัชสมัยของ "ฮ่องเต้เฉียนหลง" แห่งราชวงศ์ชิงเลยค่ะ ที่ได้มีนักเขียนนาม "เฉาเสวี่ยฉิน" ประพันธ์วรรณกรรมเรื่อง "ความฝันในหอแดง" ขึ้นมา นิยายที่ซึ่งถ้าเราอ่านแบบเผินๆ แล้ว อาจดูเป็นนิยายรักๆ ใคร่ๆ บอกเล่าถึงความสัมพันธ์ชู้สาวที่ผิดศีลธรรมทั่วไป ทว่าลึกลงไปแล้วเนื้อหาภายในเรื่องกลับแอบแฝงไปด้วยประเด็นที่โจมตีแนวคิดของลัทธิขงจื่อแบบเต็มๆ ทั้งยังมีการหยิบหลักคำสอนหญิงสาวอย่าง "สี่คุณธรรม สามเชื่อฟัง" มาล้อไปกับเรื่องราวของตัวละครหญิงทั้ง 12 คนที่ต้องดำรงชีวิตผ่านกรอบวัฒนธรรมขงจื่อที่ให้ความสัมพันธ์กับเพศชายเป็นใหญ่อีกด้วย


สี่คุณธรรม สามคล้อยตาม : คุณสมบัติพื้นฐานของสุดยอดหญิงจีนยุคโบราณ
ความฝันในหอแดง (The Dream of the Rad Chamber ) เขียนโดย เฉาเสวี่ยฉิน ช่วงปี 2297
เนื้อหาในเรื่องกล่าวถึงความรักต่างชนชั้นระหว่าง เจี้ยเป่าอี้และหลินไต้อี้ หนุ่มสาวชนชั้นสูงในสมัยราชวงศ์ชิงที่ถูกคนในครอบครัวกีดกันความรัก เนื่องจากเห็นว่า หลินไต้อี้ มีร่างกายอ่อนแอไม่เหมาะสมจะแต่งกับเจี้ยเป่าอี้ ทางตระกูลเจี้ยจึงวางแผนให้เป่าอี้แต่งงานกับคนอื่น โดยหลอกว่า...เขากำลังจะได้แต่งงานกับคนที่รัก...


ในเรื่อง เฉาเสวี่ยฉิน ได้เขียนให้ตัวละครหญิงทั้ง 12 คน เป็นตัวแทนของผู้หญิงที่อยู่ภายใต้กรอบจารีตลัทธิขงจื่อในสังคมศักดินาจีน ตัวละครหญิง 12 นางนี้ แต่ละคนจะมีชีวิตนิสัยแตกต่างกันไป แต่จะมีสิ่งหนึ่งที่เหมือนกันอยู่ก็คือ ทุกคนเป็นเหยื่อของกรอบจารีตที่ต้องใช้ชีวิตอย่างไม่มีความสุข....
 
เช่น ตัวละครเอก หลินไต้อี้ว์ เป็นผู้หญิงจีนชั้นสูง มีความรู้มากมาย แต่แก้ปัญหาชีวิตไม่ได้ และมักทำเรื่องเล็กให้เป็นเรื่องใหญ่ เชวียเป่าไช อยู่ในกรอบ ของ “สามคล้อยสี่คุณธรรม” ตามแบบฉบับกุลสตรีในสังคมขงจื่อ (เธอคนนี้ชีวิตพังเพราะไปแต่งงานตามคำสั่งของตระกูลนี่แหละ) และหวังซีเฟิ่ง นางร้ายของนิยายหญิงสาวที่อยู่นอกกรอบจารีตของสังคม เป็นสาวรูปงาม ฉลาดล้ำเก่งกาจ สามารถจัดการกิจการภายในบ้านได้อย่างดีเยี่ยม แต่เป็นคนจิตใจโหดอำมหิต ละโมบโลภมาก ในที่สุดนางก็หย่าร้างสามี ครอบครัวมีอันล้มเหลว เป็นต้น 
 
เมื่อเราอ่านเรื่องราวของตัวละครเหล่านี้จบ ก็จะเห็นได้ถึงทัศนคติของนักเขียนอย่าง เฉาเสวี่ยฉิน ได้ชัดเจนเลยว่าเขาทั้งตำหนิ และไม่เห็นด้วยกับกรอบจารีต "สี่คุณธรรม สามเชื่อฟัง" ในสังคมที่เขาอยู่เลยสักนิด

 
สี่คุณธรรม สามคล้อยตาม : คุณสมบัติพื้นฐานของสุดยอดหญิงจีนยุคโบราณ

ภาพตัวละครหญิงทั้ง 12 จากวรรณกรรมจีน เรื่อง ความฝันในหอแดง
 ตัวอย่างวรรณกรรมจีนที่มีการล้อประเด็นในเรื่องคำสอนสี่คุณธรรม สามคล้อย ตาม โดยเล่าเรื่องผ่านชะตาของหญิงสาวทั้ง 12 คน ที่ต้องดำรงชีวิตผ่านกรอบวัฒนธรรมขงจื่อที่ให้ความสำคัญกับเพศชายเป็นใหญ่


*****************************


หลังจากอ่านจบ ทีนี้น้องๆ ก็กระจ่างแล้วใช่ไหมคะ ว่าทำไม หลักสี่คุณธรรม สามคล้อยตาม ถึงสำคัญกับชาวจีนและมีอิทธิพลมากนัก นั่นก็เพราะ คำสอนนี้เกิดขึ้นภายใต้อิทธิพลของขงจื่อที่ครอบงำความเชื่อ ค่านิยม ประเพณีของชาวจีนมาตั้งแต่สมัยโบร่ำโบราณจนกลายเป็นกรอบจารีตที่กำหนดให้เพศหญิงทุกคนต้องปฏิบัติตาม ถ้าไม่อยากถูกมองว่าเป็นคนไร้ความสามารถ หรือเป็นหญิงสาวที่ไม่ได้รับการอบรม ทั้งนี้ในบ้างครั้งหลักสี่คุณธรรมยังถูกใช้เป็นตัววัดคุณค่าและระดับชั้นในสังคมของหญิงสาวอีกด้วย

พอมาคิดๆ ดูแล้วเนี่ย ถ้าเอาหญิงสาวในยุคปัจจุบันไปเปรียบเทียบคุณสมบัติของผู้หญิงยุคโบราณแล้วนั้น สาวๆ ยุคนี้ได้กลายเป็นกุลสตรีที่ไร้การอบรมไปเลยค่ะ (ฮ่าๆ) แต่ก็อย่างว่า ยุคสมัยมันเปลี่ยนไปมากแล้ว คนเราก็พัฒนา สังคมก็พัฒนา มีการเปลี่ยนแปลงหลายๆ อย่าง จะทำอะไรแบบเดิมหรือยึดอะไรแบบเดิมๆ ก็คงเป็นไปไม่ได้ ทุกอย่างก็ต้องมีวิวัฒนาการของมัน จริงไหมคะ 
 

สุดท้ายนี้ พี่หญิงต้องขอลาไปก่อน เจอกันใหม่ครั้งหน้า สวัสดีค่ะ

พี่หญิง
 
ขอบคุณข้อมูลและรูปภาพจาก :
https://mgronline.com/china/detail/9580000069629
https://sites.google.com/a/all-chinese.com/all-chinese-com/journal-arsom/copy-87
http://www.crs.mahidol.ac.th/news/religious/confucius.pdf
http://www.ica.org.cn/nlb/index_387_5172.html
https://wechatinchina.com/thread-531104-1-1.html

 

 
สี่คุณธรรม สามคล้อยตาม : คุณสมบัติพื้นฐานของสุดยอดหญิงจีนยุคโบราณ
#นิยาย #นักเขียน #นิยายจีน #สี่คุณธรรมสามคล้อยตาม #สุภาษิตจีน

บทความที่นิยมอ่านต่อ

แสดงความคิดเห็น

บทความที่เปิดอ่านล่าสุด

ไม่มีบทความที่เปิดอ่านล่าสุด
เกี่ยวกับเรา ติดต่อ แจ้งปัญหา

เว็บ Dek-D

เข้าผ่านแอป ง่ายกว่า

ติดตั้งแอป
ติดตั้งแอป